Ngân sách Nhà nước thặng dư hơn 290 nghìn tỷ đồng trong 2 tháng đầu năm

Bộ Tài chính vừa công bố thông tin về tình hình thu, chi ngân sách nhà nước trong 2 tháng đầu năm 2026.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, thu ngân sách nhà nước luỹ kế trong 2 tháng đầu năm 2026 ước đạt 601,3 nghìn tỷ đồng, bằng 23,8% dự toán, tăng 13,1% so cùng kỳ năm 2025.

Thu ngân sách nhà nước vẫn dựa trên 3 nguồn chính: (i) 558,1 nghìn tỷ đồng từ nguồn thu nội địa, (ii) thu từ dầu thô đạt 5,1 nghìn tỷ đồng và (iii) thu cân đối ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 38 nghìn tỷ đồng.

Xét theo cơ cấu thu: thu nội địa chiếm tỷ trọng áp đảo trong tổng thu, bằng 25,4% dự toán, tăng 15% so cùng kỳ. Kết quả này phản ánh sự phục hồi của hoạt động sản xuất – kinh doanh, tiêu dùng trong nước cũng như hiệu quả của công tác chống thất thu thuế và mở rộng cơ sở thu.

Thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu bằng 13,7% dự toán và tăng 1,2% so với cùng kỳ. Mức tăng còn khiêm tốn cho thấy thương mại quốc tế chưa thực sự bứt phá mạnh trong giai đoạn đầu năm.

Ngược lại, thu từ dầu thô chỉ đạt 5,1 nghìn tỷ đồng, bằng 11,9% dự toán và giảm mạnh 42,2% so với cùng kỳ năm trước. Sự sụt giảm này tiếp tục phản ánh xu hướng suy giảm vai trò của nguồn thu này trong tổng ngân sách..

Đối với nguồn chi ngân sách, trong 2 tháng đầu năm, chi cân đối ngân sách ước đạt 311 nghìn tỷ đồng, bằng 9,8% dự toán, tăng 11% so cùng kỳ năm 2025.

Trong đó: chi đầu tư phát triển ước đạt 42,5 nghìn tỷ đồng, bằng 3,8% dự toán Quốc hội quyết định, tỷ lệ giải ngân ước đạt 4,3% kế hoạch vốn đầu tư phát triển Thủ tướng Chính phủ giao.

Mức giải ngân này dù còn thấp so với yêu cầu thúc đẩy tăng trưởng, song vẫn phù hợp với diễn biến nhiều năm khi các thủ tục chuẩn bị đầu tư, đấu thầu, giải phóng mặt bằng thường hoàn tất dần trong các tháng đầu năm. Bài toán đặt ra nếu muốn bảo đảm hoàn thành mục tiêu cả năm, tiến độ giải ngân cần tiếp tục cải thiện trong quý tới.

Trong khi đó, chi trả nợ lãi ước đạt 22,3% dự toán, cho thấy nghĩa vụ nợ được thực hiện đầy đủ, đúng hạn, góp phần duy trì uy tín tín dụng quốc gia.

Cùng với đó, chi thường xuyên ước đạt 13,3% dự toán, bảo đảm kinh phí hoạt động của bộ máy nhà nước, quốc phòng – an ninh, giáo dục, y tế và các chính sách an sinh xã hội.

Song song với nhiệm vụ chi thường xuyên, ngân sách đã thực hiện xuất cấp 15.527 tấn gạo từ nguồn dự trữ quốc gia theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ để hỗ trợ người dân dịp Tết Nguyên đán và thời điểm giáp hạt đầu năm. Hoạt động này góp phần bảo đảm an sinh xã hội, đặc biệt tại các địa bàn khó khăn, thiên tai.

Về huy động vốn cho ngân sách trung ương, tính đến hết tháng 2/2026, khối lượng phát hành trái phiếu Chính phủ đạt 60,5 nghìn tỷ đồng với kỳ hạn bình quân 10,03 năm, lãi suất bình quân 4,05%/năm.

Bộ Tài chính cho biết cân đối ngân sách trung ương và ngân sách các cấp địa phương được đảm bảo. Các nhiệm vụ chi trong hai tháng đầu năm được triển khai đúng dự toán, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, thanh toán các khoản nợ đến hạn, chi trả lương, lương hưu và trợ cấp xã hội kịp thời.

Dù khởi đầu năm 2026 tương đối thuận lợi về thu ngân sách, song áp lực trong những tháng tới vẫn hiện hữu. Thu từ dầu thô giảm sâu có thể tiếp tục ảnh hưởng nếu giá năng lượng chưa phục hồi. Bên cạnh đó, yêu cầu đẩy nhanh giải ngân đầu tư công để hỗ trợ tăng trưởng sẽ khiến nhịp chi ngân sách tăng mạnh trong các quý tiếp theo.