Tổng thống Donald Trump đã quyết định rút lại kế hoạch thu phí 20% đối với hàng hóa đi qua eo biển Hormuz sau các cuộc trao đổi với lãnh đạo các nước Vùng Vịnh. Thay vì nộp phí để bù đắp chi phí bảo vệ an ninh cho Mỹ, các đồng minh tại khu vực này như Saudi Arabia, UAE, Qatar, Bahrain và Kuwait được cho là sẽ thực hiện các thỏa thuận thương mại và đầu tư hàng tỷ USD vào Mỹ. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có quốc gia Vùng Vịnh nào chính thức xác nhận các cam kết đầu tư này. Quyết định đảo ngược này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng quân sự giữa Mỹ và Iran leo thang cực độ. Mỹ đã tiến hành nhiều đợt tấn công vào các mục tiêu tại Iran và tái áp đặt lệnh phong tỏa quân sự đối với tàu thuyền tại vùng ven biển nước này. Ngược lại, Iran đáp trả bằng cách tấn công các tàu thương mại tại eo biển Hormuz và tập kích các căn cứ quân sự của Mỹ, khiến hoạt động hàng hải tại tuyến đường chiến lược này sụt giảm nghiêm trọng. Trước đó, đề xuất thu phí của ông Trump vấp phải sự phản đối gay gắt từ các hãng vận tải biển và hiệp hội chủ tàu lớn như BIMCO và Hapag-Lloyd. Họ cho rằng việc thu phí tại vùng biển quốc tế là một sai lầm căn bản, vi phạm luật hàng hải quốc tế và sẽ gây áp lực lạm phát toàn cầu do chi phí vận chuyển tăng cao. Các chuyên gia lo ngại tiền lệ này có thể khiến nhiều quốc gia khác tìm cách thu lợi từ các tuyến đường biển quốc tế, làm suy yếu các công ước về tự do hàng hải. Sự thay đổi lập trường liên tục của Tổng thống Mỹ cũng tạo ra tâm lý bất định, khiến các doanh nghiệp logistics gặp khó khăn trong việc khôi phục hoạt động thương mại bình thường tại khu vực đầy biến động này.

1:25

Đọc bài chi tiết

Thị trường chứng khoán dần cân bằng tâm lý và đảo chiều thành công sau phiên hoảng loạn, đóng cửa tăng gần 7 điểm để đạt vùng giá 1.806 điểm. Dù có lúc VN-Index sụt giảm mạnh về mức 1.774,22, nhưng áp lực bán tháo đã giảm dần, thể hiện qua độ rộng thị trường tích cực với 191 mã tăng áp đảo 113 mã giảm. Thanh khoản thấp trong phiên này được đánh giá là tín hiệu tốt, cho thấy tâm lý nhà đầu tư không còn hoảng loạn trước những căng thẳng tại Trung Đông. Nhóm ngân hàng đóng vai trò dẫn dắt với sự tăng trưởng của các cổ phiếu vốn hóa lớn như VCB, BID, MBB và sự bật tăng mạnh mẽ của ACB, STB, SHB. Ngược lại, nhóm chứng khoán như SSI, HCM, VCI vẫn chịu áp lực giảm. Trong lĩnh vực bất động sản, các mã Vingroup (VIC, VHM, VRE, VPL) tạo lực cản lớn khi kéo giảm gần 7 điểm của VN-Index, trong khi các cổ phiếu nhỏ hơn như KSF, BCM, IDC, DXG hồi phục tốt nhờ thông tin tích cực về chính sách vĩ mô. Các nhóm phi tài chính từ dầu khí, bán lẻ đến đầu tư công đều ghi nhận sắc xanh. Về dòng tiền, nhà đầu tư tổ chức trong nước đóng vai trò chủ chốt khi mua ròng 358,3 tỷ đồng, tập trung mạnh vào nhóm bất động sản với các mã VIC, FPT, VHM. Ngược lại, khối ngoại tiếp tục bán ròng 158,7 tỷ đồng, chủ yếu thoát hàng ở nhóm ngân hàng nhưng mua ròng mạnh hàng tiêu dùng và thực phẩm. Nhà đầu tư cá nhân bán ròng 71,4 tỷ đồng, trong khi khối tự doanh bán ròng 93,9 tỷ đồng. Tổng giá trị khớp lệnh ba sàn đạt gần 16.000 tỷ đồng. Giao dịch thỏa thuận ghi nhận giá trị 2.002,1 tỷ đồng, nổi bật là các giao dịch tại SHB, MSB và TCB. Dòng tiền có xu hướng dịch chuyển tăng ở nhóm VN30 và vốn hóa nhỏ, giảm ở nhóm vốn hóa vừa.

1:39

Đọc bài chi tiết

Châu Âu và Mỹ sẽ cần đầu tư thêm khoảng 23,6 nghìn tỷ USD trong 25 năm tới để chấm dứt sự phụ thuộc vào Trung Quốc trong các lĩnh vực sản xuất và công nghệ then chốt. Theo nghiên cứu từ EY-Parthenon, chi phí tái tạo cơ sở hạ tầng, chuỗi cung ứng và nghiên cứu sẽ phân bổ cụ thể với Mỹ chi 13,7 nghìn tỷ USD, khu vực eurozone 9,1 nghìn tỷ USD và Anh 800 tỷ USD cho đến năm 2050. Để đạt được mục tiêu này, Mỹ cần chi khoảng 550 tỷ USD mỗi năm, trong khi con số đối với EU sẽ gần như gấp đôi ngân sách hàng năm của khối. Thách thức này xuất phát từ sự thống trị của Trung Quốc đối với các vật liệu chiến lược. Dự báo của IEA cho thấy đến năm 2035, Trung Quốc sẽ cung cấp hơn 60% lithium và cobalt tinh chế, cùng khoảng 80% graphite và đất hiếm cho pin. Sự phụ thuộc này từng gây rủi ro lớn khi Bắc Kinh áp dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu kim loại đất hiếm, khiến ngành ô tô phương Tây gần như đình trệ. Tuy nhiên, việc tách rời hoàn toàn là cực kỳ khó khăn do Trung Quốc kiểm soát chặt chẽ từ chế biến khoáng sản đến dược phẩm. Bên cạnh chi phí khổng lồ, phương Tây phải đối mặt với nguy cơ lạm phát vì hàng hóa Trung Quốc có lợi thế giá rẻ hơn từ 20-100%. Tại châu Âu, việc cắt đứt phụ thuộc có thể khiến giá cả tăng thêm 1-2,5% trong các lĩnh vực quan trọng. Ngoài vốn, các nước này còn cần đầu tư mạnh vào tự động hóa và đào tạo nhân lực. Trước những rào cản về chi phí và khả năng can thiệp của Bắc Kinh, các chuyên gia cho rằng việc giảm bớt sự phụ thuộc một phần sẽ khả thi hơn. Thay vì tách rời toàn diện, các doanh nghiệp nên chọn lọc những lĩnh vực chiến lược nhất để đầu tư, nhằm xây dựng khả năng chống chịu trước các rủi ro gián đoạn cung ứng trong tương lai.

1:38

Đọc bài chi tiết