Dù đã có lộ trình áp dụng từ lâu, song việc tiêu thụ xăng sinh học tại Việt Nam vẫn đang đối mặt với nhiều điểm nghẽn từ hệ thống phân phối đến chính sách thuế, phí chưa đủ mạnh…

Ngày 26/2/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Chỉ thị số 07/CT-TTg nhằm thúc đẩy mạnh mẽ việc sản xuất, phối trộn và sử dụng nhiên liệu sinh học. Đây được coi là bước đi chiến lược để thay thế dần nhiên liệu hóa thạch, bảo đảm an ninh năng lượng và hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050.

CHUYỂN BIẾN TÍCH CỰC NHƯNG TIÊU THỤ VẪN CHƯA ĐẠT KỲ VỌNG

Trong thời gian qua, việc triển khai lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học theo Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đã đạt được những kết quả nhất định nhờ sự vào cuộc của các bộ, ngành và địa phương.

Nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ sản xuất đã được ban hành, công tác truyền thông bước đầu giúp cải thiện thu nhập cho người dân và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, thực tế cho thấy mức tiêu thụ hiện nay vẫn chưa đạt mục tiêu đề ra.

Nguyên nhân chủ yếu do ở một số địa phương, người tiêu dùng còn e ngại sử dụng xăng sinh học vì công tác truyền thông chưa thường xuyên, thiếu thông tin chính thống và tin cậy về xăng sinh học.

Một số doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu chưa thực sự tập trung triển khai, triển khai chưa quyết liệt. Công tác kiểm tra, giám sát chưa liên tục; hệ thống phân phối vận hành chưa hiệu quả. Chính sách thuế, phí và các cơ chế tài chính chưa đủ mạnh, chưa đủ sức hấp dẫn để tạo động lực mạnh mẽ cho cả nhà sản xuất và người tiêu dùng.

PHÂN CÔNG TRÁCH NHIỆM CỤ THỂ CHO CÁC BỘ, NGÀNH CHỦ CHỐT

Để khắc phục các tồn tại, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành lồng ghép mục tiêu tiêu thụ nhiên liệu sinh học vào chiến lược phát triển ngành, đồng thời triển khai các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Bộ Công Thương được giao là cơ quan chủ trì xây dựng kế hoạch chi tiết lộ trình phối trộn, đảm bảo cung ứng xăng sinh học ổn định. Bộ có trách nhiệm nghiên cứu công nghệ sản xuất E100 thế hệ mới, xây dựng kịch bản ứng phó biến động thị trường và tổ chức truyền thông quy mô quốc gia. Đặc biệt, Bộ trưởng Bộ Công Thương được quyền chủ động điều chỉnh tỷ lệ phối trộn phù hợp với thực tế.

Bộ Tài chính chủ trì nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế ưu đãi đầu tư, chính sách thuế, phí và tín dụng. Ưu tiên hỗ trợ nhập khẩu các thiết bị công nghệ cao mà trong nước chưa sản xuất được để phục vụ ngành. Huy động và bố trí nguồn lực tài chính phát triển hạ tầng; giám sát hiệu quả sử dụng nguồn lực gắn với mục tiêu giảm phát thải.

Bộ Khoa học và Công nghệ rà soát, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia liên quan đến sản xuất, tồn trữ, phối trộn, phân phối và chất lượng nhiên liệu sinh học; cải cách thủ tục hành chính; thúc đẩy nghiên cứu, đổi mới sáng tạo; kiểm định chặt chẽ thiết bị đo lường và bảo đảm tỷ lệ phối trộn đúng quy định.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường tập trung phát triển vùng nguyên liệu bền vững, đặc biệt là từ cây trồng phi lương thực, phụ phẩm nông nghiệp và chất thải hữu cơ. Lồng ghép mục tiêu giảm phát thải vào chiến lược khí hậu và kinh tế tuần hoàn; tăng cường giám sát môi trường trong quá trình sản xuất, phân phối và tiêu thụ.

Bộ Xây dựng đẩy mạnh sử dụng nhiên liệu sinh học trong giao thông vận tải; nghiên cứu, thử nghiệm, đánh giá hiệu quả trên các loại phương tiện; đề xuất chính sách phát triển nhiên liệu hàng không bền vững.

Các bộ: Giáo dục và Đào tạo, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Nội vụ, Ngoại giao theo chức năng được giao tăng cường tuyên truyền, đào tạo nguồn nhân lực, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, mở rộng hợp tác quốc tế và quảng bá hình ảnh Việt Nam trong lĩnh vực nhiên liệu sinh học.

Chỉ thị nhấn mạnh UBND các tỉnh, thành phố phải ban hành kế hoạch triển khai cụ thể, hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư hạ tầng và tăng cường kiểm tra giám sát tại địa bàn. Các cơ quan báo chí cần đẩy mạnh tuyên truyền nhằm thay đổi thói quen tiêu dùng của người dân.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, Thủ tướng yêu cầu chủ động đầu tư, đảm bảo chất lượng sản phẩm và ưu tiên tiêu thụ nguồn E100, xăng không chì sản xuất trong nước. Các viện nghiên cứu và trường đại học đóng vai trò then chốt trong việc chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành.

Thủ tướng giao Bộ Công Thương chủ trì theo dõi, đôn đốc việc thực hiện Chỉ thị. Định kỳ trước ngày 10/12 hằng năm, các đơn vị phải báo cáo kết quả thực hiện.

Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn được phân công trực tiếp chỉ đạo triển khai các nội dung của Chỉ thị này. Việc quyết liệt thực hiện Chỉ thị 07 được kỳ vọng sẽ tạo ra bước ngoặt cho thị trường nhiên liệu sinh học, góp phần bảo vệ môi trường và thúc đẩy kinh tế xanh bền vững.