Bảo đảm tiêu chuẩn và chất lượng công việc của đội ngũ luật sư công

Chiều 22/4, Quốc hội thảo luận ở Hội trường về dự thảo Nghị quyết về thực hiện thí điểm chế định luật sư công. 

Theo dự thảo tờ trình, việc thí điểm được triển khai tại 8 bộ và 10 địa phương. Luật sư công phải đáp ứng tiêu chuẩn của cán bộ, công chức và điều kiện hành nghề luật sư, có phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp và kinh nghiệm thực tiễn.

Phạm vi công việc bao gồm tư vấn, đại diện, tham gia tố tụng trong nước và quốc tế; tư vấn pháp lý cho dự án; tham gia giải quyết khiếu nại, tố cáo phức tạp và các nhiệm vụ pháp lý khác trong khu vực nhà nước.

Nguồn lực được huy động từ ba nhóm chính là cán bộ pháp lý hiện có đủ điều kiện hành nghề; lực lượng có thể bổ sung sau thời gian tập sự ngắn; và thu hút chuyên gia, luật sư từ khu vực ngoài nhà nước.

Thảo luận tại hội trường, theo đại biểu Phan Thị Mỹ Dung (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh), dự thảo Nghị quyết đang thiết kế theo hướng luật sư công đồng thời là cán bộ, công chức, viên chức nhưng lại phải có đủ các tiêu chí, điều kiện như một luật sư theo quy định của Luật Luật sư. Trong thực tiễn triển khai ở địa phương, điều này sẽ có những vướng mắc và không khả thi.

Đại biểu Phan Thị Mỹ Dung băn khoăn cán bộ, công chức, viên chức trước khi được chứng nhận hành nghề luật sư công thì phải trải qua lớp đào tạo luật sư. Như vậy, công chức, viên chức, cán bộ vừa phải thực hiện nhiệm vụ chuyên môn được giao, vừa phải đi tập sự luật sư tại văn phòng luật hoặc công ty luật, thời gian tập sự ít nhất là 6 tháng.

Với những đặc thù, sự khác biệt giữa luật sư công theo dự thảo Nghị quyết và luật sư hiện hành theo quy định của pháp luật, đại biểu Phan Thị Mỹ Dung đề nghị không quy định thời gian tập sự. Cán bộ, công chức, viên chức đáp ứng đủ các tiêu chí, điều kiện và qua đào tạo lớp luật sư thì đủ điều kiện để công nhận luật sư công.

Còn đại biểu Nguyễn Công Hoàng (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thái Nguyên) lưu ý trong quá trình sử dụng luật sư công là công chức, viên chức đang công tác tại các cơ quan cần quan tâm mối quan hệ giữa họ với thẩm phán, viện kiểm sát và điều tra viên tham gia xử lý các vụ việc. Cần có chế định cụ thể để bảo đảm chất lượng công việc của luật sư công, cũng như bảo đảm sự công bằng trong xử lý các vụ việc.

Giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh thí điểm chế định luật sư là vấn đề mới, chưa có tiền lệ, cũng là vấn đề khó.

Về ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội liên quan đến tiêu chuẩn của luật sư công quy định ở Điều 5 của dự thảo Nghị quyết, Bộ trưởng Bộ Tư pháp nhấn mạnh vì đây là luật sư công cho nên trước hết phải đáp ứng tiêu chuẩn của luật sư; đồng thời dẫn chứng trường hợp liên quan đến các vụ kiện tranh chấp quốc tế, khi tham gia ở các cơ quan tài phán quốc tế, người đại diện phải có đầy đủ tư cách của luật sư được chấp nhận phổ quát ở trên thế giới.

Tuy nhiên, cơ quan chủ trì soạn thảo cũng sẽ ghi nhận để nghiên cứu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, rà soát để đưa vào quy định tại văn bản quy định chi tiết của Chính phủ cho phù hợp.

Liên quan đến việc phân định ranh giới về mặt công việc, trách nhiệm giữa luật sư công và công chức, viên chức khi đồng thời một lúc đóng hai vai, cơ quan chủ trì soạn thảo cũng sẽ nghiên cứu để trình Chính phủ xem xét, có quy định cụ thể trong văn bản hướng dẫn để đảm bảo phù hợp với thực tế.

Về vấn đề chế độ, chính sách của luật sư công, Bộ trưởng tán thành với ý kiến đại biểu Quốc hội cho rằng, với khối lượng công việc của luật sư công thì cần phải có chế độ, chính sách phù hợp để thu hút và giữ chân được lực lượng nhân sự chất lượng cao này.