Cú sốc thuế 25%: Tổng thống Trump đe dọa tung "đòn chí mạng” vào ngành ô tô EU

Động thái này đã vấp phải sự chỉ trích gay gắt từ các chính trị gia và các nhóm thương mại châu Âu, với một nhà kinh tế châu Âu kêu gọi Brussels và chính phủ Đức "cuối cùng hãy thể hiện sự cứng rắn" và áp đặt thuế quan trả đũa.

"Dựa trên thực tế Liên minh châu Âu không tuân thủ Thỏa thuận Thương mại mà chúng ta đã hoàn toàn nhất trí, tuần tới tôi sẽ tăng thuế quan đối với ô tô và xe tải nhập khẩu vào Mỹ từ Liên minh châu Âu”, ông Trump viết trong một bài đăng trên mạng xã hội. "Đã hoàn toàn hiểu và nhất trí rằng, nếu họ sản xuất ô tô và xe tải tại các nhà máy ở Mỹ, sẽ không có thuế quan”.

Ông Trump nói với các phóng viên rằng mức thuế quan cao hơn sẽ buộc các nhà sản xuất ô tô châu Âu phải chuyển sản xuất sang Mỹ nhanh hơn.

"Chúng ta có một thỏa thuận thương mại với Liên minh châu Âu. Họ đã không tuân thủ nó. Vì vậy, tôi đã tăng thuế quan đối với ô tô và xe tải lên 25%, điều đó có nghĩa là hàng tỷ USD sẽ chảy vào Mỹ , và nó buộc họ phải chuyển sản xuất tại nhà máy của họ nhanh hơn nhiều”, ông Trump nói tại Nhà Trắng.

Ủy ban châu Âu đã nhanh chóng bác bỏ tuyên bố của Trump rằng Brussels không tuân thủ thỏa thuận thương mại mùa hè năm ngoái và cho biết sẽ giữ nguyên các lựa chọn để bảo vệ lợi ích của EU nếu Washington vi phạm các điều khoản của thỏa thuận.

Ông Trump đã đưa ra tuyên bố về thuế quan trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Mỹ và EU về cuộc chiến ở Iran và việc các nước châu Âu từ chối điều hải quân đến mở eo biển Hormuz.

Năm ngoái, chính quyền Mỹ đã áp thuế 25% đối với hàng nhập khẩu ô tô toàn cầu theo luật thương mại an ninh quốc gia, nhưng đã đạt được một thỏa thuận riêng với EU vào tháng 8 để giảm thuế xuống còn 15%, bao gồm cả thuế trước đó.

Đổi lại, EU đồng ý xóa bỏ thuế đối với hàng hóa công nghiệp của Mỹ, bao gồm cả ô tô, và chấp nhận các tiêu chuẩn an toàn và khí thải của Mỹ đối với xe cộ. Các mức thuế này là một phần của thỏa thuận rộng hơn, trong đó EU chấp nhận mức thuế gần như 15% trên diện rộng đối với hàng hóa của Mỹ và đồng ý xóa bỏ hầu hết các loại thuế của riêng mình đối với hàng hóa của Mỹ. Thỏa thuận này không được lòng ở châu Âu, nhưng các nhà lãnh đạo EU lập luận rằng nó sẽ bảo vệ các công ty khỏi những đợt tăng thuế tiếp theo.

Tuy nhiên, việc thực hiện diễn ra chậm chạp. Các nhà lập pháp EU đã thông qua luật vào tháng 3 để thực hiện việc giảm thuế, nhưng quá trình này dự kiến sẽ không hoàn thành trước tháng 6, do các chính phủ EU và Nghị viện châu Âu đang đàm phán các văn bản cuối cùng.

Bernd Lange, chủ tịch Ủy ban thương mại quốc tế của Nghị viện châu Âu, nói với Reuters sau bài đăng bất ngờ về thuế quan: "Động thái mới nhất này chứng tỏ phía Mỹ không đáng tin cậy như thế nào”.

Chủ tịch Hiệp hội ô tô VDA của Đức cũng đã kêu gọi hai bên nhanh chóng giải quyết tình hình, cảnh báo rằng mức thuế cao hơn sẽ đẩy giá thành tăng mạnh.

Kelly Ann Shaw, cố vấn thương mại hàng đầu của ông Trump trong nhiệm kỳ đầu tiên, hiện là đối tác của công ty luật Akin Gump Strauss Hauer & Feld, cho biết sự đổ vỡ là không thể tránh khỏi do tiến độ chậm chạp của EU trong việc thực hiện thỏa thuận thương mại mùa hè năm ngoái.

“Mỹ đã thực sự thực hiện thỏa thuận Turnberry kể từ tháng 8, và gần một năm sau, chúng ta vẫn chưa thấy EU cắt giảm bất kỳ mức thuế nào”. bà nói.

Shaw cho biết hành động này có phạm vi hạn chế, và vẫn còn thời gian để EU thực hiện phần thỏa thuận của mình và tránh mức thuế cao hơn của Mỹ.

Các nhà sản xuất ô tô hiện đã có trao đổi riêng với ông Trump rằng họ sẽ tạm hoãn những thay đổi lớn trong sản xuất cho đến khi có thêm thông tin rõ ràng về tương lai của thỏa thuận thương mại Mỹ-Mexico-Canada, hiện đang được xem xét lại.

Các nhà sản xuất ô tô châu Âu đã có hoạt động đáng kể tại Mỹ và đang lên kế hoạch mở rộng. Vào tháng 3, Mercedes-Benz cho biết họ sẽ đầu tư 4 tỷ USD vào một nhà máy ở Alabama đến năm 2030 và dự kiến tổng đầu tư 7 tỷ USD vào các hoạt động tại Mỹ.