Để tạo sự đột phá trong nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý đất đai, đưa đất đai thực sự trở thành nguồn lực chiến lược, lợi thế cạnh tranh và động lực phát triển đất nước trong giai đoạn mới, hoàn thiện thể chế về đất đai, việc sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan lần này cần được tiếp cận với tư duy thực sự đổi mới, thực sự đột phá...

Chiều ngày 1/7/2026, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội tổ chức Hội thảo “Định hướng hoàn thiện thể chế pháp luật về đất đai, sửa đổi Luật Đất đai hướng đến mục tiêu giải phóng nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội trong kỷ nguyên mới”. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên chủ trì Hội thảo.

BẢO ĐẢM NGUỒN LỰC ĐẤT ĐAI ĐƯỢC KHAI THÁC, PHÂN BỔ VÀ SỬ DỤNG HIỆU QUẢ, CÔNG KHAI, MINH BẠCH

Hội thảo đã tập trung trao đổi, làm rõ một số nhóm vấn đề lớn về: kết quả thi hành pháp luật về đất đai; phân tích đầy đủ những hạn chế, bất cập và nguyên nhân, cả từ góc độ chính sách, pháp luật và tổ chức thực hiện. Cùng với đó đề xuất đổi mới công tác quy hoạch sử dụng đất, quy định về phân loại đất, chế độ sử dụng đất; hoàn thiện quy định về thu hồi đất vì mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư;

Đề xuất hoàn thiện các cơ chế về tài chính đất đai, định giá đất, phát triển thị trường quyền sử dụng đất; đổi mới các quy định về giao đất, cho thuê đất, đấu thầu, đấu giá, thỏa thuận về quyền sử dụng đất; các giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số mạnh mẽ trong quản lý đất đai, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Hội thảo thống nhất việc hoàn thiện thể chế pháp luật về đất đai cần hướng tới xây dựng một nền quản trị đất đai hiện đại, đồng bộ, công khai, minh bạch, hiệu quả, xóa bỏ rào cản gia nhập thị trường và giảm thiểu sự can thiệp hành chính về đất đai, xóa bỏ các rào cản hành chính, cơ chế “xin - cho” trong tiếp cận đất đai, bảo đảm quản lý thống nhất, vận hành thông suốt trên nền tảng số, dữ liệu số và ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo.

Phát biểu chỉ đạo Hội thảo, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nêu rõ: việc xây dựng và hoàn thiện pháp luật phải xuất phát từ yêu cầu của thực tiễn, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, lấy hiệu quả phát triển đất nước làm mục tiêu cao nhất; bảo đảm mọi nguồn lực, trong đó có nguồn lực đất đai, được khai thác, phân bổ và sử dụng hiệu quả, công khai, minh bạch, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới.

“Mỗi quy định của pháp luật chỉ thực sự có giá trị khi đi vào cuộc sống, mỗi chính sách chỉ phát huy hiệu quả khi vừa bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước, vừa tạo động lực phát triển, khuyến khích đổi mới sáng tạo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể, đồng thời phục vụ lợi ích quốc gia, dân tộc,” Phó Chủ tịch Quốc hội khẳng định.

ĐƯA ĐẤT ĐAI THỰC SỰ TRỞ THÀNH NGUỒN LỰC CHIẾN LƯỢC, LỢI THẾ CẠNH TRANH VÀ ĐỘNG LỰC PHÁT TRIỂN

"Để tạo sự đột phá trong nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý đất đai, đưa đất đai thực sự trở thành nguồn lực chiến lược, lợi thế cạnh tranh và động lực phát triển đất nước trong giai đoạn mới, hoàn thiện thể chế về đất đai, việc sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan lần này cần được tiếp cận với tư duy thực sự đổi mới, thực sự đột phá", Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý.

Theo đó, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh năm điểm quan trọng.

Thứ nhất, đất đai là tài nguyên đặc biệt của quốc gia, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là nguồn lực quan trọng để phát triển đất nước.

Thứ hai, quyền sử dụng đất là yếu tố đầu vào quan trọng cho đầu tư phát triển kinh tế - xã hội.

Thứ ba, tiếp tục làm rõ vai trò của Nhà nước thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu; khơi thông nguồn lực đất đai nhưng không buông lỏng quản lý; thúc đẩy phát triển nhưng không để thất thoát, lãnh phí, gia tăng bất bình đẳng hoặc ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân;

Thứ tư, chuyển từ tư duy “Chính phủ quản lý” sang “Chính phủ kiến tạo phát triển”; việc hoàn thiện thể chế không phải chỉ để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc hiện có mà còn phải mở đường cho những cái mới, khơi thông nguồn lực cho sự phát triển;

Thứ năm, chuyển từ tư duy “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang tư duy “tái thiết cuộc sống cho người dân sau thu hồi đất”.

Để bảo đảm tiến độ và chất lượng sơ kết Nghị quyết số 18-NQ/TW, đồng thời, chuẩn bị tốt chất lượng dự án Luật, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội với vai trò là cơ quan chủ trì thẩm tra, chủ động phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội có liên quan, đặc biệt là Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban theo lĩnh vực phụ trách, nghiên cứu đầy đủ, khách quan các ý kiến nêu tại Hội thảo;

Tiếp tục phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các bộ, ngành có liên quan rà soát toàn diện các chính sách lớn, bám sát chỉ đạo của cấp có thẩm quyền, nhất là các quan điểm, mục tiêu lớn, mang tính đột phá về tư duy quản lý đất đai trong tình hình mới; nâng cao chất lượng công tác thẩm tra để trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định.

Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong quá trình nghiên cứu, tham gia thẩm tra đối với những nội dung thuộc lĩnh vực phụ trách; bảo đảm dự án Luật được xem xét toàn diện trên các phương diện kinh tế, tài chính, pháp luật, môi trường, nông nghiệp, quy hoạch, đầu tư, xây dựng và các lĩnh vực khác có liên quan.

Đối với Bộ Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan chủ trì soạn thảo, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ, nghiêm túc các ý kiến xác đáng tại Hội thảo. Cùng với đó, tiếp tục lấy ý kiến và tiếp thu đầy đủ các ý kiến hợp lý của các cơ quan của Quốc hội, các chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp và địa phương; đánh giá kỹ lưỡng tác động của từng chính sách, bảo đảm các quy định của Luật có tính ổn định, lâu dài, khả thi trong tổ chức thực hiện. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, xử lý hài hòa mối quan hệ với các luật có liên quan, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Bộ khẩn trương rà soát, hoàn thiện hồ sơ dự án Luật, bảo đảm chất lượng, đúng tiến độ, báo cáo đầy đủ với Đảng ủy Chính phủ, đáp ứng yêu cầu theo đúng chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.