Chân dung John Ternus, CEO mới của Apple: Từ chuyên gia phần cứng bước vào "cuộc đua" AI

Là một kỹ sư cơ khí đi lên từ bộ phận phần cứng, Ternus tiếp quản “ghế nóng” vào thời điểm Apple vẫn đang ở đỉnh cao iPhone nhưng lại chậm nhịp trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo – thách thức lớn nhất đối với vị lãnh đạo mới. Trong kỷ nguyên AI đầy biến động, thành công của John Ternus sẽ không chỉ được đo bằng doanh số hay lợi nhuận, mà còn ở việc ông có thể tái định nghĩa vai trò của Apple trong làn sóng công nghệ tiếp theo hay không.

TỪ KỸ SƯ PHẦN CỨNG ĐẾN GHẾ CEO: HÀNH TRÌNH 25 NĂM TRONG LÒNG APPLE

Việc John Ternus được bổ nhiệm làm CEO đánh dấu một bước chuyển giao thế hệ quan trọng tại Apple. Theo thông báo chính thức, ông sẽ đảm nhận vị trí này từ ngày 1/9, trong khi Tim Cook chuyển sang vai trò Chủ tịch điều hành. Với quyết định này, Apple tiếp tục duy trì truyền thống chọn người kế nhiệm từ nội bộ – một cách tiếp cận từng giúp hãng tránh được những biến động lớn trong quá khứ.

Theo Apple Insider, Ternus gia nhập Apple năm 2001, sau khi tốt nghiệp ngành kỹ thuật cơ khí tại Đại học Pennsylvania và có thời gian làm việc tại một startup thực tế ảo. Trong hơn hai thập kỷ, ông kinh qua nhiều vị trí quan trọng, nổi bật nhất là vai trò lãnh đạo bộ phận phần cứng Mac và sau đó là toàn bộ mảng kỹ thuật phần cứng của Apple.

Một trong những dấu ấn sớm cho thấy phong cách điều hành của Ternus là quyết định nâng cấp Mac Mini mà không thay đổi thiết kế. Trong bối cảnh thiết bị này cần cải tiến để phục vụ cộng đồng lập trình viên, ông đã chủ động “bỏ qua” quy trình thiết kế phức tạp có thể gây trì hoãn – vốn thường phải thông qua bộ phận thiết kế công nghiệp của Jony Ive. Quyết định này thể hiện tư duy thực dụng: ưu tiên giá trị hệ sinh thái hơn là yếu tố hình thức hay lợi nhuận ngắn hạn.

Những người từng làm việc cùng mô tả Ternus là một nhà quản lý điềm tĩnh, hiệu quả và có khả năng điều phối nội bộ xuất sắc. Ông nổi tiếng với việc giữ các cuộc họp ngắn gọn, tập trung, đồng thời thích trao đổi trực tiếp với các kỹ sư tuyến đầu – những người hiểu sản phẩm sâu nhất – thay vì thông qua các cấp quản lý trung gian.

Không giống hình mẫu lãnh đạo đầy cá tính mạnh mẽ như Steve Jobs hay phong cách vận hành thiên về chuỗi cung ứng của Tim Cook, Ternus được xem là “ở giữa”: một chuyên gia phần cứng có khả năng cân bằng giữa kỹ thuật, sản phẩm và tổ chức. Chính sự am hiểu sâu sắc cấu trúc vận hành đặc thù của Apple – nơi tổ chức theo chức năng thay vì theo đơn vị kinh doanh – được coi là lợi thế lớn của ông khi bước lên vị trí cao nhất.

DI SẢN PHẦN CỨNG VÀ BÀI TOÁN “CÚ HIT” TIẾP THEO

Wall Street Journal cho biết trong sự nghiệp của mình, Ternus gắn liền với nhiều sản phẩm quan trọng của Apple. Một trong những dự án nổi bật là AirPods – phụ kiện từng gây tranh cãi nội bộ trong giai đoạn phát triển. Khi các lãnh đạo tranh luận gay gắt về giải pháp kết nối Bluetooth, Ternus đã giữ được vị thế trung lập, tránh bị cuốn vào xung đột và tiếp tục đóng vai trò điều phối dự án. Kết quả, AirPods trở thành một trong những sản phẩm thành công nhất của Apple.

Thành tựu lớn hơn nữa đến từ quá trình chuyển đổi Mac sang sử dụng chip do Apple tự thiết kế. Dù công lao kỹ thuật chủ yếu thuộc về Johny Srouji – người đứng đầu mảng công nghệ phần cứng – Ternus đóng vai trò quan trọng trong việc triển khai và đưa chiến lược này vào thực tế. Các dòng Mac dùng chip Apple Silicon đã giúp hãng cải thiện đáng kể hiệu năng và hiệu suất năng lượng, đồng thời giảm phụ thuộc vào Intel.

Tuy vậy, khi bước lên vị trí CEO, Ternus không chỉ kế thừa thành công mà còn phải đối mặt với một câu hỏi lớn: đâu sẽ là “cú hit” tiếp theo của Apple?

Hiện tại, iPhone vẫn là nguồn doanh thu chủ lực, với các mẫu mới ra mắt gần đây tiếp tục đạt doanh số cao. Tuy nhiên, thị trường smartphone đã dần bão hòa, và Apple cần một động lực tăng trưởng mới tương tự như cách iPhone từng làm thay đổi toàn bộ ngành công nghệ.

Một số sản phẩm gần đây như MacBook Neo hay iPhone Air cho thấy Apple vẫn duy trì nhịp đổi mới, nhưng chưa đủ để tạo ra một bước nhảy vọt mang tính cách mạng. Đây cũng là điểm khiến giới quan sát đặt dấu hỏi về khả năng “đánh cược lớn” của Ternus, khi ông chưa được biết đến như một nhà lãnh đạo có xu hướng mạo hiểm.

Dù vậy, những người ủng hộ cho rằng chính phong cách ổn định, thực dụng và khả năng xây dựng đồng thuận nội bộ có thể giúp Apple duy trì sự bền vững – điều đặc biệt quan trọng với một tập đoàn có quy mô và ảnh hưởng toàn cầu.

THÁCH THỨC AI: CUỘC ĐUA APPLE KHÔNG THỂ CHẬM CHÂN

Nếu như bài toán sản phẩm mới là thách thức dài hạn, thì trí tuệ nhân tạo lại là áp lực trước mắt đối với Ternus.

Trong nhiều năm, Apple đã định hình cách con người tương tác với công nghệ – từ máy tính cá nhân đến smartphone. Nhưng bước sang kỷ nguyên AI, hãng đang bị đánh giá là chậm hơn so với các đối thủ. Các nền tảng chatbot có khả năng hội thoại tự nhiên đang trở thành giao diện điện toán mới, trong khi Siri – trợ lý ảo của Apple – bị xem là tụt hậu.

Apple được cho là đang chuẩn bị một bản nâng cấp lớn cho Siri với “bộ não AI” mới trong năm nay. Tuy nhiên, việc bắt kịp các đối thủ không chỉ là vấn đề công nghệ, mà còn liên quan đến cách Apple tích hợp AI vào hệ sinh thái sản phẩm – từ iPhone, Mac đến các thiết bị đeo.

Đây chính là điểm mà kinh nghiệm phần cứng của Ternus có thể phát huy tác dụng. Trong khi nhiều công ty tập trung vào phần mềm AI, Apple có lợi thế trong việc kiểm soát toàn bộ stack – từ chip, thiết bị đến hệ điều hành. Nếu tận dụng tốt, hãng có thể tạo ra trải nghiệm AI khác biệt, gắn chặt với phần cứng – điều mà ít đối thủ làm được.

Bên cạnh đó, Ternus cũng được đánh giá cao về khả năng duy trì văn hóa doanh nghiệp. Ông là người thường xuyên nhắc nhở nhân viên về nguyên tắc bảo mật sản phẩm – một giá trị cốt lõi từ thời Steve Jobs. Sự liên tục về văn hóa có thể giúp Apple tránh những xáo trộn trong giai đoạn chuyển đổi lãnh đạo.

Dẫu vậy, Wall Street Journal cho rằng câu hỏi lớn vẫn còn đó: liệu một “bậc thầy phần cứng” có thể dẫn dắt Apple trong kỷ nguyên mà phần mềm và AI đóng vai trò trung tâm?

Sự xuất hiện của Ternus trên sân khấu giới thiệu sản phẩm gần đây – từ iPhone Air đến MacBook Neo – cho thấy Apple đã bắt đầu xây dựng hình ảnh cho nhà lãnh đạo mới. Việc ông cùng Tim Cook xuất hiện tại sự kiện kỷ niệm 50 năm của Apple cũng là tín hiệu rõ ràng về quá trình chuyển giao đã được chuẩn bị kỹ lưỡng.