Trong bối cảnh các nhà sản xuất ô tô kỳ vọng vào khoản hoàn thuế nhập khẩu khổng lồ trị giá 2,3 tỷ USD, một cuộc chiến pháp lý và chính trị mới đang dần lộ diện. Bước đi này không chỉ là câu chuyện về lợi nhuận, mà còn là một phép thử với lập trường bảo hộ cứng rắn của ông Trump, đe dọa thổi bùng những căng thẳng mới trong chuỗi cung ứng ô tô toàn cầu năm 2026.
Khi thị trường ô tô Việt Nam tăng tốc bước vào kỷ nguyên xe điện và công nghệ thông minh, bài toán nhân lực đang lộ rõ những “điểm nghẽn” kéo dài nhiều năm qua. Từ nền tảng cơ khí chính xác yếu, đào tạo nặng lý thuyết đến khoảng cách giữa nhà trường và doanh nghiệp, những hạn chế này đang khiến ngành ô tô khó bắt nhịp với làn sóng công nghệ mới.
Trong mục tiêu tăng trưởng hai con số, công nghiệp hỗ trợ (CNHT) được xác định là trụ cột quan trọng để nâng cao giá trị sản xuất trong nước. Tuy nhiên, để đạt được tốc độ này, CNHT, đặc biệt trong lĩnh vực ô tô, cần chuyển từ gia công rời rạc sang tham gia sâu vào chuỗi cung ứng, làm chủ công nghệ và phát triển theo hướng liên kết hệ sinh thái.
Khi những chiếc xe hiện đại ngày càng được điều khiển bằng phần mềm, một số chiếc bắt đầu xuống cấp như điện thoại thông minh chứ không phải những cỗ máy có tuổi thọ cao, làm dấy lên những câu hỏi mới về quyền sở hữu.
Trong nhiều thập kỷ, các nhà sản xuất ô tô toàn cầu đã tự đánh giá mình dựa trên kỹ thuật của Đức, quy mô của Detroit hoặc độ tin cậy của Nhật Bản. Nhưng một thước đo mới được định nghĩa bởi chu kỳ phát triển nhanh chóng, thiết kế ưu tiên phần mềm và việc giảm chi phí không ngừng nghỉ, xuất phát từ sự bùng nổ xe điện của Trung Quốc.
Ngành công nghiệp ô tô toàn cầu liên tục bị ảnh hưởng bởi những hạn chế về nguồn cung. Xung đột ở Iran có thể chỉ là vấn đề mới nhất trong số đó. Mặc dù khu vực này không phải là nhà sản xuất phụ tùng ô tô lớn, nhưng nó lại sản xuất các nguồn tài nguyên quan trọng như dầu mỏ và nhôm.
Thông tin Tổng thống Donald Trump đang xúc tiến có thể tiếp tục nâng thuế lên 15% với hàng hóa nước ngoài, ngay sau khi mức thuế 10% vừa có hiệu lực khiến các nhà sản xuất ô tô và các bên liên quan khác trong ngành đang theo dõi sát sao các tác động lan tỏa tiềm tàng.
Tòa án Tối cao Mỹ vừa ra phán quyết rằng Tổng thống đã vượt quá thẩm quyền của mình khi áp đặt thuế quan trên diện rộng dựa trên luật về quyền lực khẩn cấp.
Ủy ban Châu Âu đang chuẩn bị dự luật yêu cầu xe điện phải được lắp ráp tại EU và ít nhất 70% linh kiện phải được sản xuất trong nước để đủ điều kiện nhận trợ cấp của nhà nước. Động thái này có thể mở đường cho chính sách công nghiệp “Mua hàng Châu Âu” chính thức, gần đây được Volkswagen và Stellantis kêu gọi.
Trung Quốc đã điều chỉnh chương trình trợ cấp đổi xe cũ, điều này có thể ảnh hưởng lớn đến các thương hiệu như BYD Co., có khả năng làm giảm sự thúc đẩy doanh số bán xe mới vào năm tới.
