Vật liệu xây dựng thông thường như đá, đất và cát san lấp phải được điều phối trên tàn địa bàn nhằm bảo đảm nguồn cung cho các dự án, công trình trọng điểm, các dự án thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Thành phố và các dự án của nhà đầu tư chiến lược trong giai đoạn 2026 - 2030.

Thực hiện chỉ đạo của UBND TP.Hồ Chí Minh về công tác quản lý vật liệu xây dựng, đá, cát xây dựng trên địa bàn và chỉ đạo của Chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh tại Văn bản số 3023/UBND-ĐT ngày 14/4/2026 đồng thời tiếp thu ý kiến của các nhà đầu tư, chủ đầu tư các dự án công trình trọng điểm, Sở Xây dựng TP.Hồ Chí Minh đã ban hành kế hoạch điều phối vật liệu xây dựng thông thường phục vụ các dự án, công trình trọng điểm trên toàn địa bàn.

Mục tiêu của kế hoạch nhằm chủ động cân đối nguồn cung, đáp ứng nhu cầu thi công các công trình trọng điểm, góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án và nâng cao hiệu quả giải ngân vốn đầu tư công.

Việc điều phối được thực hiện trên cơ sở nhu cầu vật liệu của từng dự án, khả năng cung ứng của các mỏ khoáng sản đang hoạt động, khoảng cách vận chuyển, yêu cầu kỹ thuật của công trình cũng như trữ lượng, công suất khai thác theo giấy phép được cấp. Trong đó, nguồn vật liệu sẽ được ưu tiên phân bổ cho các công trình trọng điểm quốc gia, công trình trọng điểm của Thành phố, các dự án thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và dự án của nhà đầu tư chiến lược.

Theo chỉ đạo của UBND Thành phố, Sở Xây dựng là cơ quan đầu mối rà soát nhu cầu sử dụng vật liệu của các dự án, tổng hợp danh mục các công trình cần ưu tiên và phối hợp với các cơ quan liên quan cập nhật danh mục các mỏ có khả năng cung ứng. Từ đó, sẽ cung cấp thông tin để các chủ đầu tư chủ động làm việc, thương thảo và ký kết hợp đồng với các đơn vị khai thác khoáng sản.

Trường hợp chủ đầu tư và doanh nghiệp khai thác chưa thống nhất được phương án cung ứng, chủ đầu tư phải báo cáo nguyên nhân để Sở Xây dựng xem xét, điều phối sang nguồn cung khác nếu phù hợp. Những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện cũng sẽ được tổng hợp, báo cáo UBND TP.Hồ Chí Minh để xem xét, xử lý theo thẩm quyền.

Sở Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm thường xuyên cập nhật danh mục các mỏ khai thác khoáng sản đang hoạt động, thống kê trữ lượng, công suất khai thác và khả năng cung ứng vật liệu xây dựng thông thường; đồng thời nghiên cứu các giải pháp nâng công suất hoặc bổ sung nguồn cung theo quy định nhằm đáp ứng nhu cầu của các dự án trọng điểm trên địa bàn.

Các chủ đầu tư được yêu cầu chủ động xác định nhu cầu vật liệu theo từng giai đoạn, làm việc với các doanh nghiệp khai thác để đánh giá chất lượng, năng lực cung ứng và ký kết hợp đồng. Định kỳ, các chủ đầu tư phải báo cáo tình hình sử dụng vật liệu, nhu cầu phát sinh và những khó khăn trong quá trình thực hiện để Sở Xây dựng tổng hợp, phục vụ công tác điều phối.

Các doanh nghiệp khai thác khoáng sản được yêu cầu ưu tiên cung ứng vật liệu cho các dự án thuộc diện điều phối trên cơ sở giấy phép khai thác, công suất được cấp và các quy định của pháp luật; đồng thời phối hợp với các chủ đầu tư trong quá trình ký kết, thực hiện hợp đồng nhằm bảo đảm tiến độ thi công các công trình trọng điểm của Thành phố.

Nhu cầu vật liệu xây dựng tại TP.Hồ Chí Minh tăng mạnh trong năm 2026 khi hàng loạt dự án, công trình trọng điểm triển khai thi công, đã khiến Thành phố này rơi vào tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng, nhất là cát san lấp và cát xây dựng.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, năm 2026, nguồn cung trên địa bàn đang thiếu hụt nghiêm trọng ở hầu hết các loại vật liệu chủ lực. Trong đó, đá xây dựng có công suất khai thác đạt 23,66 triệu m³, trong khi nhu cầu lên tới 28,16 triệu m³, thiếu khoảng 4,5 triệu m³; cát xây dựng hiện chỉ đạt 0,69 triệu m³ so với nhu cầu 15,56 triệu m³, thiếu tới 14,87 triệu m³. Đặc biệt, cát san lấp thiếu hụt lớn nhất với 50,6 triệu m³ (nhu cầu 52,89 triệu m³ trong khi cung chỉ đạt 2,3 triệu m³); đất san lấp cũng thiếu khoảng 11 triệu m³.

Các đề xuất với nhiều giải pháp đồng bộ đã được ngành chức năng của Thành phố đề ra nhằm bù đắp thiếu hụt gồm huy động nhiều nguồn cung, nâng công suất các mỏ đang khai thác, thay thế cát sông bằng cát biển, đẩy nhanh tiến độ nạo vét các hồ trên địa bàn, các sông như sông Sài Gòn - Đồng Nai, sông Ray…