Với đặc trưng ít chịu tác động của thời tiết và không mang tính thời vụ rõ rệt, có khả năng thu hút du khách quanh năm, du lịch tâm linh là loại hình giàu tiềm năng phát triển, đặc biệt tại những địa phương sở hữu bề dày giá trị văn hóa, tín ngưỡng...

Từ mùng 4 đến mùng 6 tháng Giêng, hàng loạt lễ hội lớn tại các địa phương đã đồng loạt khai hội. Tại Chùa Hương (Hà Nội), từ sáng sớm ngày mùng 6, hàng nghìn người đã tập trung tại bến Đục để lên đò vào chùa Thiên Trù, trung tâm của mùa lễ hội.

Trước đó, theo thống kê của Ban Tổ chức, trong 3 ngày đầu tiên của năm mới Bính Ngọ, chùa Hương đã đón hơn 60.000 lượt khách tham quan, trẩy hội. Riêng ngày 18/2/2026 (mùng 2 Tết), lượng khách đến chùa Hương ước đạt gần 20.000 lượt, cho thấy sức hút lớn của hình thức du lịch tâm linh trong những ngày đầu năm.

Tại Cổ Loa, lễ hội tôn vinh công lao An Dương Vương diễn ra trang nghiêm, nền nếp. Khu vực kinh doanh được bố trí riêng, bảo đảm trật tự. Các hoạt động biểu diễn rối nước, quan họ, đấu vật, sân khấu truyền thống… tạo điểm nhấn văn hóa đặc sắc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách.

Không khí trang trọng cũng bao trùm Đền Sóc trong Lễ hội Gióng. Sau những năm từng xảy ra lộn xộn, công tác tổ chức năm nay được chuẩn bị kỹ lưỡng, các nghi lễ và trò chơi dân gian như Vật Cầu Húc, Kéo Mỏ diễn ra an toàn, có kiểm soát. Hoạt động giới thiệu sản phẩm OCOP, ẩm thực địa phương góp phần quảng bá du lịch văn hóa.

Tại Bắc Ninh, trong những ngày đầu năm mới, đông đảo người dân và khách thập phương đã đổ về Khu du lịch Tâm linh - Sinh thái Tây Yên Tử để du xuân. Trao đổi với phóng viên, bà Nguyễn Thị Kim Ngân, Giám đốc vận hành Khu du lịch Tâm linh - Sinh thái này cho biết, tính từ mùng 1 đến hết ngày mùng 5 Tết, khu du lịch đã đón khoảng 30.000 lượt khách tham quan, trong đó lượng khách sử dụng dịch vụ cáp treo đạt khoảng 19.000 lượt.

“Chúng tôi bố trí 70 cán bộ, nhân viên trực tại các vị trí, cùng khoảng 60 nhân sự thuộc lực lượng an ninh, vệ sinh để phục vụ du khách. Đơn vị cũng huy động tối đa 45 cabin cáp treo và 15 xe điện để đáp ứng nhu cầu di chuyển của du khách”, bà Nguyễn Thị Kim Ngân chia sẻ.

Cũng vào ngày mùng 6 tháng Giêng, hàng vạn tăng ni, phật tử và du khách thập phương đã về dự Lễ khai hội Xuân chùa Bái Đính (Ninh Bình). Trước đó, kỳ nghỉ Tết Nguyên đán đã chứng kiến bước tăng trưởng đột phá của du lịch tỉnh khi đón hơn 2,3 triệu lượt khách, doanh thu trên 2.450 tỷ đồng - chỉ xếp sau TP. HCM về lượng khách. 

Tại Quảng Ninh, tính riêng ngày mùng 1 và 2 Tết, khu di tích Yên Tử đón 120.000 lượt du khách. Hiện, Ban Quản lý di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử đã thành lập Ban Tổ chức Hội Xuân Yên Tử, các Tiểu ban Lễ tân, hậu cần; an ninh trật tự; trang trí, khánh tiết để chuẩn bị chu đáo cho Lễ hội Xuân 2026. Hiện Khoá tu Yên Tử suối nguồn tuệ giác được tổ chức từ ngày 24 - 26/2 đã lên tới quy mô 3.000 người.

Tương tự, ngay từ mùng 1 Tết, dòng khách du xuân tại Thanh Hóa chủ yếu đổ về các điểm đến tâm linh, lịch sử - văn hóa. Di tích Phủ Na dẫn đầu toàn tỉnh với hơn 50 nghìn lượt khách, tạo nên không khí tấp nập, nhộn nhịp trong những ngày đầu năm. Di tích Lam Kinh đón hơn 27 nghìn lượt; đền Nưa - Am Tiên đón khoảng 18 nghìn lượt khách. Cụm di tích đền Độc Cước - đền Cô Tiên gắn với khu du lịch biển Sầm Sơn cũng thu hút khoảng 18,6 nghìn lượt du khách…

Ở khu vực phía Nam, Tây Ninh là một ví dụ thành công của sự kết hợp giữa tâm linh và công nghệ dịch vụ hiện đại. Quần thể du lịch Núi Bà Đen không chỉ là điểm hành hương đầu năm mà còn là điểm ngắm cảnh, trải nghiệm văn hóa, nghệ thuật. Hệ thống cáp treo hiện đại, các hoạt động biểu diễn nghệ thuật dịp Tết, không gian check-in được thiết kế bài bản đã giúp điểm đến này thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế.

Những ngày tới đây, từ Hà Nội, Quảng Ninh đến Bắc Ninh, Ninh Bình, An Giang, Cà Mau…, hàng loạt lễ hội truyền thống sẽ tiếp tục đồng loạt khai hội. Không chỉ thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương, mùa lễ hội năm nay còn ghi nhận nhiều đổi mới trong công tác tổ chức, quản lý, hướng tới xây dựng không gian tâm linh văn minh, an toàn và thân thiện.

Theo đánh giá của Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam Vũ Thế Bình, du lịch tâm linh là dòng sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng của Việt Nam có nhiều tiềm năng để khai thác, phát triển, mang đến những sản phẩm đặc trưng cho các địa phương. Nhiều khu du lịch tâm linh hiện nay đã đầu tư đồng bộ hệ thống nghỉ dưỡng, khách sạn, nhà hàng và các dịch vụ đi kèm, tạo điều kiện thuận lợi cho du khách, từ đó nâng tầm trải nghiệm hành hương theo hướng văn minh, hiện đại hơn.

Thống kê sơ bộ, Việt Nam có khoảng 50.700 cơ sở tín ngưỡng và 8.000 lễ hội, phần lớn đều gắn với hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo. Những con số này cho thấy tiềm năng phát triển du lịch tâm linh ở Việt Nam là rất lớn.

Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả và bền vững tiềm năng này, theo ông Phạm Hải Quỳnh, Viện trưởng Viện Phát triển du lịch châu Á, chính quyền địa phương, doanh nghiệp đầu tư cần có chiến lược tổng thể phát triển hệ thống điểm đến tâm linh.

Trước hết, cần phải xây dựng các quy định rõ ràng về bảo tồn di sản văn hóa, lịch sử gắn với các địa điểm tâm linh; đồng thời tổ chức khảo sát, đánh giá định kỳ nhằm bảo đảm giá trị nguyên gốc của di tích.

Bên cạnh đó, cần chú trọng đào tạo đội ngũ hướng dẫn viên có kiến thức chuyên sâu về văn hóa, tín ngưỡng để truyền tải đúng và đủ giá trị của điểm đến tới du khách. Ngoài yếu tố bảo tồn và nhân lực, hạ tầng giao thông, cơ sở lưu trú, dịch vụ ăn uống tại khu vực xung quanh các điểm tâm linh cũng cần được nâng cấp đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng trải nghiệm.

Là một “nốt trầm sâu lắng” trong hành trình cúa nhiều du khách trong và ngoài nước, các điểm đến tâm linh cần được chú trọng đầu tư bài bản, từ bảo tồn, tôn tạo hệ thống di tích, xây dựng lễ hội mang dấu ấn riêng đến hoàn thiện hạ tầng và dịch vụ đi kèm. Chỉ khi được phát triển đồng bộ, loại hình này mới có thể góp phần tạo dựng thương hiệu du lịch đặc sắc, bền vững cho từng địa phương.