Phát triển điện khí LNG gặp khó, đề xuất 6 giải pháp tháo gỡ

Vũ Khuê

08/12/2023, 07:44

Phát triển điện khí LNG được xác định là giải pháp “xanh” trong chuyển dịch năng lượng bền vững tại Việt Nam. Tuy nhiên, phát triển nguồn điện này cũng đang gặp phải không ít thách thức đòi hỏi cần các giải pháp tháo gỡ…

Quy hoạch điện 8 đưa ra mục tiêu chuyển đổi 18 GW điện than vào năm 2030 được thay thế bằng 14 GW điện khí LNG và 12-15 GW nguồn năng lượng tái tạo.

Quy hoạch điện 8 đặt mục tiêu giảm dần điện than, phát triển điện khí, tăng cường năng lượng tái tạo. Cụ thể, Quy hoạch điện 8 đưa ra mục tiêu chuyển đổi 18 GW điện than vào năm 2030 được thay thế bằng 14 GW điện khí LNG và 12-15 GW nguồn năng lượng tái tạo. Nghĩa là, đến năm 2030 sẽ phát triển 23.900 MW điện khí, tương đương tỷ trọng hơn 14,9% cơ cấu nguồn điện.

CÒN NHIỀU BẤT CẬP

Tuy nhiên, tại diễn đàn “Hiện thực hoá mục tiêu phát triển Điện khí LNG theo Quy hoạch điện 8” ngày 7/12, PGS TS Ngô Trí Long, Chuyên gia kinh tế cho rằng nhiều dự án, chuỗi dự án khí - điện LNG đã được quy hoạch, thậm chí đã được cho phép chủ trương đầu tư vẫn chưa được triển khai hoặc bị kéo dài tiến độ chuẩn bị đầu tư cho thấy việc phát triển sử dụng điện khí LNG còn nhiều khó khăn, bất cập.

Tiêu thụ khí của điện rất thấp, năm sau thấp hơn năm trước khi điện khí thường xuyên không được ưu tiên huy động. Năm 2023, dự kiến tiêu thụ khí của điện giảm khoảng 18% so với năm 2022 và được dự báo tiếp tục giảm trong năm 2024, ảnh hưởng đến sản xuất, đưa khí về bờ.

Tính toán của Tổng Công ty Khí Việt Nam (PV GAS) cho thấy, trong năm 2024 dự báo tổng lượng khí về bờ của đơn vị này chỉ khoảng 6,3 tỷ m3, thấp hơn nhiều so với mức dự kiến 7,7 tỷ m3 của năm 2023. Cùng với đó, các cơ chế để cung cấp LNG cho điện hết sức khó khăn, dự báo trong năm 2024 vẫn chưa thể bán được LNG cho điện.

Việc phát triển dự án điện khí cũng không phải là một quá trình dễ dàng. Những dự án gồm nhiều giai đoạn, với nhiều cấu phần luôn biến động, và nhiều rủi ro (rủi ro ở khâu thượng nguồn, hạ nguồn, rủi ro đối tác, rủi ro trong quá trình thi công, và nhiều rủi ro khác).

Các dự án nhiệt điện khí, do vậy, sẽ gặp nhiều khó khăn khi triển khai hơn các dự án nhiệt điện than vốn đã phải đối mặt với tình trạng chậm tiến độ triền miên. Khuôn khổ pháp lý hiện hành cho các dự án LNG cho điện ở Việt Nam vẫn chưa được xây dựng hoàn chỉnh.

Các dự án điện khí LNG có công nghệ tiên tiến, vốn đầu tư lớn nên đòi hỏi nhà đầu tư có kinh nghiệm và năng lực tài chính. Bên cạnh đó, các cơ quan có thẩm quyền chưa có đủ kinh nghiệm về lĩnh vực này nên có thể sẽ ảnh hưởng tới tiến độ và chất lượng lựa chọn nhà đầu tư cho các dự án.

Cùng với đó, cơ chế giá điện sử dụng nhiên liệu LNG chưa có quy định đầy đủ. Chi phí đầu tư cơ sở hạ tầng lớn, xây dựng hạ tầng vận chuyển, lưu trữ và phân phối điện khí LNG đòi hỏi đầu tư vốn lớn và công nghệ hiện đại.

Đặc biệt, chuyên gia Ngô Trí Long nhấn mạnh thách thức lớn nhất là đàm phán Hợp đồng mua bán điện (PPA). Việc đàm phán PPA phải thực hiện theo đúng quy định của Bộ Công Thương. Theo đó, chủ đầu tư sẽ phải đàm phán mua bán điện với EVN dựa trên chi phí đầu tư nhà máy, giá khí cho phát điện, lợi nhuận cho phép... (trong khung giá phát điện do Bộ Công Thương ban hành).

Hiện vẫn chưa có dự án điện khí LNG nào được khởi công xây dựng bởi chưa hoàn tất được các hợp đồng liên quan tới hoạt động của nhà máy, mà đáng chú ý nhất là PPA. Chi phí cao, vì là nguồn khí an toàn, được nhiều quốc gia sử dụng nên giá LNG cũng khá cao. Việt Nam không chủ động được nguồn cấp LNG do phải nhập khẩu 100% loại nhiên liệu này…

6 GIẢI PHÁP THÁO GỠ VƯỚNG MẮC

Nhằm tháo gỡ các vướng mắc khó khăn trong quá trình hiện thực hóa mục tiêu điện khí LNG trong Quy hoạch Điện 8, TS Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu Khí Việt Nam đề xuất 6 nhóm giải pháp quan trọng.

Thứ nhất: Mở rộng và phát triển thị trường tiêu thụ điện khí LNG theo sát với mục tiêu cung cấp khí điện LNG trong Quy hoạch Điện 8. Đó là, xây dựng tập trung, đồng bộ các khu công nghiệp, nhà máy có quy mô tiêu thụ điện đủ lớn cùng với việc triển khai các dự án kho cảng và nhà máy điện khí LNG. Chính họ là các hộ tiêu thụ và là cơ sở quan trọng cam kết tiêu thụ điện và khi đó, các cam kết trong Hợp đồng mua bán điện sẽ trở nên dễ dàng và thuận lợi hơn.

“Đây cũng là chính sách giúp thu hút và khuyến khích các nhà đầu tư các loại hình khu công nghiệp, nhà máy cam kết tiêu thụ điện dài hạn cùng với chuỗi nhà máy điện và kho cảng LNG. Thêm vào đó, chúng ta cần có thêm các chính sách kích cầu về điện, kích thích sản xuất và kích thích tiêu dùng song song với khuyến khích tiết kiệm điện”, ông Thập nói.

Thứ hai: Sớm sửa đổi các Bộ Luật Điện lực, Luật Bảo vệ môi trường, Luật Thuế và các Bộ Luật, Nghị định hướng dẫn liên quan.

Trước tiên và quan trọng nhất đó là cần phải chấp nhận chuỗi kinh doanh khí điện LNG hoạt động theo cơ chế thị trường và các cơ quan quản lý Nhà nước sẽ thực hiện việc giám sát và hậu kiểm mọi quá trình hoạt động của chuỗi.

Tiếp đó, cho phép các chủ thể các nhà máy điện khí được quyền đàm phán bán điện một cách cạnh tranh giữa Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và các hộ tiêu thụ điện. Đồng thời cho phép các nhà máy điện được quyền mua trực tiếp LNG và thuê kho cảng tàng trữ và tái hóa khí của kho cảng LNG.

Thứ ba: Cập nhật và sửa đổi Điều lệ và Quy chế tài chính của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) và EVN.

"Việc Chính phủ không còn trực tiếp đứng ra bảo lãnh các Hợp đồng mua bán khí và mua bán điện là một quyết sách đúng, tuy nhiên với khung pháp lý hiện tại PVN và EVN không đủ cơ sở để thực hiện bảo lãnh thay thế. Do đó, cần phải cập nhật và sửa đổi Điều lệ và Quy chế tài chính của hai Tập đoàn đã và đang tham gia vào chuỗi các dự án điện khí LNG nói riêng và các chuỗi dự án lớn khác nói chung. Khi đó, nút thắt về bảo lãnh Chính phủ sẽ được tháo gỡ", ông Thập nhấn mạnh.

Thứ tư: Chính phủ hoặc Ngân hàng Nhà nước vẫn cần cam kết và đảm bảo về khối lượng chuyển đổi ngoại tệ/nội tệ và tỷ giá sẽ do thị trường quyết định. Nhà đầu tư sẽ hoàn toàn được thuyết phục nếu chúng ta chấp nhận cách tiếp cận này và nút thắt cũng sẽ được tháo gỡ.

Thứ năm: Tăng cường và mở rộng hợp tác quốc tế giúp lựa chọn được các nhà đầu tư có tiềm lực về công nghệ, tài chính và kinh nghiệm triển khai. Đây sẽ là một trong các điều kiện cần và đủ để hiện thực hóa các dự án khí điện LNG theo Quy hoạch Điện 8.

Thứ sáu: Thay đổi nhận thức và tư duy. Với một loại hình kinh doanh mới cần có cách tiếp cận mới, phù hợp và khả thi. Điện khí LNG không phải chỉ có nhà máy điện và kho cảng LNG, mà điện khí LNG cần được hấp thụ hay tiêu thụ bởi các hộ tiêu thụ điện công nghiệp. Do đó, giá điện khí LNG bắt buộc phải theo cơ chế thị trường vì trọng số trong cấu thành giá điện khí LNG chủ yếu là giá LNG nhập khẩu.

Ủng hộ quy hoạch bến cảng tiếp nhận tàu 150.000 tấn phục vụ Trung tâm điện khí LNG Thái Bình

07:00, 02/12/2023

Cần cơ chế đặc thù riêng cho phát triển điện khí LNG

17:00, 22/11/2023

Quảng Trị kiến nghị nhiều giải pháp đẩy nhanh tiến độ dự án Trung tâm điện khí LNG Hải Lăng

14:46, 11/08/2023

Từ khóa:

Đọc thêm

Sản xuất công nghiệp 4 tháng đầu năm 2026 tăng trưởng tích cực

Sản xuất công nghiệp 4 tháng đầu năm 2026 tăng trưởng tích cực với chỉ số IIP tăng 9,2% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, ngành chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò “đầu tàu” khi tăng 9,9%, đóng góp tới 7,8 điểm phần trăm vào mức tăng chung, khẳng định đà phục hồi mạnh mẽ của toàn ngành…

Cán cân thương mại đảo chiều, 4 tháng đầu năm 2026 nhập siêu 7,11 tỷ USD

Trong 4 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 344,17 tỷ USD, tăng 24,2% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, do tốc độ nhập khẩu (28,7%) vượt xa xuất khẩu (19,7%) nên cán cân thương mại ghi nhận nhập siêu 7,11 tỷ USD, trái ngược với mức xuất siêu 4,3 tỷ USD của cùng kỳ năm trước…

[Bài 4]: Phát triển hạ tầng – mở ra không gian phát triển

Với quyết tâm lấy hạ tầng làm khâu đột phá, Thanh Hóa đã và đang tập trung nguồn lực cho hạ tầng biển, từ cảng nước sâu, du lịch ven biển đến giao thông kết nối liên vùng. Những công trình quy mô lớn không chỉ thay đổi diện mạo địa phương mà còn mở ra không gian phát triển mới, đưa xứ Thanh tiến gần hơn khát vọng trở thành cực tăng trưởng mạnh của khu vực phía Bắc.

[Bài 3] Cần cú hích mới cho công nghiệp biển

Với vị trí cửa ngõ ra biển và vai trò “đầu tàu” công nghiệp, Khu kinh tế Nghi Sơn đang được kỳ vọng sẽ mở ra bước chuyển quan trọng để Thanh Hóa vươn lên thành trung tâm kinh tế biển của cả nước. Tuy nhiên, để công nghiệp biển thật sự năng động, nơi đây cần thêm những cú hích mạnh mẽ về cơ chế, hạ tầng và nguồn lực.

Tái thiết kế hệ sinh thái khu công nghiệp Hà Nội

Trong bối cảnh mới, Hà Nội đang đứng trước cuộc đại cải tổ: Chuyển đổi các khu công nghiệp hiện hữu sang mô hình sinh thái, công nghệ cao và đô thị dịch vụ. Đây không chỉ là việc "xanh hóa" cảnh quan, mà là một cuộc cách mạng về tư duy quản trị, dữ liệu và công nghệ để định vị lại vị thế của Thủ đô trong chuỗi giá trị toàn cầu…

Đảng Cộng sản Việt Nam - Đại hội XIV

Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hoá tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045).

Bài viết mới nhất

Tổng kết công tác chuẩn bị và tổ chức Đại hội XIV: Khẳng định dấu ấn đổi mới, bài bản và trách nhiệm

Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031

Tổng số đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI trong cả nước là 182. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố được ấn định...

Bài viết mới nhất

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc chuẩn bị Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội Khóa XVI

Giá vàng trong nước và thế giới

VnEconomy cập nhật giá vàng trong nước & thế giới hôm nay: SJC, 9999, giá vàng USD/oz, biến động giá vàng tăng, giảm - phân tích, dự báo & dữ liệu lịch sử.

Bài viết mới nhất

Giá vàng đuối sức khi đồng USD hồi phục

VnEconomy Interactive

Interactive là một sản phẩm báo chí mới của VnEconomy vừa được ra mắt bạn đọc từ đầu tháng 3/2023 đã gây ấn tượng mạnh với độc giả bởi sự mới lạ, độc đáo. Đây cũng là sản phẩm độc quyền chỉ có trên VnEconomy.

Bài viết mới nhất

Đón đọc Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 15-2026

Trợ lý thông tin kinh tế Askonomy - Asko Platform

Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là generative AI, phát triển mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã tiên phong ứng dụng công nghê để mang đến trải nghiệm thông tin đột phá với chatbot AI Askonomy...

Bài viết mới nhất

Ra mắt Giao diện mới dành cho bạn đọc VnEconomy và Nền tảng quản trị toà soạn thông minh - AI CMS

Multimedia

eMagazine

Đón cơ hội từ thị trường carbon

eMagazine

Khát vọng dân tộc: Động lực giúp Việt Nam bứt phá trong cuộc đua công nghệ

eMagazine

Phát triển điện khí LNG gặp khó, đề xuất 6 giải pháp tháo gỡ

CÒN NHIỀU BẤT CẬP

6 GIẢI PHÁP THÁO GỠ VƯỚNG MẮC

Ủng hộ quy hoạch bến cảng tiếp nhận tàu 150.000 tấn phục vụ Trung tâm điện khí LNG Thái Bình

Cần cơ chế đặc thù riêng cho phát triển điện khí LNG

Quảng Trị kiến nghị nhiều giải pháp đẩy nhanh tiến độ dự án Trung tâm điện khí LNG Hải Lăng

Từ khóa:

Đọc thêm

Sản xuất công nghiệp 4 tháng đầu năm 2026 tăng trưởng tích cực

Cán cân thương mại đảo chiều, 4 tháng đầu năm 2026 nhập siêu 7,11 tỷ USD

[Bài 4]: Phát triển hạ tầng – mở ra không gian phát triển

[Bài 3] Cần cú hích mới cho công nghiệp biển

Tái thiết kế hệ sinh thái khu công nghiệp Hà Nội

Bài viết mới nhất

Bài viết mới nhất

Bài viết mới nhất

Bài viết mới nhất

Bài viết mới nhất

Đón cơ hội từ thị trường carbon

Khát vọng dân tộc: Động lực giúp Việt Nam bứt phá trong cuộc đua công nghệ

Củng cố “lá chắn” năng lượng quốc gia

Đọc nhiều nhất

Askonomy AI