Trong cấu trúc phát triển mới của TP.HCM, Cần Giờ đang dần trở thành mắt xích chiến lược. Sự chuyển mình của "ốc đảo" sinh thái nay được kỳ vọng mở ra một cực tăng trưởng mới cho du lịch, kinh tế biển và không gian đô thị của thành phố…

Nhiều năm qua, du lịch TP.HCM dù duy trì lượng khách lớn nhưng phần đông vẫn mang tính trung chuyển. Du khách thường lưu trú ngắn ngày trước khi tiếp tục hành trình tới các địa phương khác. Một trong những nguyên nhân là thành phố thiếu các tổ hợp nghỉ dưỡng - giải trí quy mô lớn đủ sức giữ chân du khách lâu hơn.

Trong khi đó, xu hướng du lịch hiện đại đang dịch chuyển mạnh sang trải nghiệm xanh, gần gũi thiên nhiên và nghỉ dưỡng chất lượng cao. Áp lực về môi trường, hạ tầng và mật độ dân cư ở khu vực trung tâm khiến nhu cầu mở rộng không gian du lịch ra vùng ven trở nên cấp thiết. Trong bức tranh ấy, Cần Giờ được xem là "mảnh ghép còn thiếu".

Với lợi thế sở hữu Khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn thế giới rộng khoảng 75.000 ha, Cần Giờ mang trong mình giá trị sinh thái hiếm có ngay cạnh một siêu đô thị. Không gian rừng, biển và hệ sinh thái ngập mặn tạo nên bản sắc khác biệt mà ít điểm đến nào trong khu vực sở hữu.

Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành động lực tăng trưởng thực sự, điều quan trọng không chỉ là phát triển du lịch đơn thuần mà phải hình thành một chiến lược quản lý điểm đến hiện đại, đồng bộ từ hạ tầng giao thông, quy hoạch đô thị đến bảo tồn môi trường và cơ chế chính sách đặc thù.

Tại hội thảo với chủ đề "Cần Giờ - cực tăng trưởng mới của TP.HCM" mới đây, ông Phạm Huy Bình, Giám đốc Sở Du lịch TP.HCM, cho rằng việc định vị "Cần Giờ - cực tăng trưởng mới của TP.HCM" không chỉ là câu chuyện phát triển của riêng một địa phương, mà là cách thành phố tái cấu trúc không gian phát triển theo hướng xanh hơn, cân bằng hơn và bền vững hơn.

Từ một “ốc đảo”, Cần Giờ hiện đang chuyển mình mạnh mẽ với hàng loạt dự án hạ tầng quy mô. Nổi bật là dự án cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ có vốn đầu tư gần 5 tỉ USD vừa được UBND TP.HCM chấp thuận chủ trương đầu tư. Song song đó, thành phố thúc đẩy các công trình trọng điểm như cầu vượt biển với tổng vốn hơn 92.600 tỉ đồng. Tuyến metro Bến Thành - Cần Giờ cũng đang được xúc tiến, kỳ vọng hoàn thành vào năm 2028…

Theo TS. Đinh Thế Hiển, chuyên gia kinh tế, Cần Giờ nên phát triển thành siêu đô thị tích hợp, đóng vai trò động lực kinh tế mới. Ông Hiển cho rằng mục tiêu đón 40 triệu lượt khách mỗi năm của Cần Giờ khác với các trung tâm truyền thống. Lượng khách này cần bao gồm cả chuyên gia quốc tế và nhà đầu tư tìm kiếm môi trường sống chất lượng cao.

Để thu hút giới tinh hoa, theo ông Hiển, cần nghiên cứu các cơ chế đặc thù mang tính thử nghiệm (sandbox), tương tự mô hình Trung tâm Tài chính Quốc tế mà nhiều quốc gia đang áp dụng. "Nếu có thể thay đổi mạnh mẽ cách làm và tạo ra cơ chế đủ đột phá, Cần Giờ sẽ không chỉ là một điểm đến du lịch mà có thể trở thành cực tăng trưởng mới của TP.HCM, hình thành một nền kinh tế biển với diện mạo hoàn toàn khác biệt trong tương lai", ông nói.

Chiều 4/6, tại cuộc họp báo kinh tế - xã hội TP.HCM, ông Nguyễn Hữu Ân, Phó Trưởng Phòng Quy hoạch phát triển tài nguyên du lịch, Sở Du lịch TP.HCM, một lần nữa thông tin về hiện trạng, tiềm năng và định hướng phát triển du lịch Cần Giờ.

Theo đó, ngành du lịch xác định Cần Giờ là mắt xích chiến lược trong không gian phát triển mới của thành phố. Hiện nay, Cần Giờ không chỉ là điểm đến du lịch đơn thuần mà còn là không gian kết nối giữa đô thị hiện đại với hệ sinh thái biển, rừng ngập mặn cùng các giá trị văn hóa bản địa đặc trưng của vùng duyên hải Nam Bộ.

Theo đại diện Sở Du lịch, trong thời gian tới, ngành du lịch sẽ chuyển hướng từ khai thác tài nguyên tự nhiên đơn thuần sang nâng cao giá trị trải nghiệm, phát triển các sản phẩm du lịch chất lượng cao gắn với mục tiêu phát triển bền vững. Xa hơn, Cần Giờ được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện cấu trúc du lịch của TP.HCM theo hướng “một điểm đến - đa hệ sinh thái trải nghiệm”, nơi du khách có thể cùng lúc trải nghiệm du lịch đô thị, sinh thái, nghỉ dưỡng, văn hóa, ẩm thực và du lịch biển trong cùng một hành trình.

Liên quan đến các dự án hạ tầng lớn, ông Nguyễn Hữu Ân cho biết, từ góc độ phát triển du lịch, các công trình như cầu Cần Giờ hay các dự án kết nối hướng biển sẽ giúp tái cấu trúc không gian phát triển du lịch của khu vực phía Nam. Khi hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ cùng sân bay quốc tế Long Thành hình thành, Cần Giờ sẽ không còn là điểm đến cuối tuyến mà trở thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới du lịch và kinh tế biển mới của TP.HCM.

Đặc biệt, dự án cầu Cần Giờ với tổng vốn đầu tư hơn 13.200 tỷ đồng dự kiến hoàn thành vào năm 2029, được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian di chuyển từ trung tâm TP.HCM tới Cần Giờ xuống dưới một giờ, tạo điều kiện thuận lợi thu hút khách du lịch và các nhà đầu tư dịch vụ.

Song song với hạ tầng giao thông, việc thu hút các dự án đầu tư vào hệ thống lưu trú chất lượng cao, trung tâm hội nghị, hội thảo và khu vui chơi... sẽ giúp chuyển dịch cơ cấu từ tham quan ngắn ngày sang lưu trú dài ngày. Từ đó, Cần Giờ có thể thu hút các phân khúc có mức chi tiêu cao như: khách MICE (hội nghị, hội thảo), khách nghỉ dưỡng cao cấp và du khách quốc tế.

Ngoài ra, TP.HCM cũng định hướng phát triển kinh tế đêm tại Cần Giờ nhằm kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách. Theo đó, ngành du lịch ưu tiên phát triển các sản phẩm kinh tế đêm mang bản sắc riêng của vùng biển Cần Giờ thay vì sao chép mô hình trung tâm đô thị.

Song song đó, TP.HCM cũng sẽ phát triển các hoạt động như: chợ đêm hải sản, chương trình nghệ thuật cộng đồng, lễ hội truyền thống, du lịch đường thủy về đêm và các dịch vụ nghỉ dưỡng ven biển để phù hợp với điều kiện sinh thái địa phương và tăng thu nhập cho người dân.

Dù vậy, ông Nguyễn Hữu Ân cho biết thêm, mọi hoạt động phát triển du lịch và kinh tế đêm ở Cần Giờ đều phải đặt trên nguyên tắc bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn và khu dự trữ sinh quyển thế giới. Theo đó, các hoạt động dịch vụ cần được quy hoạch phù hợp, kiểm soát tiếng ồn, ánh sáng và các tác động môi trường để đảm bảo phát triển hài hòa giữa kinh tế, văn hóa và môi trường.