Hà Nội triển khai mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp

UBND TP Hà Nội đang triển khai kiện toàn mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp theo Nghị định 118/2025/NĐ-CP và các kết luận chỉ đạo của Thành ủy Hà Nội. Đây được xem là bước đi mang tính chiến lược nhằm xây dựng nền hành chính công hiện đại, minh bạch, tinh gọn, đáp ứng yêu cầu của mô hình chính quyền đô thị hai cấp mới.

Việc kiện toàn Trung tâm Phục vụ hành chính công không chỉ dừng lại ở việc sắp xếp tổ chức, mà là quá trình tái cấu trúc toàn diện hệ thống phục vụ hành chính công của Thủ đô. Mục tiêu hướng tới một mô hình “một đầu mối – một nền tảng – đa điểm cung cấp – phi địa giới hành chính”, đem lại lợi ích tối đa cho người dân và doanh nghiệp.

MÔ HÌNH CŨ BỘC LỘ BẤT CẬP, YÊU CẦU ĐỔI MỚI MÔ HÌNH MỘT CẤP

Theo dự thảo Đề án kiện toàn, sau hơn một năm tổ chức mô hình thí điểm, Trung tâm đã chứng minh hiệu quả rõ rệt như tỉ lệ giải quyết thủ tục hành chính đúng hạn, trước hạn cao; hoạt động của các Chi nhánh và Điểm phục vụ được người dân đánh giá tích cực; chuyển đổi số lan tỏa mạnh mẽ.

Tuy nhiên, mô hình vận hành trước đây vẫn tồn tại những hạn chế. Thứ nhất, phân tán đầu mối. Các Điểm Phục vụ hành chính công cấp xã/phường trực thuộc UBND cơ sở nên quy trình, chất lượng phục vụ chưa đồng bộ.

Thứ hai, khó triển khai thủ tục phi địa giới. Nhiều đầu mối song song khiến việc áp dụng thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới – yêu cầu bắt buộc theo Nghị định 118 – gặp khó khăn.

Thứ ba, thiếu liên thông thực chất. Chất lượng phục vụ phụ thuộc vào từng địa phương, chưa hình thành được hệ thống “một cửa” thống nhất toàn Thành phố.

Trên cơ sở đó, Hà Nội cần phải xây dựng mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp, thống nhất 12 Chi nhánh và tập trung toàn bộ 126 Điểm Phục vụ hành chính công về trực thuộc Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố.

Việc chuyển đổi mô hình nhằm khắc phục tình trạng phân tán, không đồng đều trong chất lượng phục vụ giữa các địa phương; đồng thời đáp ứng yêu cầu bắt buộc về tách bạch giữa chức năng tiếp nhận – hướng dẫn và chức năng giải quyết thủ tục hành chính của các sở, ban, ngành.

Đây là điều kiện tiên quyết để Hà Nội thực hiện hiệu quả cải cách hành chính và chuyển đổi số, đúng định hướng “lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ”.

THỦ TỤC HÀNH CHÍNH PHI ĐỊA GIỚI: BƯỚC CHUYỂN LỚN TRONG PHỤC VỤ DÂN

Một trong những điểm nhấn của Đề án là triển khai thủ tục hành chính phi địa giới, cho phép người dân nộp hồ sơ tại bất kỳ điểm phục vụ nào thuận tiện nhất cho họ, không cần quay về nơi cư trú hay nơi đăng ký hộ khẩu.

Theo mô hình mới, mọi Chi nhánh và Điểm Phục vụ có thể tiếp nhận, xử lý, trả kết quả theo quy trình thống nhất. Toàn bộ thủ tục hành chính được vận hành trên một nền tảng số dùng chung. Người cao tuổi, người yếu thế, hộ kinh doanh và người dân ngoại tỉnh sinh sống tại Hà Nội được tạo điều kiện tối đa trong việc tiếp cận dịch vụ công.

Phi địa giới hành chính được xem là bước tiến quan trọng để đưa người dân vào vị trí trung tâm của hệ thống phục vụ, phù hợp xu hướng hành chính tiên tiến trên thế giới.

Về bản chất, phi địa giới hành chính chính là đưa người dân lên vị trí trung tâm, để họ được lựa chọn: nơi gần nhất, nơi ít đông nhất, nơi dễ tiếp cận nhất. Đây là xu hướng hành chính tiên tiến, đang được các nước phát triển áp dụng.

Việc tổ chức lại hệ thống trung tâm phục vụ hành chính công theo mô hình một cấp sẽ mang lại hàng loạt thay đổi thiết thực cho người dân và doanh nghiệp, như giảm thời gian, chi phí đi lại, đặc biệt với các thủ tục đông người như đất đai, tư pháp, cư trú, giáo dục, hộ kinh doanh. Mô hình mới cũng tăng minh bạch, giảm tiếp xúc không cần thiết, do Trung tâm là cơ quan độc lập với các sở, ngành – tách biệt giữa tiếp nhận và giải quyết.

Ngoài ra, việc tổ chức lại giúp tăng khả năng xử lý trực tuyến và số hóa, mọi điểm phục vụ đều có đầy đủ thiết bị số hóa, hướng dẫn nộp trực tuyến, phòng tư vấn kết nối từ xa.

Những thay đổi này sẽ hỗ trợ mạnh mẽ chuyển đổi số cho người dân và doanh nghiệp. Thông qua các Điểm hành chính công cộng đồng, xe lưu động, đại lý dịch vụ công… góp phần đưa dịch vụ công “đi đến từng ngõ”, nâng tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình.

ĐỘT PHÁ TRONG CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH VÀ CHUYỂN ĐỔI SỐ

Mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp không chỉ nâng chất lượng phục vụ người dân mà còn tạo ra bước tiến lớn trong năng lực quản trị của Hà Nội. Khi toàn bộ hệ thống được tổ chức theo một đầu mối thống nhất, Thành phố có thể tinh gọn bộ máy, chấm dứt tình trạng mỗi xã, phường duy trì một bộ phận “một cửa” riêng lẻ.

Việc tập trung dữ liệu và nhật ký xử lý hồ sơ về cùng một hệ thống giúp công tác giám sát, đánh giá chất lượng phục vụ trở nên chính xác, minh bạch và kịp thời hơn. Bên cạnh đó, nền tảng số dùng chung cho toàn Thành phố bảo đảm sự liên thông với các cơ sở dữ liệu quốc gia, tạo nền tảng để chuẩn hóa quy trình và chuẩn hóa dữ liệu, từ đó giảm thiểu sai sót và nâng cao hiệu suất giải quyết thủ tục hành chính.

Với đặc thù là đô thị lớn, mật độ dân số cao, khối lượng giao dịch lớn, mô hình này được kỳ vọng sẽ đáp ứng tốt hơn nhu cầu phục vụ của người dân và doanh nghiệp, phù hợp định hướng xây dựng chính quyền đô thị hiện đại của Thủ đô.

Theo định hướng của Trung ương và Thành phố, việc kiện toàn Trung tâm Phục vụ hành chính công là nhiệm vụ bắt buộc trong quá trình triển khai mô hình chính quyền đô thị hai cấp. Đây được xem là bước đột phá quan trọng trên hành trình cải cách hành chính và xây dựng chính quyền số của Hà Nội.

Mô hình mới hướng tới mục tiêu xây dựng một nền tảng số thống nhất, vận hành đa điểm phục vụ nhưng đồng bộ toàn hệ thống, bảo đảm tính minh bạch, thuận tiện và hiệu quả ở mọi khâu cung ứng dịch vụ công.

Với mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp, Hà Nội đặt mục tiêu trở thành hình mẫu của cả nước về hệ thống hành chính công hiện đại, có khả năng nhân rộng cho các địa phương khác. Qua đó, Thành phố kỳ vọng xây dựng được bộ máy hành chính chuyên nghiệp, lấy người dân làm trung tâm và phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu của xã hội.