VnEconomy - Nhịp sống kinh tế Việt Nam & Thế giới

Việt Nam – Nhật Bản ký loạt văn kiện, mở rộng hợp tác từ hạ tầng đến chuyển đổi số

Sat, 02 May 2026 09:58:29 GMT

Ngày 2/5, sau hội đàm, trước sự chứng kiến của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae, hai bên trao 6 văn kiện hợp tác, bao trùm nông thôn, hạ tầng, các-bon thấp, công nghệ và không gian.

6 văn kiện hợp tác giữa hai nước gồm:

Thoả thuận vay cho Dự án Phát triển nông thôn thích ứng với thiên tai giữa Chính phủ Việt Nam và Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA);

Thoả thuận vay cho Dự án Phát triển cơ sở hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu để hỗ trợ sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số các tỉnh trung du, miền núi phía Bắc giữa Chính phủ Việt Nam và Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA);

Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Takaichi Sanae chứng kiến trao Bản ghi nhớ hợp tác về tăng trưởng carbon thấp giữa Chính phủ nước Việt Nam và Chính phủ Nhật Bản thực hiện cơ chế tín chỉ chung - Ảnh: VGP

Bản ghi nhớ hợp tác về tăng trưởng các-bon thấp giữa Chính phủ nước Việt Nam và Chính phủ Nhật Bản thực hiện cơ chế tín chỉ chung (JCM);

Bản ghi nhớ hợp tác giữa Cục Quản lý và Xây dựng công trình thuỷ lợi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và Tổng cục Phát triển nông thôn, Bộ Nông - Lâm Ngư nghiệp Nhật Bản về trao đổi công nghệ, kỹ thuật trong Lĩnh vực thủy lợi;

Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Takaichi Sanae chứng kiến trao Bản ghi nhớ giữa Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản về hợp tác trong lĩnh vực công nghệ thông tin, truyền thông và chuyển đổi số - Ảnh: VGP.

Bản ghi nhớ giữa Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản về hợp tác trong lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) và chuyển đổi số;

Văn bản sửa đổi Thỏa thuận giữa Trung tâm Vũ trụ Việt Nam thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Cơ quan Hàng không Vũ trụ Nhật Bản về trao đổi dữ liệu vệ tinh

-Dũng Hiếu

Vì sao thế giới khó “cai” nhiên liệu hóa thạch?

Sat, 02 May 2026 08:01:57 GMT

Dù hơn 190 quốc gia đã nhất trí tại COP28 về việc chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch nhưng thực tế cho thấy tiến trình này đang diễn ra chậm chạp hơn kỳ vọng. Những ràng buộc về kinh tế, lợi ích chính trị, sức ép từ các nhóm vận động hành lang và bài toán tài chính toàn cầu đang khiến mục tiêu “chia tay dầu mỏ” trở nên đầy thách thức...

Cam kết chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch được thông qua tại Hội nghị COP28 năm 2023 từng được xem là bước ngoặt lịch sử trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Nhiều chuyên gia khi đó nhận định đây có thể là “khởi đầu cho hồi kết của kỷ nguyên dầu mỏ”.

Vậy nhưng sau hơn hai năm, tiến triển thực tế vẫn rất hạn chế, bất chấp sự đồng thuận gần như tuyệt đối trong giới khoa học rằng hiện tượng nóng lên toàn cầu là có thật và chủ yếu do việc đốt nhiên liệu hóa thạch gây ra.

KINH TẾ VÀ PHỤ THUỘC NĂNG LƯỢNG: RÀO CẢN LỚN NHẤT

Những diễn biến địa chính trị gần đây, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông, càng cho thấy mức độ phụ thuộc sâu sắc của nền kinh tế toàn cầu vào dầu mỏ. Việc eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển năng lượng huyết mạch - bị gián đoạn đã tạo ra hiệu ứng “bóp nghẹt” đối với nguồn cung năng lượng và thương mại toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, một số ý kiến cho rằng chính những cú sốc địa chính trị này càng làm nổi bật sự cần thiết phải giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, nghịch lý là các xu hướng thực tế lại cho thấy thế giới vẫn chưa sẵn sàng cho một cuộc chuyển đổi nhanh chóng.

Chính sách năng lượng của Mỹ là một ví dụ điển hình, với khẩu hiệu “khoan đi, cứ khoan đi” tiếp tục thúc đẩy khai thác dầu khí và phản ánh rõ sự giằng co giữa mục tiêu khí hậu và lợi ích năng lượng truyền thống.

Một trong những nguyên nhân cốt lõi khiến việc từ bỏ nhiên liệu hóa thạch trở nên khó khăn chính là yếu tố kinh tế. Giá dầu không chỉ ảnh hưởng đến chi phí năng lượng mà còn tác động trực tiếp đến thị trường tài chính, nơi hàng loạt tài sản gắn chặt với ngành công nghiệp hydrocarbon.

“Chúng ta không thể thực hiện chuyển đổi bằng cách đóng cửa các công ty nhiên liệu hóa thạch chỉ sau một đêm, bởi điều đó sẽ gây ra một thảm họa kinh tế toàn cầu chưa từng có".

Ông Claudio Angelo, điều phối chính sách quốc tế tại Đài quan sát Khí hậu Brazil.

Đối với nhiều quốc gia Trung Đông như Iraq, Kuwait hay Saudi Arabia, dầu mỏ không chỉ là nguồn thu chính mà còn là nền tảng của toàn bộ nền kinh tế. Ngay cả những quốc gia có cơ cấu kinh tế đa dạng hơn như Brazil, việc cắt giảm xuất khẩu dầu thô cũng có thể kéo theo suy thoái kinh tế nghiêm trọng.

Theo ông Angelo, ngay cả những nền kinh tế không hoàn toàn phụ thuộc vào dầu mỏ vẫn chịu tác động lớn nếu nguồn thu từ xuất khẩu năng lượng bị cắt giảm đột ngột. Điều này cho thấy quá trình chuyển đổi năng lượng không đơn thuần là vấn đề công nghệ hay môi trường, mà là một cuộc tái cấu trúc kinh tế quy mô lớn với những hệ lụy sâu rộng.

Ý CHÍ CHÍNH TRỊ VÀ QUYỀN LỰC VẬN ĐỘNG HÀNH LANG

Bên cạnh yếu tố kinh tế, “ý chí chính trị” được xem là một trong những biến số mang tính quyết định đối với tiến trình chuyển đổi năng lượng. Về mặt lý thuyết, nhiều quốc gia phát triển như Mỹ, Canada hay Australia đều sở hữu tiềm lực đủ mạnh để thúc đẩy chuyển đổi xanh.

“Tôi cho rằng với các quốc gia này, vấn đề chủ yếu nằm ở ý chí chính trị,” ông Bill Hare, Giám đốc tổ chức nghiên cứu Climate Analytics, nhận định.

Tuy nhiên, trên thực tế, các quyết định chính sách thường bị chi phối bởi lợi ích kinh tế ngắn hạn, áp lực từ cử tri và những tính toán chính trị nội bộ. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn, ưu tiên tăng trưởng và đảm bảo an ninh năng lượng trước mắt thường được đặt cao hơn so với các mục tiêu khí hậu dài hạn.

Sự trở lại của các xu hướng chính trị thiên về khai thác tài nguyên và phục hồi các ngành công nghiệp truyền thống đã khiến nhiều cam kết khí hậu bị chững lại.

“Có một tầm nhìn ở phương Tây, do Mỹ dẫn dắt, muốn quay trở lại mô hình phát triển đã từng được thử nghiệm trước đây".

Ông Leonardo Stanley, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Nhà nước và Xã hội (Argentina).

Song song đó, ngành dầu khí vẫn là một trong những lực lượng vận động hành lang mạnh nhất thế giới. “Trong 30 năm qua, họ đã cố gắng kéo dài thời gian để trì hoãn các thay đổi,” ông Angelo nhấn mạnh.

Với nguồn lực tài chính lớn và mạng lưới ảnh hưởng rộng khắp, các tập đoàn năng lượng đã và đang tác động mạnh mẽ tới quá trình hoạch định chính sách, không chỉ ở cấp quốc gia mà còn tại các diễn đàn quốc tế. Điều này khiến tiến trình chuyển đổi năng lượng thường chậm hơn đáng kể so với các cam kết được đưa ra.

BÀI TOÁN TÀI CHÍNH VÀ TÍN HIỆU TÍCH CỰC TỪ NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO

Một thách thức lớn khác là câu hỏi: ai sẽ trả chi phí cho quá trình chuyển đổi? Việc rời bỏ nhiên liệu hóa thạch đòi hỏi nguồn vốn khổng lồ, không chỉ cho các quốc gia sản xuất dầu mà cả những nước phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng.

“Để bắt đầu quá trình này, cần có sự sẵn sàng từ các nền kinh tế lớn trong việc xây dựng một hệ thống tài chính quốc tế hỗ trợ chuyển đổi,” ông Bill Hare nhấn mạnh.

Tuy nhiên, đến nay, sự đồng thuận về chia sẻ chi phí vẫn còn hạn chế, khiến nhiều quốc gia đang phát triển gặp khó khăn trong việc thực hiện các cam kết khí hậu.

Dù vậy, những tín hiệu tích cực đã bắt đầu xuất hiện. Năng lượng tái tạo đã chiếm gần một nửa công suất điện toàn cầu vào năm 2025 - mức cao kỷ lục. Trung Quốc nổi lên như một trong những quốc gia dẫn đầu về phát triển điện gió và điện mặt trời, trong khi Pakistan cũng chứng kiến sự bứt phá mạnh mẽ của năng lượng mặt trời.

Tại Mỹ và Australia, việc mở rộng năng lượng tái tạo đã góp phần giảm chi phí điện năng ở một số khu vực, cho thấy tiềm năng kinh tế rõ ràng của quá trình chuyển đổi.

Việc từ bỏ nhiên liệu hóa thạch là một hành trình dài và phức tạp, nơi các lợi ích kinh tế, địa chính trị và quyền lực thị trường vẫn đang níu kéo tiến trình chuyển đổi. Cam kết toàn cầu đã có, nhưng để trở thành hiện thực, thế giới cần nhiều hơn là tuyên bố - đó là quyết tâm chính trị và nguồn lực tài chính đủ lớn. Khi năng lượng tái tạo ngày càng chứng minh hiệu quả, thách thức lớn nhất không còn nằm ở công nghệ, mà ở tốc độ hành động của các quốc gia.

AFP, Japan Today-Trọng Hoàng

Giải “cơn khát” năng lượng các trung tâm dữ liệu

Fri, 01 May 2026 04:30:30 GMT

Sự bùng nổ của công nghệ điện toán đám mây (Cloud), trí tuệ nhân tạo (AI) đòi hỏi hạ tầng dữ liệu mở rộng và sự hình thành các trung tâm dữ liệu siêu lớn. Điều này dẫn đến yêu cầu mới về năng lượng điện tiêu thụ và làm mát cho các trung tâm dữ liệu. Năng lượng đang trở thành yếu tố quan trọng nhất cho phát triển các trung tâm dữ liệu hiện nay...

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), trong năm 2023, các trung tâm dữ liệu trên toàn thế giới tiêu thụ khoảng 340 TWh điện, chiếm 1,3% tổng nhu cầu điện toàn cầu và cao hơn tổng mức tiêu thụ điện của cả Việt Nam. Riêng tại Mỹ, mức tiêu thụ điện của các trung tâm dữ liệu đạt 150 TWh, tương đương khoảng 3% tổng nhu cầu điện quốc gia. Các dự báo cho thấy xu hướng này sẽ còn tăng mạnh trong thập kỷ tới.

Báo cáo của Tập đoàn Dữ liệu quốc tế (IDC) năm 2024 dự đoán tổng lượng điện tiêu thụ của các trung tâm dữ liệu toàn cầu sẽ tăng hơn gấp đôi, đạt 857 TWh vào năm 2028, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) là 19,5%. Đặc biệt, các khối lượng công việc liên quan đến AI được dự báo sẽ có mức tiêu thụ điện tăng nhanh hơn nữa, đạt CAGR 44,7% và lên tới 146,2 TWh vào năm 2027.

THÁCH THỨC NĂNG LƯỢNG CHO CÁC TRUNG TÂM DỮ LIỆU AI

Thông tin tại Diễn đàn Data Center Cloud Infrastructure Summit (DCCI Summit) 2026 do Viettel IDC vừa tổ chức, các chuyên gia cho biết hiện thế giới có khoảng 11.000 trung tâm dữ liệu, nhưng các AI Data Center dù chỉ chiếm dưới 1% về số lượng đã tiêu thụ tới 25% tổng điện năng của toàn hệ thống.

Con số này cho thấy AI không chỉ làm tăng nhu cầu xử lý dữ liệu, mà còn đang làm thay đổi chính cấu trúc của hạ tầng dữ liệu toàn cầu. Dự kiến đến cuối thập kỷ (khoảng năm 2030), nhóm AI DC sẽ chiếm một nửa dung lượng tiêu thụ năng lượng toàn cầu so với các DC truyền thống.

Tại sự kiện, các chuyên gia chỉ rõ nếu trung tâm dữ liệu truyền thống, mỗi rack thường vận hành ở mức 20–30kW, thì với AI, mật độ này có thể tăng lên 100kW, thậm chí hơn 200kW. Điều đó kéo theo hàng loạt yêu cầu mới về cấp điện, làm mát, kết nối mạng và khả năng vận hành liên tục.

CEO Viettel IDC Lê Bá Tân: "quỹ đất không còn là vấn đề lớn nhất trong xây dựng các Data Center trong giai đoạn tới, mà tài nguyên điện mới là yếu tố quan trọng nhất"

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng trung tâm dữ liệu trong giai đoạn mới không chỉ cần mở rộng về quy mô, mà phải được thiết kế lại để phù hợp với những tải tính toán lớn hơn nhiều lần.

Xu hướng này cũng khiến bài toán vận hành thay đổi rõ rệt. Trong bối cảnh điện năng và chi phí làm mát ngày càng trở thành áp lực lớn, các trung tâm dữ liệu hiện đại buộc phải hướng tới mô hình thông minh hơn, hiệu quả hơn và tiết kiệm năng lượng hơn. Đây cũng là lý do phát triển bền vững không còn là một thông điệp hình ảnh, mà đã trở thành yêu cầu gắn trực tiếp với hiệu quả đầu tư và năng lực cạnh tranh của hạ tầng AI.

Ông Lê Bá Tân, CEO Viettel IDC chia sẻ: với trung tâm dữ liệu AI, mật độ công suất trên một rack sẽ tăng từ 5-10 kW hiện nay lên đến mức 100-150 kW. Như vậy trong không gian hiện nay có thể đặt hàng trăm rack thì trong tương lai với mật độ này, chỉ cần đặt khoảng mười rack máy chủ AI đã sử dụng hết toàn bộ tài nguyên điện.

“Do đó, quỹ đất không còn là vấn đề lớn nhất trong xây dựng các Data Center trong giai đoạn tới, mà tài nguyên điện mới là yếu tố quan trọng nhất để phục vụ các trung tâm dữ liệu”, ông Tân nhận định.

GIẢI NHIỆT CHO CÁC TRUNG TÂM DỮ LIỆU VÀ XU HƯỚNG XANH HÓA

Theo các phân tích khi công suất tiêu thụ trung bình của mỗi rack máy chủ đã tăng lên mạnh mẽ như hiện nay, mức tải đã vượt xa giới hạn chịu đựng của các hệ thống làm bằng không khí truyền thống. Các trung tâm mới phải áp dụng công nghệ làm mát bằng chất lỏng như rear door cooling, direct-to-chip, hoặc immersion cooling. Đây là những công nghệ mới nhất phục vụ làm mát các trung tâm dữ liệu thế hệ mới.

Xu hướng hiện nay, các công ty công nghệ đang đi theo mô hình mới, tích hợp các máy chủ, thiết bị mạng, làm mát thành các rack có công suất siêu lớn để đưa thẳng vào các trung tâm dữ liệu. Các mô hình trên ngày càng phổ biến và dự kiến trong cuối năm nay, các dòng máy chủ này sẽ được các công ty công nghệ hạ tầng máy chủ AI hàng đầu thế giới bắt đầu cung cấp ra thị trường.

Cũng theo các chuyên gia, các trung tâm dữ liệu sẽ thay đổi để thích nghi với bối cảnh công nghệ mới, mà ở đó, mật độ công suất sẽ tăng lên (khoảng 100-150 kW/rack), các hệ thống làm mát không chỉ bằng khí mà kết hợp hợp khí và lỏng…

Công suất tiêu thụ trung bình của mỗi rack máy chủ đã tăng lên mạnh mẽ như hiện nay, mức tải đã vượt xa giới hạn chịu đựng của các hệ thống làm bằng không khí truyền thống. Ảnh minh họa

Ông Nguyễn Mạnh Khương, Giám đốc kinh doanh quốc gia, Climaveneta Việt Nam cho biết với mỗi mô hình trung tâm dữ liệu với các công suất khác nhau sẽ có công nghệ làm mát tương ứng. Với trung tâm dữ liệu có công suất dưới 20 kW/rack có thể sử dụng các công nghệ làm mát truyền thống nhưng khi công suất ở mức 70-80 Kw/rack sẽ phải làm mát bằng chất lỏng (Liquid Cooling).

Tuy nhiên, những hệ thống làm mát bằng Liquid cũng chỉ giải nhiệt được khoảng 80-90% cho các CPU, còn 10-20% nhiệt từ các thiết bị bên ngoài vẫn phải sử dụng công nghệ làm mát bằng gió. Ngoài ra, chuyên gia này cũng đưa ra giải pháp làm mát khi cải tạo, nâng cấp các trung liệu đang thiết kế ở mật độ công suất thấp từ 4-7kW lên 20-30kW…

Chia sẻ việc xây dựng trung tâm dữ liệu bền vững trong kỷ nguyên AI, ông Nguyễn Tuấn Anh, Giám đốc giải pháp, Quản lý năng lượng, Schneider Electric Việt Nam lưu ý 5 điểm quan trọng trong quá trình thiết kế trung tâm trong đó có việc lựa chọn sử dụng vật liệu, công nghệ, thiết bị; vận chuyển lắp đặt; quá trình vận hành tiết kiệm năng lượng, tài nguyên nước; thời gian sử dụng thiết bị, kéo dài vòng đời và tái chế vật liệu…

Ông Tuấn Anh cho rằng khi đánh giá tác động môi trường của một trung tâm dữ liệu, cần nhìn vào toàn bộ vòng đời từ thiết kế, sản xuất đến vận hành. Trong đó, carbon tiềm ẩn là một yếu tố quan trọng, phản ánh lượng phát thải đã gắn liền với thiết bị ngay từ khi được sản xuất và vận chuyển.

Đáng chú ý, khoảng 80% tác động môi trường của sản phẩm được quyết định ngay từ giai đoạn thiết kế. Do đó, bài toán phát triển bền vững cần được tiếp cận theo hai hướng song song: giảm phát thải trong quá trình vận hành và giảm carbon tiềm ẩn trong thiết bị và vật liệu.

Theo Schneider Electric, ở góc độ vận hành, hiệu suất sử dụng năng lượng đóng vai trò then chốt. Đối với một hệ thống UPS 3 pha, tới 93% phát thải CO₂ trong vòng đời đến từ quá trình sử dụng điện. Nhờ các cải tiến công nghệ, việc sử dụng bộ lưu điện UPS hiệu suất cao có thể giúp giảm tới 34% lượng phát thải CO₂, và lên tới 79% trong chế độ vận hành tối ưu.

Ở cấp độ hệ thống phân phối điện, việc tối ưu các thiết bị điện giúp giảm tổn hao từ 11,91% xuống còn 4,91%, đồng thời cải thiện chỉ số hiệu quả sử dụng điện năng- PUE từ 1,5 xuống 1,45. Khi kết hợp với các giải pháp làm mát được tối ưu hóa, PUE có thể tiếp tục được cải thiện xuống mức 1,29, đặc biệt nếu sử dụng Liquid Cooling cho trung tâm AI thì chỉ số còn thấp hơn.

Trung tâm dữ liệu đang trở thành hạ tầng số cốt lõi của nền kinh tế số, song cũng tiêu thụ lượng điện năng khổng lồ và phát thải lớn. Trên thế giới, xu hướng xây dựng trung tâm dữ liệu xanh đang diễn ra mạnh mẽ nhằm giảm tiêu thụ năng lượng và phát triển bền vững. Ở Việt Nam, các doanh nghiệp trong ngành như Viettel, VNPT... cũng đang từng bước hướng phát triển trung tâm dữ liệu xanh, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và tăng trưởng xanh.

-Nhĩ Anh

Trung Quốc tăng tốc chống sa mạc hóa, lan tỏa mô hình ra toàn cầu

Fri, 01 May 2026 03:31:47 GMT

Những nỗ lực kéo dài hàng thập kỷ đang giúp Trung Quốc không chỉ đảo ngược xu hướng sa mạc hóa trong nước mà còn từng bước trở thành hình mẫu toàn cầu, với các giải pháp kết hợp giữa công nghệ, sinh thái và phát triển kinh tế…

Dọc rìa phía Đông Nam của Sa mạc Tengger, các công nhân đang triển khai một phương pháp kiểm soát cát đã trở thành biểu tượng trong cuộc chiến chống sa mạc hóa của nước này.

Những bó rơm được buộc thành dây và ép xuống bề mặt cát theo dạng ô lưới, tạo thành cấu trúc giống như bàn cờ khổng lồ, có tác dụng làm giảm tốc độ gió sát mặt đất, giữ độ ẩm và cố định các hạt cát, từ đó ngăn chặn sự dịch chuyển của các cồn cát.

Theo ông Tang Ximing, kỹ sư lâm nghiệp tại thành phố Trung Vệ, Khu tự trị Ninh Hạ, công nghệ này hiện đã được cải tiến đáng kể. “Chúng tôi đang sử dụng loại lưới cỏ mới, ít tốn nhân công hơn, thi công nhanh hơn và có thể duy trì hiệu quả trong 5-6 năm, lâu hơn so với phương pháp truyền thống,” ông cho biết. Việc cải tiến này giúp giảm chi phí và nâng cao khả năng nhân rộng trên diện rộng.

NỖ LỰC QUY MÔ LỚN TRÊN TOÀN QUỐC

Ninh Hạ nằm sâu trong vùng tây bắc, bị bao quanh bởi sa mạc ở ba phía, trong đó Trung Vệ đóng vai trò như một “lá chắn” quan trọng, nơi sa mạc Tengger từng nhiều lần đe dọa mở rộng xuống phía đông nam, ảnh hưởng tới các khu dân cư và hạ tầng kinh tế.

Ngay từ những năm 1950, Trung Quốc đã bắt đầu áp dụng kỹ thuật “ô rơm bàn cờ” tại đây để bảo vệ tuyến Đường sắt Bao Đầu - Lan Châu - tuyến đường sắt đầu tiên chạy qua sa mạc - khỏi nguy cơ bị cát vùi lấp.

Thành công của phương pháp này không chỉ giúp duy trì hoạt động giao thông mà còn đặt nền móng cho các chương trình kiểm soát sa mạc quy mô lớn sau này. Sau nhiều thập kỷ kiên trì, Ninh Hạ trở thành khu vực cấp tỉnh đầu tiên của Trung Quốc đảo ngược được quá trình sa mạc hóa.

Thành công tại Ninh Hạ là một phần trong chiến lược tổng thể của Trung Quốc nhằm đối phó với một trong những thách thức môi trường nghiêm trọng nhất của nước này.

Là quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề bởi sa mạc hóa, các vùng đất bị suy thoái của Trung Quốc chủ yếu tập trung tại khu vực Tây Bắc, phía Bắc và Đông Bắc - thường được gọi là “Tam Bắc”.

Công nhân trải các ô rơm chống cát trên sa mạc Tengger, Ninh Hạ. Ảnh: Tân Hoa Xã

Để ứng phó, năm 1978, Trung Quốc đã khởi động Chương trình rừng phòng hộ Tam Bắc, được đánh giá là dự án trồng rừng lớn nhất thế giới. Mục tiêu của chương trình là xây dựng một “bức tường xanh” nhằm ngăn chặn sự lan rộng của sa mạc, bảo vệ đất nông nghiệp và cải thiện môi trường sinh thái.

Sau nhiều thập kỷ triển khai, chương trình đã mang lại những kết quả đáng kể. Trung Quốc hiện đã đưa khoảng 53% diện tích đất suy thoái có thể phục hồi vào quản lý hiệu quả.

Đáng chú ý, quốc gia này đóng góp khoảng 25% diện tích xanh mới của toàn cầu trong những năm gần đây, cho thấy vai trò ngày càng quan trọng trong nỗ lực phục hồi hệ sinh thái toàn cầu.

Không dừng lại ở khía cạnh môi trường, Trung Quốc còn gắn chống sa mạc hóa với phát triển kinh tế, tạo ra các mô hình “kinh tế cát” mang lại giá trị gia tăng.

Các tình nguyện viên tưới cây non tại khu rừng công ích sinh thái Zhonglin ở huyện Minqin, tỉnh Cam Túc. Ảnh: Tân Hoa Xã

Tại Khu tự trị Nội Mông, các phụ phẩm từ việc tỉa cây chắn gió đang được tận dụng để sản xuất nhiên liệu sinh khối. Sau khi được xử lý, nghiền nhỏ và ép thành viên, loại nhiên liệu này có thể đạt nhiệt trị tương đương than đá nhưng có chi phí thấp hơn và phát thải carbon thấp hơn đáng kể.

Theo đại diện một nhà máy, mỗi ngày cơ sở này xử lý hơn 36 tấn nguyên liệu để sản xuất trên 30 tấn viên nhiên liệu sinh khối. Sản phẩm không chỉ tiêu thụ tốt trên thị trường mà còn góp phần tạo thêm việc làm cho người dân địa phương, đặc biệt là nông dân và người chăn nuôi.

Tại Ninh Hạ, các mô hình như du lịch sa mạc và phát triển năng lượng mặt trời đang biến những vùng đất khô cằn thành nguồn thu nhập ổn định. Trong khi đó, tại tỉnh Cam Túc, nông dân ven sa mạc phát triển các loại cây trồng đặc thù như nhục thung dung và hành sa mạc, hình thành hơn 100 doanh nghiệp và cơ sở sản xuất liên quan, tạo nên một chuỗi giá trị kinh tế mới dựa trên điều kiện tự nhiên khắc nghiệt.

MỞ RỘNG HỢP TÁC QUỐC TẾ

Bên cạnh các nỗ lực trong nước, Trung Quốc ngày càng chủ động chia sẻ kinh nghiệm chống sa mạc hóa với cộng đồng quốc tế. Là một trong những quốc gia ký kết sớm Công ước Liên Hợp Quốc về chống sa mạc hóa, nước này đang xuất khẩu các giải pháp công nghệ, mô hình quản lý và kinh nghiệm thực tiễn ra nhiều khu vực trên thế giới.

Tại Almaty, các giống Quinoa do doanh nghiệp nông nghiệp tại Ninh Hạ phát triển sẽ được gieo trồng trên diện rộng tại các vùng đất nhiễm mặn - kiềm. Đây được xem là một giải pháp giúp nâng cao hiệu quả sử dụng đất trong điều kiện khắc nghiệt.

Bà Wu Xiarui, Chủ tịch một doanh nghiệp công nghệ nông nghiệp ở Ninh Hạ chia sẻ các thử nghiệm bắt đầu từ năm 2018 và đã mang lại kết quả tích cực.

Từ cây dược liệu đến các vườn cây ăn quả phát triển, những “lá chắn xanh” này không chỉ ngăn chặn sa mạc hóa tại sa mạc Taklimakan mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Ảnh: Tân Hoa Xã

Nhấn mạnh tiềm năng ứng dụng rộng rãi của mô hình này, bà Wu Xiarui cho biết “Dự án giúp tăng độ màu mỡ của đất, cải thiện hiệu quả sử dụng đất, đồng thời giảm hơn 30% lượng nước tưới và 15-30% lượng phân bón."

Hiện nay, doanh nghiệp đang mở rộng hợp tác với các quốc gia thuộc sáng kiến “Vành đai và Con đường” như Uzbekistan và Ai Cập, hướng tới xây dựng mô hình hợp tác tích hợp giữa chuyển giao công nghệ, phục hồi sinh thái và phát triển công nghiệp địa phương.

Đầu tháng này, một chương trình đào tạo quốc tế kéo dài một tuần về chống sa mạc hóa do Ban Thư ký Công ước Liên Hợp Quốc về Chống Sa mạc hóa (UNCCD) ủy nhiệm đã được tổ chức tại Ninh Hạ, với sự tham gia của 34 học viên đến từ 18 quốc gia, bao gồm Mông Cổ, Hàn Quốc và Ấn Độ. Các chương trình như vậy đang góp phần lan tỏa kinh nghiệm của Trung Quốc tới các khu vực chịu ảnh hưởng tương tự.

Mỗi năm, Trung Quốc đào tạo gần 100 chuyên gia về chống sa mạc hóa đến từ các nước đang phát triển ở châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh. Điều này không chỉ giúp nâng cao năng lực toàn cầu mà còn củng cố vai trò của Trung Quốc như một trung tâm chia sẻ tri thức trong lĩnh vực này.

ĐỊNH HÌNH LẠI CÁCH TIẾP CẬN BỀN VỮNG HƠN TRONG KIỂM SOÁT SA MẠC HÓA

Kinh nghiệm của Trung Quốc đang dần định hình lại cách tiếp cận toàn cầu. Tại Mông Cổ, các chuyên gia Trung Quốc đã tham gia hỗ trợ sáng kiến trồng một tỷ cây xanh vào năm 2030. Tại Saudi Arabia, mô hình kết hợp điện mặt trời với ổn định cát đã được áp dụng, mở ra hướng đi mới gắn kiểm soát sa mạc hóa với chuyển dịch năng lượng.

Trong khi đó, tại khu vực phía nam sa mạc Sahara, các bài học từ chương trình “Tam Bắc” đang được vận dụng trong sáng kiến “Bức tường xanh vĩ đại”.

Theo ông Feng Zhanwen, người đứng đầu Trung tâm Hợp tác Chống sa mạc hóa Trung Quốc - Trung Á, những công nghệ này mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi quốc gia. “Chúng ta chỉ có một Trái đất. Những công nghệ chống sa mạc hóa không chỉ thuộc về Trung Quốc mà là tài sản chung của toàn nhân loại,” ông nhấn mạnh.

Dự kiến trong năm nay, trung tâm sẽ triển khai ba dự án thực địa tại các quốc gia Trung Á và tổ chức hai khóa đào tạo kỹ thuật, tiếp tục mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế trong lĩnh vực chống sa mạc hóa.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và suy thoái đất ngày càng nghiêm trọng trên toàn cầu, kinh nghiệm của Trung Quốc cho thấy việc kết hợp giữa giải pháp sinh thái, công nghệ và phát triển kinh tế có thể tạo ra cách tiếp cận bền vững hơn trong kiểm soát sa mạc hóa.

China Daily-Trọng Hoàng

Đón cơ hội từ thị trường carbon

Thu, 30 Apr 2026 03:47:54 GMT

Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng từ xây dựng khung pháp lý sang triển khai thực tế thị trường carbon. Phát triển các dự án tạo tín chỉ carbon, tham gia thị trường carbon đang mở ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp Việt.

“Hiện nay, việc tuân thủ các tiêu chí yêu cầu giảm phát thải không còn mang tính khuyến khích, mà đã trở thành một điều kiện tiên quyết với các doanh nghiệp.

Để có thể tận dụng các cơ hội, vượt qua thách thức khi đáp ứng các yêu cầu giảm phát thải và tham gia sàn giao dịch carbon, các doanh nghiệp cần cách tiếp cận có tính chiến lược dài hạn.

Theo đó, doanh nghiệp cần coi giảm phát thải không chỉ là yêu cầu tuân thủ hành chính mà còn quản lý hàng hóa tín chỉ và hạn ngạch có hiệu quả. Đồng thời doanh nghiệp cần nhìn nhận thị trường carbon, sàn giao dịch carbon như một phương thức hỗ trợ giảm phát thải chứ không chỉ nhìn dưới góc độ tìm kiếm lợi nhuận.

Trên cơ sở cách tiếp cận đó, tôi cho rằng các doanh nghiệp cần lưu ý 3 vấn đề.

Thứ nhất, các doanh nghiệp cần chủ động xây dựng năng lực về thị trường carbon, hiểu biết về các sản phẩm carbon, sự khác biệt giữa hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon cũng như các quyền và quy định pháp lý liên quan, có sự chủ động quản lý.

Đồng thời, doanh nghiệp cần xây dựng nguồn nhân lực nội bộ chuyên về carbon như có các cán bộ am hiểu về carbon, hạch toán carbon… Tín chỉ carbon được giao dịch trên sàn nên các doanh nghiệp cần phải quản lý, tối ưu hóa lợi ích kinh tế. Điều này không chỉ áp dụng với các doanh nghiệp nằm trong diện phân bổ hạn ngạch hay các doanh nghiệp đang có dự án tạo tín chỉ carbon mà cả các doanh nghiệp đang có mức phát thải cao cũng cần phải quan tâm.

Thực tế hiện nay mới chỉ có 110 doanh nghiệp thuộc diện áp dụng hạn ngạch nhưng trong thời gian tới, số lượng chắc chắn sẽ thay đổi. Vì vậy, các doanh nghiệp cần phải chủ động trong lĩnh vực này.

Thứ hai, các doanh nghiệp cũng cần nắm bắt các quy định về thuế, tài chính có liên quan. Ví dụ như luật thuế thu nhập doanh nghiệp có quy định thu nhập chuyển nhượng kết quả giảm phát thải, chuyển nhượng tín chỉ carbon lần đầu sau khi phát hành của doanh nghiệp được cấp tín chỉ carbon được miễn thuế…

Thứ ba, doanh nghiệp cần xây dựng kế hoạch dài hạn để đảm bảo chi phí tuân thủ đối với các yêu cầu giảm phát thải là tốt nhất. Bởi dư địa giảm phát thải trong sản xuất của một số ngành có giới hạn, do đó, doanh nghiệp có thể lựa chọn đầu tư công nghệ hiện đại, tối ưu để giảm phát thải.

Trong trường hợp không thể tìm được công nghệ giảm phát thải hoặc chi phí đầu tư công nghệ quá lớn, doanh nghiệp có thể nghiên cứu áp dụng các biện pháp khác như mua hạn ngạch, bù trừ tín chỉ. Sàn giao dịch carbon trong nước sẽ là công cụ để hỗ trợ doanh nghiệp đạt được mục tiêu này”.

“Việc thiết lập một hệ thống tín chỉ carbon vận hành hiệu quả không chỉ giúp Việt Nam huy động nguồn lực tài chính cho mục tiêu Net Zero vào năm 2050, mà còn là đòn bẩy nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Quá trình này mở ra cơ hội đổi mới sáng tạo, củng cố vị thế thị trường và thu hút đầu tư quốc tế. Song trong bối cảnh gần 1/3 lượng phát thải toàn cầu đã được bao phủ bởi các cơ chế định giá carbon, thị trường đang đòi hỏi khắt khe hơn về tính minh bạch và chất lượng dự án. Do đó, việc hỗ trợ doanh nghiệp hiểu và thích ứng với các tiêu chuẩn kỹ thuật là yếu tố then chốt khi Việt Nam chuẩn bị vận hành thí điểm thị trường carbon trong thời gian tới.

Trong hành trình này, Australia khẳng định cam kết đồng hành cùng Việt Nam thông qua các hỗ trợ về tài chính, kỹ thuật và chia sẻ kinh nghiệm vận hành thực tiễn. Với lịch sử hỗ trợ hơn 3 tỷ AUD cho sự phát triển của Việt Nam trong 50 năm qua, Australia hiện xem hợp tác khí hậu và năng lượng là một trụ cột chiến lược.

Kể từ khi hai nước cùng cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, hợp tác trong các lĩnh vực khí hậu, môi trường và năng lượng đã trở thành một trụ cột quan trọng trong quan hệ song phương.

Để hiện thực hóa các cam kết chiến lược, Australia đã và đang hợp tác chặt chẽ với Việt Nam thông qua nhiều nền tảng kỹ thuật và tài chính. Thông qua chương trình Nền tảng đối tác doanh nghiệp (BPP), Australia đã đầu tư gần 10 triệu AUD để thử nghiệm các mô hình sản xuất lúa phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long và phát triển thị trường carbon tự nguyện. Chương trình Aus4Innovation (33,5 triệu AUD) đang thúc đẩy hệ sinh thái nông nghiệp thông minh thích ứng với khí hậu, có khả năng tạo ra tín chỉ carbon chất lượng cao.

Bên cạnh đó, thông qua Quan hệ Đối tác tài chính khí hậu (ACFP), Australia đã hỗ trợ tài chính ưu đãi cho doanh nghiệp sản xuất xe điện trong nước triển khai đội xe buýt điện đầu tiên tại Việt Nam, đồng thời đóng góp vào quỹ cho vay ủy thác tại VPBank để phát triển hạ tầng bền vững.

Việc hợp tác với các tổ chức quốc tế như UNOPS cũng giúp cung cấp các hỗ trợ tổng thể từ cấp độ chính sách, pháp lý đến nâng cao năng lực triển khai thực tế cho Việt Nam”.

“Việt Nam hiện có 110 doanh nghiệp được lựa chọn thí điểm phân bổ hạn ngạch (trong số 2.166 cơ sở thuộc danh mục phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính) để tham gia thị trường trong giai đoạn vận hành thí điểm. Trong số đó có 51/61 doanh nghiệp đến từ ngành xi măng.

Chủ thể tham gia thị trường carbon trong giai đoạn thí điểm đa phần là các doanh nghiệp có quyền mua bán, tuân thủ phân bổ hạn ngạch.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, tôi nhận thấy nhu cầu tham gia thị trường là rất lớn. Có thể nói, cứ 10 doanh nghiệp thì có tới 9 đơn vị đang chuyển đổi xanh có nhu cầu tham gia. Tuy nhiên, các doanh nghiệp cần hiểu rõ vai trò, vị trí của mình như thế nào trong thị trường này.

Trước khi có thị trường carbon, các doanh nghiệp đã tiên phong chuyển đổi xanh ở Việt Nam đều xuất phát từ yêu cầu của thị trường. Hầu hết các doanh nghiệp thành viên Hiệp hội Doanh nghiệp xanh TP. Hồ Chí Minh đều có sản phẩm, hàng hóa xuất khẩu ra thị trường quốc tế, trong đó có những đơn vị đã xuất khẩu sang 165 nước trên thế giới.

Thực tế, vấn đề lớn nhất với các doanh nghiệp không nằm ở công nghệ hay nguồn tài chính mà là nhận thức về cơ hội cũng như các rủi ro liên quan (cả về tài chính và pháp lý). Các quy định về quyền sở hữu tín chỉ carbon vẫn chưa thực sự rõ ràng. Đây là một trong những lý do khiến doanh nghiệp còn băn khoăn, e ngại đầu tư để tạo ra hàng hóa này. Bởi khi bỏ chi phí để tạo ra tín chỉ, doanh nghiệp cần chắc chắn về quyền sở hữu hàng hóa cũng như khả năng sinh lời.

Hiện nay, khi đã có các văn bản quy định rõ ràng hơn, thời gian tới các doanh nghiệp sẽ bắt đầu tham gia. Tuy nhiên, để tạo ra một hàng hóa là tín chỉ carbon, doanh nghiệp cần từ 1,5 đến 2 năm, với quy trình kỹ thuật phức tạp, hệ thống MRV và các thủ tục pháp lý… đòi hỏi cần nguồn lực lớn.

Trong khi đó, phần lớn doanh nghiệp vẫn chưa có bộ phận chuyên trách về quản lý carbon. Vì vậy, dù ý chí tham gia của doanh nghiệp đã có, việc triển khai trên thực tế vẫn còn hạn chế.

Có thể khẳng định, các doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn sẵn sàng tham gia thị trường carbon nếu có cơ hội. Các doanh nghiệp nhận thấy cơ hội này ở Việt Nam nhiều hơn so với các nước trên thế giới”.

“Trong hành trình hướng tới mục tiêu Net Zero, tín chỉ carbon removal (hấp thụ/loại bỏ carbon) không chỉ là một công cụ hỗ trợ mà đã trở thành yếu tố cốt lõi mang tính quyết định.

Khác với các loại tín chỉ “tránh phát thải” (avoidance) vốn chỉ nhằm giảm bớt lượng khí thải, tín chỉ removal trực tiếp hấp thụ/loại bỏ lượng CO₂ đã tồn tại trong khí quyển và lưu trữ chúng lâu dài. Các phương thức lưu trữ phổ biến thông qua rừng, đất, đại dương hoặc các vật liệu như than sinh học (biochar). Trong thực tế luôn có những ngành sản xuất “khó giảm” phát thải tuyệt đối, do đó, chỉ có loại bỏ carbon mới giúp cân bằng lại phần dư thừa này để đạt Net Zero.

Để công cụ này thực sự hiệu quả và được quốc tế công nhận, Nhà nước cần hoàn thiện khung pháp lý dựa trên các trụ cột, bao gồm xác lập vị trí pháp lý, đưa tín chỉ removal vào chiến lược quốc gia và hệ thống kiểm kê khí nhà kính gắn với Đóng góp quốc gia NDC.

Chính sách cần phân định rõ ràng giữa tín chỉ giảm phát thải và tín chỉ loại bỏ carbon, đồng thời quy định các tiêu chí chất lượng cốt lõi như: tính bổ sung (không trùng lặp), tính lâu dài (lưu trữ bền vững) và không rò rỉ phát thải sang nơi khác. Nếu không có các tiêu chí này, tín chỉ sẽ không được thị trường quốc tế công nhận.

Một trụ cột quan trọng khác là hệ thống MRV (đo lường - báo cáo - thẩm định) chuẩn hóa. Đây chính là “hạ tầng niềm tin” của thị trường carbon. Nhà nước cần ban hành hướng dẫn chuẩn về MRV, xây dựng cơ sở dữ liệu hệ số phát thải, thiết lập đường cơ sở phát thải và xác định thực hành phổ biến cho từng ngành. Việc chuẩn hóa giúp đảm bảo tín chỉ được tạo ra có thể so sánh, kiểm chứng và giao dịch trên thị trường quốc tế. Đặc biệt, cần làm rõ cơ chế sở hữu tín chỉ và phân bổ lợi ích, nhất là trong các dự án liên quan đến nông nghiệp, rừng và cộng đồng, nhằm tạo động lực dài hạn và tránh tranh chấp.

Ngoài ra, sự thành công của thị trường carbon phụ thuộc rất lớn vào khả năng thực thi của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống dữ liệu chuẩn theo các chứng chỉ quốc tế (như ISO 14064, GHG Protocol). Nếu không có dữ liệu chuẩn, doanh nghiệp không thể chứng minh được lượng carbon đã hấp thụ.

Tín chỉ carbon không phải nguồn thu cố định mà biến động theo giá thị trường và đi kèm nhiều chi phí vận hành (MRV, thẩm định), do đó, cần có mô hình tài chính chuyên nghiệp (NPV, IRR) để đánh giá hiệu quả đầu tư.

Điều quan trọng là doanh nghiệp phải nâng cao năng lực làm việc với các đơn vị thẩm định và các sàn giao dịch tín chỉ toàn cầu, đảm bảo tính minh bạch tuyệt đối.

Theo tôi, tín chỉ carbon removal là chìa khóa để hoàn thiện bài toán Net Zero, nơi việc giảm phát thải không còn đủ mà cần phải loại bỏ carbon khỏi khí quyển. Để khai thác hiệu quả công cụ này, cần một hệ thống chính sách đủ mạnh và một cộng đồng doanh nghiệp đủ năng lực. Khi đó, carbon không còn là chi phí phải giảm mà sẽ trở thành một loại tài sản có thể đo lường, chứng minh và thương mại hóa, mở ra không gian cạnh tranh mới cho doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường toàn cầu”.

“Theo xu hướng, hầu hết các quốc gia cũng như thương hiệu lớn đều đặt ra mục tiêu Net Zero. Trong lộ trình đến Net Zero, họ sẽ thực hiện rất nhiều hoạt động liên quan xuyên suốt chuỗi cung ứng. Điển hình như thị trường EU có Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) đang đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về phát thải carbon với hàng hóa, buộc doanh nghiệp phải mua chứng chỉ carbon hoặc chuyển đổi sản xuất xanh.

Việc thực hiện này sẽ bắt đầu dựa trên số liệu hoạt động của năm 2026. Do đó, các doanh nghiệp phải chuẩn bị rất rõ ràng để đến hết năm 2026 có thể minh bạch được lượng phát thải của các sản phẩm khi đi vào thị trường châu Âu.

Là một đơn vị xác minh, xác nhận kết quả kiểm kê phát thải khí nhà kính cũng như các chương trình tín dụng carbon, chúng tôi nhận thấy rất nhiều đơn vị tại Việt Nam đang muốn thực hiện, ví dụ như kiểm kê phát thải sản phẩm để đưa vào chuỗi cung ứng quốc tế.

Tuy nhiên, thực tế họ gặp những hạn chế về thông tin hệ số phát thải và dữ liệu hoạt động trong giai đoạn lịch sử trước đó chưa được ghi chép đầy đủ, rõ ràng. Đây là khó khăn lớn nhất khi muốn làm kiểm kê hay trung hòa carbon.

Ví dụ trong nông nghiệp, toàn bộ quá trình từ vườn ươm, làm đất, canh tác đến phân bón...đều phải được ghi nhận, có minh chứng rõ ràng về hóa đơn, chứng từ cũng như hệ số phát thải từ các nguồn được quốc tế công nhận. Trong các ngành sản xuất như xi măng, sắt thép cũng vậy, nguồn nguyên liệu đầu vào của họ thường chưa có đủ cơ sở dữ liệu.

Tôi cho rằng với vị trí ở đầu nguồn của chuỗi cung ứng, là nhà cung cấp, nên doanh nghiệp Việt Nam khi xuất khẩu hàng hóa ra thị trường quốc tế cần phải có dữ liệu về phát thải của sản phẩm, quá trình sản xuất và nhà máy trước khi đưa hàng vào chuỗi cung ứng. Trong trường hợp dữ liệu chưa đầy đủ nhưng doanh nghiệp đã có định hướng rõ ràng thì có thể lựa chọn những “năm cơ sở” là những năm có thông tin rõ ràng nhất, kết hợp với các nguồn hệ số phát thải được công nhận quốc tế để thực hiện.

Chúng tôi đã hỗ trợ một số đơn vị kiểm kê phát thải sản phẩm, trung hòa carbon, kiểm kê phát thải nhà máy,… tất cả đều phải truy xuất và có dữ liệu từ một quá trình dài. Việc này hoàn toàn khả thi nhưng cần có một kế hoạch rõ ràng về việc thu thập thông tin gì để phục vụ mục tiêu đó.

Việc giao dịch tín chỉ carbon để bù đắp lượng phát thải cũng rất quan trọng. Những doanh nghiệp Việt Nam có nguồn lực tạo ra tín chỉ carbon và giao dịch quốc tế nên tập trung phát triển các dự án này để đem lại lợi ích kinh tế”.

“Với vai trò là doanh nghiệp trong ngành công nghiệp năng lượng - lĩnh vực có phát thải CO₂ lớn, chúng tôi xác định việc tham gia vào các giải pháp giảm phát thải không chỉ là trách nhiệm mà là xu hướng tất yếu.

Trong khoảng 5 năm gần đây, chúng tôi cùng các đối tác Nhật Bản đã chủ động nghiên cứu các phương án thu hồi và chôn lấp CO₂. Trong đó trọng tâm nghiên cứu khu vực tiềm năng/tận dụng các mỏ dầu khí đã cạn kiệt cũng như hệ thống công trình ngoài khơi hiện hữu để lưu trữ CO₂ dưới lòng đất.

Đây là lợi thế rất lớn của ngành công nghiệp năng lượng Việt Nam so với nhiều ngành khác, bởi chúng ta có sẵn hạ tầng dầu khí và hiểu biết địa chất tích lũy qua nhiều năm. Nếu tận dụng tốt lợi thế này, chi phí đầu tư có thể giảm đáng kể so với việc xây dựng mới hoàn toàn.

Hiện nay, chúng tôi đang trong giai đoạn hoàn thiện các phương án nghiên cứu xác định vị trí tiềm năng thử nghiệm lưu giữ CO₂. Dự kiến đến cuối năm 2026 có thể hoàn thành thiết kế để tiến tới lập kế hoạch triển khai thử nghiệm. Trong 5-10 năm tới, chúng tôi đặt mục tiêu có thể thực hiện chôn lấp CO₂ ở quy mô thử nghiệm đến thương mại thực tế.

Qua tham khảo tài liệu từ Mỹ, Nhật Bản, Australia và các nước Đông Nam Á tiên phong như Indonesia, Malaysia, có thể thấy họ đã từng bước tiến hành chôn lấp CO₂ và tạo ra lợi nhuận. Bên cạnh đó, Chính phủ các nước này cũng có những chính sách thu hút nhà đầu tư, ví dụ như quy định mức giá cụ thể cho chôn lấp mỗi tấn CO₂. Điều này giúp thu hút nguồn vốn nước ngoài và mang lại lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp.

Chúng tôi kỳ vọng ngành dầu khí trong tương lai có thể tận dụng các mỏ cạn kiệt và hệ thống giàn khoan ngoài biển để thực hiện chôn lấp CO₂ tương tự như các nước tiên tiến. Điều này không chỉ giúp giảm phát thải cho ngành công nghiệp năng lượng mà còn mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp. Do đó, một chính sách thu hút đầu tư rõ ràng từ Chính phủ là hết sức cần thiết. Chúng tôi đang trình các cơ quan Chính phủ xem xét về cơ chế chính sách để đảm bảo mang lại lợi nhuận từ việc chôn lấp CO₂ này.

Về định lượng, dự án của chúng tôi đang phối hợp với đối tác Nhật Bản với kỳ vọng sẽ triển khai chôn lấp khoảng 4 triệu tấn CO₂/năm trong vòng 5 năm tới. Để thực hiện quy mô này, cần một hệ thống thử nghiệm với khoảng 5 giếng khoan.

Tại Mỹ, theo chính sách tín dụng thuế 45Q, chi phí chôn lấp dao động từ 80 USD đến hơn 100 USD/tấn. Khi doanh nghiệp chôn lấp được 1 tấn CO₂, họ sẽ nhận được mức lợi nhuận tương đương. Điều này giống như khai thác dầu khí: nếu khai thác một thùng dầu được 100 USD thì khi chôn ngược lại một tấn CO₂ cũng có thể thu về giá trị tương ứng. Đây là hướng đi tiềm năng và hiệu quả hơn nhiều so với các biện pháp như trồng rừng.

Khi thị trường carbon vận hành, chúng tôi kỳ vọng sẽ thu hút được nhiều nhà đầu tư; thậm chí có thể hướng tới chôn lấp CO₂ xuyên biên giới”.

EU tái cân bằng hạt nhân và năng lượng tái tạo

Wed, 29 Apr 2026 03:09:17 GMT

Trước các cú sốc nguồn cung và áp lực địa chính trị, Liên minh châu Âu (EU) đang tái cấu trúc chiến lược năng lượng theo hướng đa trụ cột, trong đó điện hạt nhân được khôi phục vai trò song hành với năng lượng tái tạo nhằm đảm bảo an ninh, chi phí và mục tiêu giảm phát thải…

Các biến động năng lượng toàn cầu đang buộc EU phải điều chỉnh tư duy chuyển đổi xanh. Thực tế cho thấy năng lượng tái tạo, dù tăng trưởng nhanh, vẫn chưa đủ để đảm bảo nguồn điện ổn định cho nền kinh tế công nghiệp.

Trong bối cảnh đó, khối này đang chuyển sang mô hình “cơ cấu năng lượng” cân bằng hơn, kết hợp giữa điện hạt nhân, năng lượng tái tạo và các nguồn bổ trợ như LNG và hydro xanh.

KHỦNG HOẢNG NĂNG LƯỢNG VÀ SỰ TRỞ LẠI CỦA ĐIỆN HẠT NHÂN

EU đang quay trở lại với năng lượng hạt nhân sau nhiều thập kỷ do dự, dưới tác động của cuộc khủng hoảng năng lượng và những hạn chế của năng lượng tái tạo trong việc đảm bảo điện nền.

Nguyên nhân chính của khủng hoảng là sự gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung năng lượng toàn cầu, đặc biệt do việc đóng cửa Eo biển Hormuz. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo mức thiếu hụt khoảng 13 triệu thùng dầu mỗi ngày.

Chỉ trong 17 ngày đầu của cuộc chiến Iran, EU đã phải chi thêm 6 tỷ euro cho nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch do giá tăng vọt. Đây là minh chứng rõ ràng cho mức độ dễ tổn thương của hệ thống năng lượng châu Âu trước các cú sốc bên ngoài.

Trong bối cảnh đó, Brussels buộc phải điều chỉnh chiến lược nhằm đảm bảo độc lập năng lượng và kiểm soát chi phí. Điện hạt nhân - với khả năng cung cấp điện ổn định, phát thải thấp - đang được tái định vị như một trụ cột quan trọng trong cơ cấu năng lượng.

Phát biểu tháng 3/2026, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen thừa nhận việc châu Âu quay lưng với nguồn năng lượng này là một sai lầm chiến lược.

Theo bà Rosita Zilli, Giám đốc Chính sách của Liên minh Nghiên cứu Năng lượng châu Âu, các tác động hiện nay mới chỉ ở giai đoạn đầu: “Hệ thống năng lượng có độ trễ, vì vậy những cú sốc nguồn cung sẽ lan tỏa dần theo thời gian”.

ACCELERATEEU VÀ BÀI TOÁN GIẢM PHỤ THUỘC NĂNG LƯỢNG NHẬP KHẨU

Nhờ các chính sách đa dạng hóa và thúc đẩy năng lượng tái tạo, EU đã giảm đáng kể nhập khẩu năng lượng. Năm 2025, giá trị nhập khẩu đạt 336,7 tỷ euro, giảm mạnh so với mức 693,4 tỷ euro năm 2022.

Tuy nhiên, EU vẫn phụ thuộc lớn vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu. Sau khi giảm phụ thuộc vào khí đốt Nga, khối này chuyển sang LNG, Mỹ cung cấp tới 58% tổng nguồn cung năm 2025.

Xung đột Mỹ - Iran tiếp tục làm gia tăng áp lực, khiến EU phải chi thêm 24 tỷ euro cho nhập khẩu năng lượng.

Để ứng phó, Brussels triển khai sáng kiến AccelerateEU với 5 trụ cột, bao gồm điều phối dự trữ khí đốt, nới lỏng hỗ trợ nhà nước và thiết lập hệ thống giám sát thị trường nhiên liệu.

Các biện pháp hỗ trợ xã hội như trợ cấp thu nhập, phiếu năng lượng và giảm thuế điện cũng được triển khai nhằm bảo vệ người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Song song, EU thúc đẩy điện khí hóa toàn diện và hiện đại hóa lưới điện - yếu tố then chốt để tích hợp năng lượng tái tạo.

Tuy nhiên, theo bà Rosita Zilli, các chính sách hiện nay vẫn mang tính phản ứng trước áp lực địa chính trị, cho thấy EU chưa có một chiến lược dài hạn thực sự ổn định.

LOGISTICS HẠT NHÂN, TRANH LUẬN CHÍNH SÁCH VÀ VAI TRÒ KHÔNG THỂ THAY THẾ CỦA NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO

Điện hạt nhân đang được EU tái định vị như một nguồn năng lượng chiến lược, nhưng việc mở rộng lĩnh vực này đòi hỏi một hệ sinh thái công nghiệp và chuỗi cung ứng cực kỳ phức tạp.

Về mặt kỹ thuật, điện hạt nhân được tạo ra từ phản ứng phân hạch hạt nhân có kiểm soát, sinh nhiệt để tạo hơi nước vận hành tua-bin phát điện. Để triển khai ở quy mô lớn, EU cần duy trì toàn bộ chuỗi nhiên liệu, từ khai thác uranium, chuyển đổi, làm giàu, chế tạo nhiên liệu đến vận hành các lò phản ứng - chủ yếu là lò nước áp lực.

Hiện EU có 98 lò phản ứng tại 12 quốc gia với tổng công suất khoảng 96,2 GW, cung cấp khoảng 24% sản lượng điện. Pháp chiếm ưu thế với 58% sản lượng điện hạt nhân toàn khối, tiếp theo là Tây Ban Nha, Thụy Điển, Phần Lan và Bỉ.

Tuy nhiên, hệ thống này phụ thuộc vào chuỗi cung ứng đồng bộ, quản lý chặt chẽ, nguồn nhân lực chất lượng cao, xử lý chất thải và nguồn vốn dài hạn. Để mở rộng, EU cần gia hạn vận hành các nhà máy hiện hữu, đầu tư lò mới và tăng cường an ninh nhiên liệu.

Về chính sách, EU đã từng thúc đẩy hạt nhân từ Hiệp ước Euratom năm 1957 và mở rộng mạnh trong giai đoạn 1970-1990. Sau đó, một số quốc gia rút lui như Italy (1987) và Đức (hoàn tất năm 2023 sau Fukushima 2011).

Xu hướng quay lại bắt đầu từ năm 2023 khi EU đưa hạt nhân vào “phân loại xanh” để thu hút đầu tư. Năm 2024, Đạo luật Công nghiệp Net-Zero trao статус chiến lược cho các dự án hạt nhân và rút ngắn thời gian cấp phép.

Đến tháng 3/2026, chiến lược SMR (Small Modular Reactors - lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ) được công bố với gói bảo lãnh đầu tư 200 triệu euro nhằm thúc đẩy triển khai loại lò phản ứng có quy mô nhỏ, thiết kế mô-đun, linh hoạt hơn so với các nhà máy điện hạt nhân truyền thống. Tổng nhu cầu đầu tư cho lĩnh vực này ước tính khoảng 241 tỷ euro.

Một liên minh các quốc gia do Pháp dẫn đầu đặt mục tiêu đạt 150 GW công suất hạt nhân vào năm 2050. Tuy nhiên, nhóm các nước ủng hộ năng lượng tái tạo do Đức dẫn đầu phản đối việc xếp hạt nhân ngang hàng với gió và mặt trời, do lo ngại chi phí cao, thời gian xây dựng dài và vấn đề chất thải phóng xạ.

Trong khi đó, năng lượng tái tạo vẫn giữ vai trò trung tâm trong quá trình chuyển đổi. Tỷ trọng năng lượng xanh đạt 25,2% năm 2024 và tiếp tục tăng. Mục tiêu đến năm 2030 là ít nhất 42,5%, hướng tới 45%.

Năm 2025, EU đầu tư khoảng 333,4 tỷ euro vào năng lượng sạch. Cơ cấu sản xuất điện gồm 37,5% điện gió, 27,5% điện mặt trời, 25,9% thủy điện và 8,5% sinh khối.

Tuy nhiên, một trong những nút thắt lớn nhất là hạ tầng lưới điện. Nhiều hệ thống đã có tuổi đời 40-50 năm và không phù hợp với mô hình năng lượng phân tán. Theo bà Rosita Zilli, đây là “một trong những điểm nghẽn quan trọng nhất của quá trình chuyển đổi năng lượng”.

Ngoài ra, EU cũng thúc đẩy LNG và hydro xanh như các giải pháp bổ trợ. LNG tiếp tục đóng vai trò thay thế khí đốt Nga, trong khi hydro xanh được xem là giải pháp cho các ngành công nghiệp nặng khó điện khí hóa.

Theo bà Zilli, không riêng hạt nhân hay năng lượng tái tạo có thể đảm bảo an ninh năng lượng. EU cần kết hợp nhiều giải pháp và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.

Vấn đề không phải là giảm sản lượng kinh tế, mà là sử dụng năng lượng hiệu quả hơn trong giới hạn của hệ thống.

Bà Rosita Zilli, Giám đốc Chính sách của Liên minh Nghiên cứu Năng lượng châu Âu.

Dù đang đi đúng hướng, EU vẫn đối mặt với thách thức lớn trong việc đạt mục tiêu năng lượng tái tạo vào năm 2030, đặc biệt khi hạ tầng lưới điện chưa được nâng cấp tương xứng.

Trong bài toán an ninh năng lượng và trung hòa carbon, điện hạt nhân nhiều khả năng sẽ tiếp tục đóng vai trò “trụ đỡ kỹ thuật” cho hệ thống điện châu Âu, song hành cùng năng lượng tái tạo trong một cơ cấu năng lượng ngày càng đa dạng và phức tạp.

Euronews-Trọng Hoàng

Kiểm soát khí thải các nhà máy nhiệt điện, đảm bảo năng lượng trong cao điểm mùa khô

Wed, 29 Apr 2026 03:04:58 GMT

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các nhà máy nhiệt điện rà soát toàn diện hệ thống xử lý khí thải, bảo đảm không làm gián đoạn huy động điện trong cao điểm mùa khô...

Ngày 28/4, Bộ Nông nghiệp và Môi trường có văn bản gửi các chủ đầu tư, đơn vị vận hành nhà máy nhiệt điện trên cả nước, về việc bảo vệ môi trường đối với các nhà máy nhiệt điện, đảm bảo không ảnh hưởng đến việc huy động các tổ máy phát điện trong các tháng cao điểm mùa khô.

CHỦ ĐỘNG RÀ SOÁT HỆ THỐNG XỬ LÝ KHÍ THẢI, TRÁNH NGUY CƠ XẢ THẢI VƯỢT CHUẨN

Theo đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các chủ đầu tư, đơn vị vận hành nhà máy nhiệt điện thực hiện rà soát toàn diện hiện trạng thiết bị, hiệu quả vận hành của các công trình xử lý chất thải; trong đó, lưu ý chủ động rà soát hệ thống xử lý khí thải nhằm phòng ngừa, giảm thiểu sự cố môi trường có thể dẫn tới nguy cơ xả khí thải vượt quy chuẩn kỹ thuật môi trường;

Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm vận hành ổn định, hiệu quả hệ thống thu gom, xử lý khí thải và hệ thống quan trắc khí thải tự động, liên tục; đồng thời ưu tiên rà soát, sửa chữa, thay thế, bổ sung vật tư tiêu hao, định kỳ bảo trì, bảo dưỡng thiết bị để bảo đảm điều kiện vận hành ổn định, đặc biệt là trong các tháng cao điểm mùa khô.

Trên cơ sở rà soát, kiểm tra tổng thể tình trạng hệ thống xử lý khí thải, kịp thời khắc phục tình trạng xuống cấp (nếu có), các hư hỏng khác và có kế hoạch định kỳ bảo dưỡng, sửa chữa, thay thế vật tư, hóa chất, thiết bị đối với hệ thống xử lý khí thải theo hướng chủ động, ưu tiên thực hiện trước mùa khô hoặc bố trí trong các thời điểm phụ tải thấp;

Tổ chức thực hiện các giải pháp kỹ thuật và quản lý vận hành theo phương châm “phòng ngừa từ sớm, từ xa”; ưu tiên thực hiện giải pháp có thể triển khai ngay, không làm gián đoạn vận hành các tổ máy phát điện.

Bộ cũng lưu ý trong trường hợp phải thực hiện bảo dưỡng, sửa chữa, cải tạo thiết bị có khả năng ảnh hưởng đến công tác huy động công suất phát điện cần lập kế hoạch cụ thể, phối hợp với đơn vị điều độ hệ thống điện để bố trí thời gian thực hiện phù hợp với kế hoạch huy động điện trong mùa khô theo chỉ đạo, hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.

Chủ đầu tư, đơn vị vận hành nhà máy nhiệt điện xem xét, lựa chọn, kết hợp thực hiện một số biện pháp cụ thể đối với công tác vận hành tổ máy phát điện và hệ thống xử lý bụi, khí thải như tăng cường kiểm soát chặt chẽ chất lượng nhiên liệu đầu vào, đặc biệt là các chỉ tiêu kỹ thuật về hàm lượng lưu huỳnh, tro, độ ẩm trong than.

Trên cơ sở đó, dự báo nồng độ phát thải đối với các thông số ô nhiễm cơ bản trong khí thải (SO2, NOx và bụi tổng) để điều chỉnh tỷ lệ phối trộn nhiên liệu phù hợp; không tiếp nhận than không bảo đảm chất lượng theo thiết kế công nghệ của tổ máy.

Đồng thời duy trì và tăng cường bề mặt trao đổi nhiệt (thông qua cơ chế nghiền than, chế độ cấp gió, xử lý xỉ lò), bảo đảm hiệu suất cháy ổn định, hạn chế dao động tải nhằm vận hành tổ máy ở chế độ tối ưu đồng thời hạn chế tối đa việc thay đổi đột biến về nồng độ của các thông số ô nhiễm trong khí thải.

NGHIÊN CỨU CHUYỂN ĐỔI CÔNG NGHỆ, ĐÁP ỨNG YÊU CẦU, QUY CHUẨN MỚI

Để tăng cường khả năng vận hành hiệu quả hệ thống xử lý khí thải, giảm thiểu nguy cơ xả khí thải vượt quy chuẩn kỹ thuật môi trường, Bộ khuyến nghị chủ đầu tư, đơn vị vận hành nhà máy nhiệt điện thiết lập ngưỡng cảnh báo nội bộ về các thông số ô nhiễm trong khí thải (như CO, NOx, SO2, bụi tổng) phù hợp để chủ động điều chỉnh tỷ lệ thành phần nhiên liệu, chế độ vận hành của tổ máy; kết hợp tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá tình trạng, hiệu suất hoạt động của các thiết bị trong hệ thống xử lý khí thải...

Ngoài ra, đối với các hạng mục cải tạo, nâng cấp có yêu cầu chi phí đầu tư lớn (các thiết bị ESP, khử SO2, SCR trong hệ thống xử lý khí thải) cần phải xây dựng kế hoạch thực hiện theo lộ trình cụ thể, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến việc huy động các tổ máy phát điện trong các tháng cao điểm mùa khô và các năm tiếp theo.

Các chủ đầu tư nhà máy nhiệt điện khẩn trương xây dựng và thực hiện kế hoạch nghiên cứu chuyển đổi công nghệ sản xuất, công nghệ xử lý chất thải và ứng dụng các biện pháp quản lý môi trường tiên tiến nhằm đáp ứng được các quy định mới.

Liên quan đến quy chuẩn khí thải mới đối với các nhà máy nhiệt điện. Trước đó, Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải công nghiệp (QCVN 19:2024/BTNMT).

Cụ thể, từ ngày 01/7/2025 đến hết ngày 31/12/2031, các cơ sở nhà máy nhiệt điện đã đi vào vận hành, dự án nhà máy nhiệt điện đã có quyết định phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ đầy đủ, hợp lệ đề nghị thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường, cấp giấy phép môi trường hoặc đăng ký môi trường trước ngày 1/7/2025 được tiếp tục áp dụng QCVN 22:2009/BTNMT và quy định của chính quyền địa phương để kiểm soát chất lượng khí thải phát sinh từ các tổ máy nhiệt điện.

Theo lộ trình trên, đề nghị các chủ đầu tư nhà máy nhiệt điện khẩn trương xây dựng và thực hiện kế hoạch nghiên cứu chuyển đổi công nghệ sản xuất, công nghệ xử lý chất thải và ứng dụng các biện pháp quản lý môi trường tiên tiến nhằm đáp ứng được các quy định mới tại QCVN 19:2024/BTNMT kể từ ngày 1/1/2032.

-Tùng Dương

Huế thúc đẩy đầu tư xanh tại Khu công nghiệp Phong Điền

Wed, 29 Apr 2026 03:04:53 GMT

Những khó khăn về đất đai, hạ tầng và thủ tục pháp lý tại Khu công nghiệp Phong Điền đang được thành phố Huế tập trung tháo gỡ, tạo điều kiện để doanh nghiệp ổn định sản xuất và tăng tốc mở rộng quy mô...

Chiều ngày 28/4, lãnh đạo thành phố Huế trực tiếp kiểm tra, làm việc với các nhà đầu tư tại Khu công nghiệp Phong Điền, tập trung xử lý vướng mắc về thủ tục, hạ tầng và đẩy nhanh tiến độ dự án, qua đó nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư.

Tại buổi làm việc, sau khi nghe báo cáo từ Tổng Công ty Viglacera – CTCP, Công ty CP Prime Thiên Phúc và CN Vina Huế, Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế Hà Văn Tuấn yêu cầu các đơn vị liên quan làm rõ các nội dung còn tồn tại về thủ tục đầu tư, đất đai, hạ tầng kỹ thuật, giải phóng mặt bằng cũng như việc cung ứng các dịch vụ thiết yếu phục vụ sản xuất. Ông cũng nêu rõ từng dự án cần được rà soát tiến độ cụ thể để kịp thời đưa ra giải pháp tháo gỡ phù hợp.

Nhấn mạnh vai trò đồng hành của chính quyền địa phương, lãnh đạo thành phố Huế yêu cầu các sở, ngành và địa phương tăng cường phối hợp, chủ động hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ pháp lý; hỗ trợ tiếp cận các chính sách ưu đãi về đầu tư, lao động, môi trường, phòng cháy chữa cháy… Qua đó tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp ổn định sản xuất và mở rộng quy mô.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế Hà Văn Tuấn làm việc với các nhà đầu tư tại Khu công nghiệp Phong Điền

Thành phố định hướng phát triển Khu công nghiệp Phong Điền theo hướng bền vững, ưu tiên thu hút các dự án ứng dụng công nghệ cao, công nghệ xanh, thân thiện môi trường và có giá trị gia tăng lớn.

Các doanh nghiệp đang hoạt động được khuyến khích phát huy vai trò “hạt nhân”, tích cực kết nối, kêu gọi thêm các nhà đầu tư thứ cấp.

Về phía quản lý nhà nước, Ban Quản lý Khu kinh tế, công nghiệp được thành phố giao hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện nghiệm thu hạ tầng theo quy định.

Ban cũng sẽ rà soát, điều chỉnh quy hoạch hệ thống thoát nước, xả thải bảo đảm đồng bộ và đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường. Cùng với đó, nghiên cứu tham mưu ban hành quy chế phối hợp giữa các cơ quan chức năng và chính quyền cấp cơ sở nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tại khu công nghiệp.

Đáng chú ý, thành phố yêu cầu các đơn vị liên quan xử lý dứt điểm các dự án còn tồn đọng; đẩy nhanh thủ tục đất đai, cấp đất cho các dự án đủ điều kiện; đánh giá nguồn cung vật liệu xây dựng để đảm bảo tiến độ triển khai. Hướng phát triển hệ sinh thái logistics gắn với khu công nghiệp cũng được đặt ra, nhằm nâng cao năng lực kết nối và lưu thông hàng hóa.

Lãnh đạo thành phố Huế đề nghị các nhà đầu tư tiếp tục nỗ lực đẩy mạnh sản xuất kinh doanh, phấn đấu hoàn thành và vượt kế hoạch đề ra, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế - xã hội của địa phương trong năm 2026.

-Nguyễn Thuấn

Tăng cường bảo vệ môi trường tại các nhà máy nhiệt điện

Wed, 29 Apr 2026 03:04:48 GMT

Trong bối cảnh nhu cầu điện năng tiếp tục gia tăng, việc bảo đảm vận hành ổn định các tổ máy phát điện là yêu cầu cấp thiết. Tuy nhiên, song hành với đó là trách nhiệm bảo vệ môi trường ngày càng được siết chặt, việc chủ động triển khai các giải không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn góp phần xây dựng ngành năng lượng phát triển theo hướng bền vững, hài hòa giữa mục tiêu kinh tế và môi trường.

Chiều 28/4/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Công văn số 4187/BNNMT-MT gửi các chủ đầu tư, đơn vị vận hành nhà máy nhiệt điện trên cả nước, yêu cầu thực hiện nghiêm các giải pháp bảo vệ môi trường, đồng thời bảo đảm không ảnh hưởng đến việc huy động các tổ máy phát điện trong các tháng cao điểm mùa khô.

RÀ SOÁT TOÀN DIỆN HỆ THỐNG XỬ LÝ KHÍ THẢI

Động thái này được đưa ra trên cơ sở thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 158/TB-VPCP ngày 29/3/2026 của Văn phòng Chính phủ. Theo đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao hướng dẫn các chủ đầu tư tổ chức triển khai các giải pháp vận hành nhà máy nhiệt điện đáp ứng yêu cầu về khí thải, song song với việc bảo đảm cung ứng điện ổn định trong giai đoạn nhu cầu tăng cao.

Một trong những nội dung trọng tâm của công văn là yêu cầu các chủ đầu tư, đơn vị vận hành nhà máy nhiệt điện tiến hành rà soát toàn diện hiện trạng thiết bị và hiệu quả vận hành của các công trình xử lý chất thải. Trong đó, đặc biệt nhấn mạnh việc kiểm tra hệ thống xử lý khí thải nhằm phòng ngừa, giảm thiểu nguy cơ xảy ra sự cố môi trường dẫn đến phát thải vượt quy chuẩn kỹ thuật.

Trên cơ sở rà soát tổng thể, các đơn vị cần kịp thời khắc phục các dấu hiệu xuống cấp, hư hỏng của hệ thống xử lý khí thải, xây dựng kế hoạch bảo dưỡng, sửa chữa và thay thế thiết bị theo hướng chủ động. Việc triển khai các giải pháp cần ưu tiên thực hiện trước mùa khô hoặc vào thời điểm phụ tải thấp nhằm hạn chế tối đa ảnh hưởng đến hoạt động phát điện.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng nhấn mạnh phương châm “phòng ngừa từ sớm, từ xa”, khuyến khích các nhà máy triển khai ngay các giải pháp kỹ thuật và quản lý có thể thực hiện mà không làm gián đoạn vận hành các tổ máy. Trong trường hợp bắt buộc phải bảo dưỡng, sửa chữa hoặc cải tạo thiết bị có thể ảnh hưởng đến công suất phát điện, các đơn vị cần lập kế hoạch cụ thể và phối hợp chặt chẽ với đơn vị điều độ hệ thống điện để bố trí thời gian phù hợp với kế hoạch huy động điện trong mùa khô.

Bên cạnh việc nâng cao hiệu quả hệ thống xử lý khí thải, Bộ Nông nghiệp và Mội trường cũng đề cập đến các giải pháp cụ thể trong vận hành tổ máy phát điện nhằm giảm thiểu phát thải ngay từ nguồn.

Theo đó, các nhà máy cần tăng cường kiểm soát chất lượng nhiên liệu đầu vào, đặc biệt là các chỉ tiêu kỹ thuật như hàm lượng lưu huỳnh, tro và độ ẩm trong than. Trên cơ sở đánh giá chất lượng nhiên liệu, các đơn vị phải dự báo nồng độ phát thải của các thông số ô nhiễm chính như SO₂, NOx và bụi tổng để điều chỉnh tỷ lệ phối trộn nhiên liệu phù hợp. Bộ cũng yêu cầu không tiếp nhận các loại than không đáp ứng tiêu chuẩn theo thiết kế công nghệ của tổ máy.

Ngoài ra, việc duy trì và tăng cường bề mặt trao đổi nhiệt thông qua điều chỉnh cơ chế nghiền than, chế độ cấp gió và xử lý xỉ lò cũng được coi là yếu tố quan trọng. Những biện pháp này giúp bảo đảm hiệu suất cháy ổn định, hạn chế dao động tải, từ đó duy trì chế độ vận hành tối ưu cho tổ máy và giảm thiểu biến động nồng độ các chất ô nhiễm trong khí thải.

TUÂN THỦ LỘ TRÌNH KHÍ THẢI MỚI

Để nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống xử lý khí thải, Bộ Nông nghiệp và Môi trường khuyến nghị các nhà máy thiết lập ngưỡng cảnh báo nội bộ đối với các thông số ô nhiễm như CO, NOx, SO₂ và bụi tổng. Việc này giúp các đơn vị chủ động điều chỉnh chế độ vận hành và thành phần nhiên liệu kịp thời, tránh nguy cơ vượt quy chuẩn kỹ thuật.

Song song với đó, cần tăng cường kiểm tra, giám sát và đánh giá tình trạng hoạt động của các thiết bị trong hệ thống xử lý khí thải. Cụ thể, đối với hệ thống lọc bụi tĩnh điện (ESP), cần kiểm soát tình trạng hoạt động của các bản cực và bộ chỉnh lưu; với hệ thống lọc bụi túi vải, cần theo dõi hiệu quả của các túi lọc và hệ thống rũ bụi.

Đối với hệ thống khử SO₂, các nhà máy phải kiểm soát chặt chẽ pH, lưu lượng tuần hoàn của dung dịch hấp thụ, tỷ lệ cấp đá vôi cũng như tình trạng đóng cặn trong đường ống và tháp hấp thụ. Với hệ thống khử NOx, cần sử dụng các đầu đốt low-NOx, điều chỉnh hệ số cấp khí và sử dụng hóa chất khử như ure hoặc amoniac với liều lượng phù hợp, áp dụng công nghệ không xúc tác (SNCR) hay có xúc tác (SCR).

Đáng chú ý, đối với các hạng mục cải tạo, nâng cấp có chi phí đầu tư lớn như hệ thống ESP, khử SO₂ hay SCR, Bộ yêu cầu các đơn vị xây dựng lộ trình thực hiện cụ thể, bảo đảm hạn chế tối đa ảnh hưởng đến việc huy động công suất phát điện trong mùa khô cũng như các năm tiếp theo.

Công văn cũng nhắc lại quy định liên quan đến Thông tư số 45/2024/TT-BTNMT ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải công nghiệp (QCVN 19:2024/BTNMT), có hiệu lực từ ngày 01/7/2025.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 3 của Thông tư, trong giai đoạn từ ngày 1/7/2025 đến hết ngày 31/12/2031, các nhà máy nhiệt điện đã đi vào vận hành hoặc các dự án đã hoàn tất thủ tục môi trường trước thời điểm 01/7/2025 được tiếp tục áp dụng QCVN 22:2009/BTNMT và các quy định của địa phương để kiểm soát chất lượng khí thải.

Tuy nhiên, từ ngày 1/1/2032, các cơ sở này phải đáp ứng các yêu cầu mới theo QCVN 19:2024/BTNMT. Do đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các chủ đầu tư khẩn trương xây dựng kế hoạch nghiên cứu chuyển đổi công nghệ sản xuất, công nghệ xử lý chất thải và áp dụng các biện pháp quản lý môi trường tiên tiến để đáp ứng quy định mới.

-Chu Khôi

Hàn Quốc: Tham vọng 2.500 làng thu nhập điện mặt trời và bài toán tái cấu trúc năng lượng

Wed, 29 Apr 2026 02:05:43 GMT

Trong cuộc khủng hoảng Trung Đông, phần lớn thế giới nhìn vào giá nhiên liệu nhưng tại Seoul, các nhà hoạch định chính sách đã nhìn thấy một “cú hích chính trị”, một chất xúc tác để thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu năng lượng dài hạn…

Giới nghiên cứu Hàn Quốc ngày càng đi đến một kết luận mang tính bước ngoặt: định đề lâu nay cho rằng “an ninh năng lượng có thể được bảo đảm bằng tiền bạc và ngoại giao” đang dần tan rã. Thay vào đó, một thực tế đang lộ diện. Ngay trong nội các, Tổng thống Lee Jae-myung đã phải tuyên bố rằng “số phận quốc gia phụ thuộc vào chuyển dịch năng lượng”, theo The Guardian.

TỪ NGÔI LÀNG THU NHẬP NHỜ NĂNG LƯỢNG MẶT TRỜI ĐẾN THAM VỌNG QUỐC GIA

Cách thủ đô Seoul 90 phút về phía Đông Nam, tại ngôi làng Guyang-ri với chỉ 70 hộ dân, một cuộc thí nghiệm năng lượng đang diễn ra âm thầm.

Ở nơi đây, những bữa trưa cộng đồng được phục vụ miễn phí 6 ngày/tuần với kinh phí đến từ một dự án điện mặt trời công suất 1 megawatt- thứ mà trước năm 2022, cư dân trong làng chưa từng dám nghĩ tới.

Hàn Quốc đang đẩy nhanh tiến độ với tham vọng đạt 2.500 "làng thu nhập năng lượng mặt trời" vào năm 2030, trong đó riêng năm 2026 sẽ có 700 làng được khởi động, tăng mạnh so với con số khoảng 150 của các năm trước.

Khoảng 10 triệu won (tương đương 6.800 USD) lợi nhuận ròng mỗi tháng từ những tấm pin đã không được chia thành cổ tức cá nhân, mà được tái đầu tư vào bữa ăn chung, xe buýt cho người cao tuổi (được gọi là “xe buýt hạnh phúc”), bàn bóng bàn và các sinh hoạt văn hóa.

Câu chuyện của Guyang-ri không chỉ là một mô hình phúc lợi địa phương thành công. Nó đã trở thành nguyên mẫu quốc gia cho chương trình “làng thu nhập năng lượng mặt trời”. Đây là một chương trình mà chính phủ Hàn Quốc đang đẩy nhanh tiến độ với tham vọng đạt 2.500 làng vào năm 2030, trong đó riêng năm 2026 sẽ có 700 làng được khởi động, tăng mạnh so với con số khoảng 150 của các năm trước.

Điều gì đã tạo ra bước ngoặt đó? Câu trả lời nằm ở một yếu tố bên ngoài: cuộc khủng hoảng tại Trung Đông đang làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu.

‘CÚ HÍCH’ TỪ EO BIỂN HORMUZ

Thực tế Hàn Quốc nhập khẩu hơn 90% năng lượng sơ cấp, trong đó khoảng 70% dầu thô đi qua eo biển Hormuz.

Trước đây, những cú sốc từ Trung Đông thường chỉ dẫn đến các biện pháp tạm thời như tăng dự trữ chiến lược hay tìm kiếm nguồn cung thay thế. Lần này, phản ứng của chính quyền Tổng thống Lee Jae-myung có một điểm khác biệt căn bản: khủng hoảng được định khung như một chất xúc tác để thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu năng lượng dài hạn.

Các mục tiêu như đạt 20% điện năng từ năng lượng tái tạo vào năm 2030 và loại bỏ dần than đá vào năm 2040 thực ra đã được thiết lập từ trước. Tuy nhiên, các quan chức chính phủ thừa nhận rằng nhịp độ và tính cấp bách đã thay đổi đáng kể sau khi cuộc khủng hoảng Trung Đông bùng phát. Bộ trưởng Bộ Khí hậu, Năng lượng và Môi trường Kim Sung-whan tuyên bố: “Trên khắp thế giới, chiến tranh Trung Đông đang thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng tái tạo diễn ra nhanh hơn và Hàn Quốc cũng phải tăng tốc”.

Từ thành công của làng Guyang-ri, chính phủ Hàn Quốc quyết định cấp 400 tỷ won vay lãi suất thấp để nhân rộng mô hình điện mặt trời ra hàng trăm làng khác. Nguồn ảnh: The Guardian

Các con số cho thấy sự thay đổi không chỉ dừng ở lời nói. Một ngân sách bổ sung đã phân bổ khoảng 500 tỷ won cho chuyển đổi năng lượng, nâng tổng hỗ trợ hàng năm cho các dự án năng lượng tái tạo lên mức kỷ lục 1.100 tỷ won (khoảng 670 triệu USD).

Thêm 400 tỷ won dưới dạng các khoản vay lãi suất thấp được cung cấp riêng cho chương trình làng năng lượng mặt trời. Những con số này phản ánh một thực tế: an ninh năng lượng đã được nâng cấp từ một vấn đề kỹ thuật thành một vấn đề sinh tồn quốc gia.

LƯỚI ĐIỆN- “ĐIỂM NGHẼN” CỦA NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO

Tuy nhiên, giữa tham vọng và hiện thực luôn có một khoảng cách không nhỏ. Khi các chương trình năng lượng tái tạo được mở rộng, chúng đang va chạm trực tiếp với giới hạn của lưới điện quốc gia.

Phần lớn các khu vực phía Nam và Tây Nam Hàn Quốc- nơi tập trung các dự án điện mặt trời và điện gió đã ở trạng thái bão hòa hoặc tiệm cận công suất tiếp nhận. Hàng gigawatt công suất năng lượng tái tạo đang trong tình trạng chờ đấu nối.

Theo phân tích của GS kinh tế năng lượng Hong Jong Ho (Đại học Quốc gia Seoul), cuộc khủng hoảng năng lượng của Hàn Quốc thực chất đã bắt đầu từ rất lâu trước chiến tranh Trung Đông. Tập đoàn Điện lực Hàn Quốc (Kepco) đã duy trì giá điện ở mức thấp “một cách bất hợp lý” trong nhiều thập kỷ.

Khi các chương trình năng lượng tái tạo được mở rộng, chúng đang va chạm trực tiếp với giới hạn của lưới điện quốc gia.

Hệ quả là người dân dần hình thành nhận thức rằng điện là một “hàng hóa công cộng” mà chính phủ có nghĩa vụ cung cấp với giá rẻ và dồi dào. Nhận thức này, một mặt, làm xói mòn sự chấp nhận của công chúng đối với các chi phí thực sự của quá trình chuyển đổi; mặt khác, nó khiến các khoản đầu tư vào cơ sở hạ tầng lưới điện hiện đại trở nên kém hấp dẫn đối với khu vực tư nhân.

Kepco hiện đang tập trung vào kế hoạch xây dựng các đường dây truyền tải cao thế từ các tỉnh phía Nam giàu năng lượng tái tạo lên thủ đô Seoul.

Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ: thời gian xây dựng kéo dài hơn một thập kỷ và ngày càng vấp phải sự phản ứng từ cư dân các địa phương.

NGHỊCH LÝ TRỢ GIÁ THAN ĐÁ

Ngoài bài toán lưới điện, việc mở rộng năng lượng mặt trời còn thể hiện một điểm yếu chiến lược khác: sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng Trung Quốc. Phần lớn các tấm pin được lắp đặt tại Hàn Quốc hiện nay có nguồn gốc từ Trung Quốc.

Chính phủ Hàn Quốc đã bắt đầu áp dụng các biện pháp như yêu cầu các làng năng lượng mặt trời sử dụng module nội địa, đồng thời dự định đưa ra chứng nhận lượng carbon đối với hàng nhập khẩu.

Một nghịch lý sâu xa hơn nằm ngay trong các quyết định ngân sách. Bà Gahee Han, chuyên gia từ tổ chức Solutions for Our Climate, đã chỉ ra một mâu thuẫn đáng chú ý: trong khi khoảng 500 tỷ won được phân bổ cho chuyển đổi năng lượng, thì đồng thời có tới 5.000 tỷ won được dành để hấp thụ các cú sốc giá nhiên liệu hóa thạch, bao gồm cả trợ cấp trực tiếp cho các nhà máy lọc dầu thông qua hệ thống trần giá xăng dầu.

Không chỉ dừng lại ở trợ giá, chính phủ cũng đã trì hoãn việc đóng cửa một số nhà máy nhiệt điện than và đẩy nhanh tiến độ tái khởi động các lò phản ứng hạt nhân. Các quan chức mô tả đây là những “biện pháp tạm thời” để duy trì sự ổn định của lưới điện trong bối cảnh khủng hoảng.

Tuy nhiên, một quyết định gần đây của nội các Hàn Quốc xác nhận rằng các “khoản thanh toán công suất” (capacity payments), tức dòng thu nhập được đảm bảo, sẽ tiếp tục được chuyển cho 21 nhà máy nhiệt điện than ngay cả sau năm 2040, với tư cách là nguồn dự phòng khẩn cấp. Điều này đặt ra một câu hỏi về tính nhất quán của chiến lược chuyển dịch năng lượng.

Câu chuyện từ Guyang-ri cho thấy năng lượng mặt trời có thể được thiết kế như một công cụ tái phân phối phúc lợi và xây dựng vốn xã hội, chứ không chỉ đơn thuần là một nguồn điện. Đó là một bài học quý giá về mặt chính sách.

Tuy nhiên, khi mô hình này được mở rộng ra 700 làng trong năm nay và hướng tới 2.500 làng vào năm 2030, những nút thắt từ lưới điện, giá điện, chuỗi cung ứng, đến các cam kết song song với nhiên liệu hóa thạch, sẽ ngày càng lộ rõ.

-Huy Nguyễn

Hải Phòng khoanh định 3.246 khu vực cấm hoạt động khoáng sản

Wed, 29 Apr 2026 00:27:56 GMT

Mục tiêu khai thác khoáng sản gắn với bảo vệ môi trường, cảnh quan thiên nhiên, di tích lịch sử- văn hóa, danh lam thắng cảnh và tài nguyên thiên nhiên khác. Đây cũng là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm tăng cường quản lý Nhà nước về tài nguyên khoáng sản, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái, phát triển bền vững...

UBND TP. Hải Phòng vừa phê duyệt kết quả khoanh định khu vực cấm, khu vực tạm thời cấm hoạt động khoáng sản trên địa bàn phía Đông thành phố.

Các khu vực cấm hoạt động khoáng sản liên quan trực tiếp đến 10 lĩnh vực. Cụ thể, trong số đó có 1.016 khu vực thuộc lĩnh vực quốc phòng; 441 khu vực đất an ninh; 63 khu vực thuộc lĩnh vực công thương; 683 khu vực thuộc lĩnh vực thông tin và truyền thông; 17 khu vực thuộc lĩnh vực xây dựng;

Bên cạnh đó có 72 khu vực thuộc lĩnh vực giao thông; 51 khu vực thuộc lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn; 24 khu vực thuộc lĩnh vực tài nguyên và môi trường; 607 khu vực thuộc lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch; 272 khu vực thuộc lĩnh vực tôn giáo.

Việc khoanh định các khu vực cấm hoạt động khoáng sản nhằm bảo đảm mục tiêu khai thác khoáng sản gắn với bảo vệ môi trường, cảnh quan thiên nhiên, di tích lịch sử- văn hóa, danh lam thắng cảnh và tài nguyên thiên nhiên khác; đồng thời bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh, trật tự và an toàn xã hội.

Theo Quyết định, tổng số khu vực khoanh định là 3.246 khu vực, trong đó cả 3.246 khu vực thuộc diện cấm hoạt động khoáng sản với tổng diện tích hơn 108.334 ha. Diện tích khoanh định thuộc địa bàn 50 xã, phường và đặc khu của khu vực phía Đông TP.Hải Phòng.

Đây cũng là cơ sở thực hiện tốt công tác quản lý Nhà nước về tài nguyên khoáng sản, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái theo hướng phát triển bền vững.

UBND TP. Hải Phòng giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì phối hợp với các cơ Sở, ngành, địa phương triển khai, phổ biến Quyết định. Đồng thời, tổng hợp các khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện, tham mưu đề xuất UBND thành phố điều chỉnh các khu vực cấm, tạm thời cấm hoạt động khoáng sản theo quy định của Luật Địa chất và Khoáng sản trong trường hợp cần thiết để phù hợp với tình hình thực tế.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hải Phòng, việc rà soát, khoanh định lại các khu vực cấm hoạt động khoáng sản là yêu cầu cấp thiết. Sau hơn 10 năm thực hiện quy hoạch cũ, hệ thống hạ tầng kỹ thuật, giao thông, thủy lợi của thành phố đã có nhiều thay đổi lớn. Đặc biệt, từ 1/7/2025, thành phố chính thức hoạt động theo mô hình hành chính mới trên cơ sở sáp nhập giữa tỉnh Hải Dương và TP. Hải Phòng.

Bên cạnh đó, việc áp dụng các quy định mới của Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024 đòi hỏi một khung pháp lý cập nhật, đồng bộ để tránh sự chồng lấn, lãng phí tài nguyên và bảo vệ vững chắc các khu vực nhạy cảm.

-Hằng Anh

Nhiều rào cản khiến tiến trình chuyển đổi xanh còn chậm

Wed, 29 Apr 2026 00:27:09 GMT

Những khoảng trống về nguồn lực tài chính, sự thiếu hụt nhân lực xanh trầm trọng và hạ tầng dữ liệu chưa sẵn sàng đang trở thành những "hòn đá tảng" cản trở tốc độ xanh hóa nền kinh tế…

Tại Diễn đàn “Tận dụng nguồn lực thúc đẩy tăng trưởng xanh” mới đây, các chuyên gia nhấn mạnh: "Việc chúng ta cam kết phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050 là một tư duy rất hiện đại. Tầm nhìn của chúng ta không thua kém các nước phát triển, thậm chí đi trước họ rất nhiều, như Trung Quốc cam kết đạt Net Zero vào 2060, Ấn Độ 2070. Chỉ có điều, khi đặt ra khát vọng lớn nhưng việc thực hiện khát vọng đó một cách quyết liệt thì chúng ta đang bị thiếu".

TẠI SAO TIẾN TRÌNH CHUYỂN ĐỔI ĐANG BỊ "CHẬM"?

PGS.TS Bùi Quang Tuấn, Phó chủ tịch Hội khoa học kinh tế Việt Nam, thừa nhận rằng sau 5 năm thực hiện cam kết COP26, mọi thứ đang diễn ra chậm hơn kỳ vọng. Ông chỉ ra những nguyên nhân đang gây cản trở tiến trình chuyển đổi xanh. Đó là nhận thức của chúng ta chưa thật sự đầy đủ, cả từ cấp lãnh đạo đến người thực hiện trực tiếp. Hiện nay chúng ta đã có các văn bản quy phạm pháp luật, nhưng khi đưa vào thực hiện thì nảy sinh vấn đề về năng lực thực thi.

Chúng ta đang dồn hết sức quyết liệt cho tăng trưởng kinh tế (GDP), nhưng nếu nói về “tăng trưởng bền vững” hay “tăng trưởng xanh” thì mức độ quyết liệt lại không bằng. Tại sao ta không quyết liệt với tăng trưởng xanh như cách ta theo đuổi con số tăng trưởng kinh tế hai chữ số? Chúng ta đang thiếu sự cân đối. Trong khi đó, nếu phân tích một cách khoa học, muốn đạt được tăng trưởng cao và bền vững thì tăng trưởng xanh đóng góp rất nhiều, nó tạo ra nhiều không gian và cơ hội mới.

Cùng với đó, tăng trưởng xanh thiếu hụt các điều kiện thực hiện. PGS.TS Bùi Quang Tuấn cho rằng chúng ta đã có chiến lược, có kế hoạch hành động quốc gia, thậm chí có cả các đề án thí điểm về kinh tế tuần hoàn. Về cơ bản, khung khổ pháp lý là khá đầy đủ, nhưng phần thực hiện còn thiếu rất nhiều điều kiện.

Thứ nhất: Thiếu nguồn lực tài chính. Kinh phí và khả năng huy động vốn còn hạn chế. Nhà nước chỉ đóng vai trò vốn mồi, rất cần huy động hiệu quả nguồn lực từ bên ngoài cho chiến lược này.

Thứ hai: Hạn chế chế về nguồn nhân lực. Chúng ta chưa có sự đào tạo phù hợp để đội ngũ thực hiện có nhận thức đúng đắn. Hiện nay việc triển khai vẫn còn mang tính đối phó. Đặc biệt thiếu sự phối hợp và tính cộng hưởng. Các tổ chức hiện nay đang thiếu sự kết nối để tạo ra sự cộng hưởng.

Thứ ba: Truyền thông nâng cao nhận thức chưa đủ sâu, chưa tới "gốc". Chúng ta nói nhiều về “xanh”, nhưng mới chỉ ở phần ngọn, chưa chạm đến gốc rễ của vấn đề. Truyền thông cần phải làm cho từng cá nhân, từng doanh nghiệp và cộng đồng hiểu rằng: Muốn tăng trưởng cao thì bắt buộc phải tăng trưởng xanh. Khi tạo được một nền tảng nhận thức đủ tốt, quá trình thực hiện sẽ thuận lợi hơn rất nhiều. Ngoài ra còn có các lý do về công nghệ

Theo TS Vũ Văn Doanh, Phó trưởng khoa Môi trường, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, "việc làm xanh" là những công việc bền vững góp phần bảo tồn và phục hồi môi trường trong mọi lĩnh vực từ nông nghiệp đến dịch vụ.

Các diễn giả trao đổi tại diễn đàn.

Tuy nhiên, bức tranh thực tế lại cho thấy sự lệch pha đáng kể giữa nhu cầu và khả năng đáp ứng. Dẫn báo cáo năm 2023 của Ngân hàng Thế giới (WB), TS Doanh cho biết lao động xanh hiện nay tại Việt Nam chỉ chiếm khoảng 3,6% tổng số việc làm. Sự thiếu hụt không chỉ nằm ở số lượng mà còn ở chất lượng đào tạo. Cụ thể, Việt Nam đang thiếu hơn 60% giáo trình liên quan đến kỹ năng xanh và dữ liệu phát triển bền vững.

Thực tế, nhiều doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng nhưng không tìm được người, trong khi sinh viên ra trường lại không làm đúng chuyên môn. Để giải quyết bài toán này, TS Doanh đề xuất 4 xu thế: chuyển dịch sang nhân lực tri thức; phát triển đa kỹ năng; tăng cường liên kết "Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp" và quốc tế hóa kỹ năng nghề.

QUY MÔ TÀI CHÍNH XANH CÒN NHỎ

Nếu nhân lực là "máu" thì tài chính xanh chính là "nguồn lực gốc" để vận hành cỗ máy chuyển đổi. Theo TS Nguyễn Trí Hiếu, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển thị trường Tài chính và Bất động sản Toàn cầu, tín dụng xanh tại Việt Nam đã có bước tiến dài trong 10 năm qua, với số lượng tổ chức tín dụng tham gia tăng từ 15 đơn vị (năm 2017) lên 43 đơn vị (cuối năm 2023).

Tuy nhiên, quy mô này vẫn còn quá nhỏ bé. Dư nợ tín dụng xanh hiện chỉ chiếm khoảng 4,4% tổng dư nợ toàn nền kinh tế, tương đương khoảng 620.000 đến 650.000 tỷ đồng. Trong đó, nông nghiệp chiếm tỷ lệ từ 30% - 33%; năng lượng tái tạo và năng lượng sạch khoảng 45%. Song vẫn còn nhiều lĩnh vực khác còn thiếu tín dụng, như công trình xanh, giao thông xanh, kinh tế tuần hoàn…

TS Hiếu chỉ ra những "điểm nghẽn" cố hữu của hệ thống tài chính khi tiếp cận dự án xanh: Huy động vốn ngắn hạn nhưng cho vay dài hạn, trong khi các dự án xanh thường có thời gian hoàn vốn rất lâu; thiếu hụt dòng vốn ngoại, nhiều doanh nghiệp muốn vay USD với lãi suất thấp nhưng lại lo ngại rủi ro tỷ giá.

Cùng với đó, nguồn lực hỗ trợ hạn chế. Theo TS Nguyễn Trung Thắng, Phó viện trưởng Viện Chiến lược chính sách Nông nghiệp và Môi trường, các mức hỗ trợ lãi suất từ 2,6% đến 3,6% với mức trần 70 tỷ đồng mỗi dự án là "không thấm vào đâu" so với các dự án điện rác hàng nghìn tỷ.

Trước câu hỏi liệu có nên dùng "mệnh lệnh hành chính" để ép các ngân hàng dành chỉ tiêu cho tín dụng xanh, TS Hiếu nghiêng về phương án khuyến khích: "Chúng ta nên dùng các công cụ như tái cấp vốn, nới room tín dụng hoặc các cơ chế thưởng - phạt dựa trên lộ trình cụ thể của từng ngân hàng. Nếu đến cuối cùng vẫn không đạt mục tiêu vì lợi ích chung của quốc gia, lúc đó mới cần biện pháp cứng rắn".

Một góc nhìn mới mẻ và quyết liệt được ông Lê Nguyễn Trường Giang, Viện trưởng Viện chiến lược Chuyển đổi số đưa ra, đó là chuyển đổi số không phải là công cụ hỗ trợ, mà là nền tảng tạo ra dữ liệu để "đo được, đếm được, tính được" sự xanh hóa.

"Nếu không có dữ liệu, mọi hiểu biết về chuyển đổi số hay tài chính xanh đều trở nên vô nghĩa," ông Giang khẳng định; đồng thời đưa ra khái niệm "Data Capital" (vốn dữ liệu) và nhấn mạnh rằng để tiếp cận dòng vốn xanh toàn cầu, Việt Nam cần tạo ra một "mặc định" mới dựa trên dữ liệu chuẩn hóa.

Cụ thể về tối ưu hóa năng lượng trong doanh nghiệp, ông Giang cho rằng phải đo lường chính xác từng thiết bị tiêu thụ bao nhiêu, từ đó dùng dữ liệu để ra quyết định hợp lý.

Ông cũng cảnh báo về hiện trạng "xanh nhưng chưa chắc đã xanh": "Dùng xe điện ở thành phố có thể chỉ là chuyển ô nhiễm từ chỗ này sang chỗ khác". Bản chất “xanh” phải là sự hài hòa và cân bằng bền vững.

Diễn đàn do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức-Vũ Khuê

Thị trường carbon: Công cụ chuyển đổi xanh và giảm phát thải

Wed, 29 Apr 2026 00:26:49 GMT

Thị trường carbon là một trong những công cụ quan trọng giúp giảm phát thải khí nhà kính một cách hiệu quả và linh hoạt. Đây không chỉ là cơ chế để thực hiện các cam kết quốc tế mà còn mở ra cơ hội phát triển xanh, kênh thu hút nguồn lực tài chính và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam...

Tại Việt Nam, việc xây dựng và hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường carbon đã có những bước tiến đáng kể, tạo nền tảng cho sự phát triển và vận hành hiệu quả.

Trong những năm gần đây, Việt Nam đã tích cực xây dựng khung pháp lý cho thị trường carbon. Sau khi Luật Bảo vệ môi trường 2020 được ban hành, Chính phủ đã đưa ra Nghị định số 06/2022/NĐ-CP về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ozone.

Tiếp đó, Nghị định số 119/2025/NĐ-CP đã bổ sung các quy định chi tiết về trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc kiểm kê khí nhà kính và phân bổ hạn ngạch phát thải. Đầu năm 2025, Đề án thành lập và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam đã được phê duyệt, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc chuẩn bị cho thị trường này.

Nền tảng cho sự phát triển của thị trường carbon đã được củng cố với việc ban hành Nghị định số 29/2026/NĐ-CP về sàn giao dịch carbon trong nước và Nghị định 112/2026/NĐ-CP về trao đổi quốc tế kết quả giảm phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon.

Luật sư Trương Tử Long, chuyên gia chính sách phát triển bền vững tại Công ty CP Sáng tạo xanh Việt Nam (GREEN IN), nhận định rằng sự ra đời của các nghị định này là mảnh ghép quan trọng cho sự vận hành và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam.

Bà Nguyễn Hồng Loan, Giám đốc Công ty TNHH Kiến tạo khí hậu xanh (GreenCIC), cho biết việc ban hành Nghị định số 29/2026/NĐ-CP đánh dấu sự chuyển dịch từ giai đoạn hoàn thiện chính sách sang vận hành thực chất thị trường carbon. Đây là lần đầu tiên các hoạt động mua bán, chuyển nhượng hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon được đặt trong một khuôn khổ giao dịch tập trung, có quy tắc rõ ràng và chịu sự giám sát của cơ quan quản lý nhà nước.

Thị trường carbon Việt Nam hiện đang tổ chức trên ba trụ cột chính: hạn ngạch phát thải khí nhà kính cho 110 doanh nghiệp lớn nhất, xây dựng cơ chế tín chỉ carbon trong nước, và thu hút đầu tư, công nghệ nước ngoài thông qua các quy định trao đổi tín chỉ carbon quốc tế.

Ông Phạm Nam Hưng, Phòng Thị trường carbon, Cục Biến đổi khí hậu, kỳ vọng rằng với việc Nghị định 112/2026/NĐ-CP có hiệu lực, sẽ có nhiều dự án đăng ký và thu hút thêm nhiều nguồn lực tham gia.

Về lộ trình phát triển, từ năm 2026 đến năm 2028 được xác định là giai đoạn thí điểm, giúp doanh nghiệp làm quen với thị trường và cơ quan quản lý tích lũy kinh nghiệm. Sau giai đoạn này, Chính phủ sẽ tổng kết, đánh giá để đưa ra định hướng vận hành chính thức và xem xét khả năng kết nối với thị trường carbon quốc tế.

Thị trường carbon không chỉ giúp thực hiện nghĩa vụ môi trường mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh các tiêu chuẩn xanh ngày càng phổ biến. Các chuyên gia cho rằng thị trường carbon là bệ đỡ quan trọng để doanh nghiệp Việt Nam thích ứng với “luật chơi” xanh mới của thương mại toàn cầu, qua đó đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững của nền kinh tế.

Sàn giao dịch carbon trong nước và thị trường carbon nói chung sẽ tạo cơ chế xác định giá phát thải carbon hiệu quả, giúp doanh nghiệp có thêm dòng tài chính khi thực hiện trao đổi trên sàn giao dịch carbon.

Kết quả nghiên cứu ước tính việc vận hành thị trường carbon trong nước có thể giúp các doanh nghiệp giảm chi phí tuân thủ từ 400-800 triệu USD để đầu tư vào các công nghệ giảm phát thải khí nhà kính. Nếu tham gia vào thị trường carbon quốc tế, Việt Nam có thể thu hút đầu tư từ 500 triệu đến 2 tỷ USD từ các nguồn hỗ trợ tài chính quốc tế về khí hậu và chuyển đổi xanh.

Bà Loan nhấn mạnh rằng sàn giao dịch carbon không chỉ là công cụ hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ giảm phát thải, mà còn đóng vai trò như một hạ tầng kinh tế mới cho quá trình chuyển đổi xanh. Cơ chế giao dịch tập trung, minh bạch và có giám sát giúp giảm chi phí giao dịch, hạn chế rủi ro pháp lý và tạo niềm tin cho các doanh nghiệp cũng như nhà đầu tư khi tham gia thị trường.

Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả các lợi ích từ sàn giao dịch carbon, doanh nghiệp cần chuẩn bị bài bản cả về nhận thức, năng lực kỹ thuật-quản trị và xây dựng chiến lược tham gia thị trường một cách hiệu quả. Điều này cũng được đại diện Vụ Pháp chế, Bộ Tài chính lưu ý doanh nghiệp để sẵn sàng tham gia thị trường carbon. Các chủ thể liên quan cần chủ động chuẩn bị cả về pháp lý, năng lực quản trị và hạ tầng kỹ thuật.

Phát triển thị trường carbon đã trở thành xu thế trên thế giới và được coi là kênh huy động nguồn lực tài chính mới. Thống kê cho thấy trên toàn cầu đã có hơn 80 quốc gia và khu vực triển khai thị trường carbon, với quy mô hơn 100 tỷ USD. Tại Việt Nam, mục tiêu quan trọng nhất của thị trường carbon là giảm phát thải khí nhà kính, thực hiện các cam kết quốc gia và hướng tới phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 17-2026 phát hành ngày 25/04/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-17-2026.html

-Nhĩ Anh

Thành phố Huế hướng tới mục tiêu đô thị “không rác thải nhựa”

Tue, 28 Apr 2026 08:11:22 GMT

UBND thành phố Huế vừa ban hành chỉ đạo mới nhằm tiếp tục đẩy mạnh quản lý chất thải nhựa trên địa bàn, với mục tiêu triển khai đồng bộ các giải pháp bảo vệ môi trường và từng bước hiện thực hóa định hướng xây dựng đô thị xanh, sạch, thân thiện...

Theo Chỉ thị này, các sở, ban, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp được yêu cầu tăng cường tuyên truyền, vận động cán bộ, người lao động và người dân hạn chế tối đa, tiến tới không sử dụng túi ni lông khó phân hủy và các sản phẩm nhựa dùng một lần. Cùng với đó là việc chủ động áp dụng các giải pháp giảm thiểu phát sinh rác thải nhựa trong sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và sinh hoạt hằng ngày.

Ở cấp cơ sở, chính quyền các xã, phường giữ vai trò then chốt trong tổ chức thực hiện. Nhiều nhiệm vụ cụ thể được đặt ra như xây dựng quy ước cộng đồng về bảo vệ môi trường, đưa nội dung giảm rác thải nhựa vào trường học, đồng thời yêu cầu các chợ, cơ sở lưu trú và khu du lịch hạn chế sử dụng túi ni lông khó phân hủy.

Công tác thu gom, xử lý rác thải nhựa tại khu vực công cộng, sông suối, bãi biển cũng được chú trọng, gắn với việc đẩy mạnh phân loại rác tại nguồn và tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm.

Các đơn vị dịch vụ công ích được giao bố trí đầy đủ thùng chứa, tổ chức thu gom, phân loại và xử lý riêng chất thải nhựa theo đúng quy định, bảo đảm quy trình vận hành đồng bộ và hiệu quả.

Xây dựng Huế trở thành đô thị xanh, sạch, thân thiện với môi trường

Trong khi đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đóng vai trò đầu mối theo dõi, đôn đốc và tổng hợp tình hình thực hiện; đồng thời tham mưu các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý. Một số mô hình thiết thực như “Đưa rác về bờ”, “Hãy làm sạch biển” tiếp tục được triển khai, gắn với hoạt động khai thác thủy sản, qua đó nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong cộng đồng.

Ở lĩnh vực thương mại, ngành Công Thương tập trung vận động các siêu thị, trung tâm thương mại và cơ sở kinh doanh từng bước hạn chế túi ni lông khó phân hủy, xây dựng lộ trình tiến tới không sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần, phù hợp quy định pháp luật và mục tiêu chấm dứt sản xuất, nhập khẩu các sản phẩm này sau năm 2030.

Song song đó, các lĩnh vực giáo dục, du lịch, y tế và khoa học – công nghệ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nghiên cứu và ứng dụng vật liệu thay thế, phát triển mô hình du lịch xanh, trường học thân thiện môi trường và cơ sở y tế giảm thiểu rác thải nhựa.

Đáng chú ý, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cùng các khu, điểm du lịch được yêu cầu tăng cường kiểm soát, hạn chế phát sinh rác thải nhựa, bảo đảm cảnh quan xanh sạch tại các di sản, qua đó nâng cao hình ảnh điểm đến Huế trong mắt du khách.

Thành phố cũng khuyến khích huy động nguồn lực xã hội, thúc đẩy hợp tác công – tư, phát triển các mô hình tái chế và sản xuất sản phẩm thân thiện môi trường, gắn với các làng nghề truyền thống.

Với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành và cộng đồng, Huế đang từng bước tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành đô thị “không rác thải nhựa”, góp phần gìn giữ môi trường sống bền vững và nâng tầm chất lượng đô thị di sản.

-Nguyễn Thuấn

Hà Nội: Công khai danh sách các cơ sở chưa lắp đặt, kết nối, truyền dữ liệu quan trắc môi trường

Tue, 28 Apr 2026 08:11:17 GMT

Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội sẽ rà soát, đánh giá toàn bộ hệ thống quan trắc nước thải, khí thải tự động, liên tục trên địa bàn; đồng thời tổ chức đoàn kiểm tra liên ngành; công khai danh sách các cơ sở chưa lắp đặt, chưa kết nối hoặc chưa truyền dữ liệu...

UBND TP.Hà Nội vừa ban hành Chỉ thị về việc tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về quan trắc nước thải, khí thải tự động, liên tục trên địa bàn.

Chỉ thị nêu rõ trong thời gian qua, hệ thống quan trắc môi trường tự động, liên tục tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trên địa bàn thành phố đã được quan tâm đầu tư, góp phần nâng cao hiệu quả giám sát môi trường.

Tuy nhiên, qua phản ánh của các phương tiện thông tin đại chúng và thực tiễn kiểm tra cho thấy còn tồn tại tình trạng can thiệp, làm sai lệch số liệu quan trắc, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến tính chính xác, minh bạch của dữ liệu môi trường.

Để kịp thời chấn chỉnh, tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm tính toàn vẹn, tin cậy của dữ liệu quan trắc môi trường, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội yêu cầu các cơ sở thuộc đối tượng phải thực hiện quan trắc tự động, liên tục thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường và các văn bản hướng dẫn thi hành; các yêu cầu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Sẽ công khai danh sách các cơ sở chưa lắp đặt, chưa kết nối hoặc chưa truyền dữ liệu. Ảnh minh họa

Các đơn vị này có trách nhiệm lắp đặt, vận hành hệ thống quan trắc và truyền dữ liệu liên tục về Sở Nông nghiệp và Môi trường; không có điều khoản miễn trừ trách nhiệm truyền dữ liệu trong trường hợp hệ thống bị khám xét, thu giữ; trong trường hợp bị khám xét, thu giữ thiết bị, phải có phương án thay thế kịp thời bảo đảm không gián đoạn dữ liệu.

Chỉ thị yêu cầu các cơ sở chủ động rà soát, kiểm tra toàn bộ hệ thống thiết bị quan trắc, phần mềm thu thập, xử lý, truyền dữ liệu và quy trình vận hành; bảo đảm kết nối ổn định, liên tục; không được gián đoạn dữ liệu quá 05 phút trong 01 giờ. Đồng thời thực hiện kiểm tra, hiệu chuẩn thiết bị bằng chất chuẩn còn hạn sử dụng, được liên kết chuẩn theo quy định; đánh giá độ chính xác, sai số và xử lý theo quy định.

Đối với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Thành phố yêu cầu chủ trì rà soát, đánh giá toàn bộ hệ thống quan trắc trên địa bàn; tổ chức đoàn kiểm tra liên ngành. Trên cơ sở đó tổng hợp, phân loại mức độ vi phạm; kiến nghị xử lý; theo dõi việc khắc phục sau kiểm tra và báo cáo UBND Thành phố theo quy định.

Hoạt động quan trắc nước thải, khí thải tự động, liên tục phải bảo đảm tính chính xác, khách quan, liên tục, minh bạch, dữ liệu được truyền, lưu trữ và khai thác theo đúng quy định. Dữ liệu quan trắc môi trường là cơ sở quan trọng phục vụ công tác quản lý nhà nước, phải được kiểm soát chặt chẽ, không bị can thiệp trái phép dưới mọi hình thức.

Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát hệ thống tiếp nhận dữ liệu; ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích, phát hiện dữ liệu bất thường; rà soát, công khai danh sách các cơ sở chưa lắp đặt, chưa kết nối hoặc chưa truyền dữ liệu; đồng thời nghiên cứu, đề xuất cơ chế quản lý, giám sát hoạt động quan trắc tự động, liên tục trên địa bàn.

Thành phố yêu cầu Sở Khoa học và Công nghệ tham mưu giải pháp kỹ thuật về kiểm định, hiệu chuẩn, niêm phong thiết bị; kiểm tra độ chính xác của thiết bị, cảm biến. Cùng với đó phối hợp kiểm tra an toàn thông tin, bảo mật hệ thống, phần mềm, cấu hình hệ thống để đảm bảo dữ liệu chính xác và không bị can thiệp.

Đáng chú ý, theo Chỉ thị này, Công an Thành phố căn cứ chức năng nhiệm vụ, phối hợp kiểm tra; điều tra, xử lý hành vi can thiệp, làm sai lệch dữ liệu quan trắc theo quy định.

Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp Thành phố; UBND các xã, phường, rà soát, cung cấp thông tin các cơ sở thuộc phạm vi quản lý; kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật về môi trường; phối hợp xử lý vi phạm theo thẩm quyền.

-Tùng Dương

Lập mạng lưới quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường quốc gia

Sat, 25 Apr 2026 04:16:05 GMT

Theo dõi thường xuyên, phát hiện kịp thời các diễn biến bất thường về phóng xạ trong môi trường trên diện rộng thuộc lãnh thổ Việt Nam và đáp ứng yêu cầu phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử trong tình hình mới…

Quyết định số 710/QĐ-TTg vừa được Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký ban hành nêu rõ việc thành lập Mạng lưới quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường quốc gia trên cơ sở kết nối, liên kết các cơ quan, đơn vị hiện có thuộc các bộ, ngành và địa phương có chức năng, nhiệm vụ liên quan.

Việc thiết lập và vận hành hệ thống quan trắc phóng xạ môi trường nhằm theo dõi thường xuyên, phát hiện kịp thời các diễn biến bất thường về phóng xạ trong môi trường trên diện rộng thuộc lãnh thổ Việt Nam và đáp ứng yêu cầu phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử trong tình hình mới.

Bên cạnh đó còn cung cấp thông tin, dữ liệu phục vụ cảnh báo sớm và ứng phó sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân, phòng thủ dân sự và bảo đảm an ninh hạt nhân; quản lý và chia sẻ cơ sở dữ liệu quan trắc phóng xạ môi trường trên nền tảng số quốc gia phục vụ công tác quản lý nhà nước về năng lượng nguyên tử, giám sát ảnh hưởng của các cơ sở bức xạ, cơ sở hạt nhân trong và ngoài lãnh thổ có thể tác động đến Việt Nam, tích hợp với cơ sở dữ liệu quốc gia về môi trường.

Theo Quyết định, mạng lưới quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường quốc gia được tổ chức thống nhất trong phạm vi cả nước, bao gồm: Trung tâm điều hành quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường (Trung tâm điều hành); Trạm quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường cấp vùng (Trạm vùng); Trạm quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường cấp tỉnh (Trạm địa phương); Trạm quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường cấp cơ sở (Trạm cơ sở); Hệ thống trinh sát, giám sát, quan trắc, cảnh báo phóng xạ môi trường trong Quân đội (Hệ thống quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường trong Quân đội).

Mạng lưới hoạt động theo nguyên tắc phối hợp, liên thông và chia sẻ thông tin, dữ liệu; bảo đảm thống nhất, đồng bộ và hiệu quả; tuân thủ quy định của pháp luật về quan trắc môi trường, an toàn bức xạ và hạt nhân, đầu tư, đầu tư công và các quy định pháp luật có liên quan.

Các hệ thống, trạm quan trắc thuộc các bộ, ngành, địa phương tham gia Mạng lưới theo chức năng, nhiệm vụ được giao; được kiện toàn trên cơ sở các đơn vị hiện có, thông qua việc bổ sung chức năng, nhiệm vụ phù hợp, không làm phát sinh tổ chức mới.

Việc xác định vị trí lắp đặt các trạm tại các tỉnh biên giới phải bảo đảm khả năng quan trắc, phát hiện và cảnh báo sớm các sự cố phóng xạ môi trường xuyên biên giới.

Theo danh sách các trạm thuộc mạng lưới quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường quốc gia có 1 trung tâm điều hành do Viện Khoa học và Kỹ thuật hạt nhân phụ trách. Bên cạnh đó có 4 trạm vùng (ở Hà Nội, TP. Đà Nẵng, Lâm Đồng và TP. Hồ Chí Minh) và 34 trạm địa phương.

-Nhĩ Anh

Hội nghị toàn cầu đầu tiên về lộ trình từ bỏ nhiên liệu hóa thạch: Tham vọng giữa "bão" an ninh năng lượng

Sat, 25 Apr 2026 04:15:38 GMT

Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu do xung đột địa chính trị và gián đoạn nguồn cung, hơn 50 quốc gia sẽ nhóm họp tại Colombia nhằm tìm kiếm lộ trình loại bỏ dần nhiên liệu hóa thạch - một mục tiêu đầy tham vọng nhưng đang đối mặt với nhiều thách thức thực tiễn.

Cuộc họp diễn ra vào thời điểm thị trường năng lượng toàn cầu đang chịu áp lực chưa từng có, khi giá nhiên liệu leo thang và chuỗi cung ứng bị gián đoạn. Trong khi đó, các cam kết khí hậu quốc tế vẫn gặp nhiều trở ngại trong triển khai thực tế, khiến nhu cầu về những cơ chế hợp tác linh hoạt hơn trở nên cấp thiết.

Các chuyên gia nhận định, hội nghị lần này không chỉ mang ý nghĩa môi trường, mà còn là phép thử đối với khả năng cân bằng giữa an ninh năng lượng và mục tiêu giảm phát thải của các quốc gia trong bối cảnh địa chính trị phức tạp.

CÚ SỐC NĂNG LƯỢNG LÀM NỔI BẬT SỰ PHỤ THUỘC VÀO NHIÊN LIỆU HÓA THẠCH

Tuần tới, hơn 50 quốc gia trên thế giới sẽ tham dự một hội nghị mang tính lịch sử tại thành phố Santa Marta (Colombia), đánh dấu lần đầu tiên cộng đồng quốc tế tổ chức một diễn đàn chuyên biệt nhằm thảo luận về lộ trình từ bỏ nhiên liệu hóa thạch.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị, đặc biệt là xung đột liên quan đến Iran, đang làm nổi bật một thực tế: thế giới vẫn phụ thuộc sâu sắc vào than đá, dầu mỏ và khí đốt - những nguồn năng lượng chính gây ra biến đổi khí hậu.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh được xem là “cơn bão hoàn hảo” đối với thị trường năng lượng toàn cầu. Các bộ trưởng và quan chức cấp cao đến Santa Marta khi thế giới đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu, giá năng lượng leo thang và áp lực ngày càng lớn về đảm bảo an ninh năng lượng.

Theo đánh giá của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), tình trạng gián đoạn nguồn cung hiện nay có thể được xem là “cú sốc dầu mỏ lớn nhất từ trước đến nay”. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc Iran kiểm soát chặt chẽ eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển huyết mạch đối với dầu và khí đốt từ khu vực Vịnh.

Diễn biến này không chỉ làm gián đoạn dòng chảy năng lượng toàn cầu mà còn buộc nhiều quốc gia phải tìm kiếm các giải pháp thay thế trong ngắn hạn, bao gồm việc quay trở lại sử dụng than - loại nhiên liệu có mức phát thải cao nhất trong ba nguồn năng lượng hóa thạch chính.

NỖ LỰC PHÁ VỠ BẾ TẮC TRONG ĐÀM PHÁN KHÍ HẬU TOÀN CẦU

Hội nghị Santa Marta được hình thành từ sự thất vọng ngày càng gia tăng đối với các cuộc đàm phán khí hậu của Liên Hợp Quốc. Trong nhiều năm qua, tiến trình xây dựng một chiến lược toàn cầu nhằm loại bỏ nhiên liệu hóa thạch đã bị đình trệ do cơ chế đồng thuận, nơi chỉ cần một số ít quốc gia phản đối cũng đủ để làm chậm hoặc chặn đứng tiến trình.

Trong bối cảnh đó, các quốc gia tham gia hội nghị lần này kỳ vọng tạo ra một không gian linh hoạt hơn, nơi những nước “có cùng chí hướng” có thể tiến xa hơn trong việc định hình các giải pháp cụ thể.

Bộ trưởng Môi trường Colombia Irene Velez Torres cho biết, dù hội nghị đã được lên kế hoạch từ trước, nhưng cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay đã khiến sự kiện trở nên “có ý nghĩa hơn bao giờ hết”.

Đáng chú ý, bà nhấn mạnh rằng chính cú sốc năng lượng hiện tại lại càng củng cố lập luận cho việc giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, thay vì trì hoãn quá trình chuyển đổi.

Danh sách các quốc gia tham dự phản ánh một bức tranh đa dạng, bao gồm cả các nước sản xuất và tiêu thụ năng lượng. Các quốc gia phát triển như Australia, Canada và Na Uy - những nhà sản xuất nhiên liệu hóa thạch lớn - sẽ có mặt, cùng với các nền kinh tế mới nổi giàu tài nguyên như Angola, Mexico và Brazil.

Ngoài ra, các quốc gia đang phát triển phụ thuộc nhiều vào than như Thổ Nhĩ Kỳ và Việt Nam cũng tham gia, bên cạnh các quốc đảo nhỏ dễ bị tổn thương trước biến đổi khí hậu và các nền kinh tế lớn ở châu Âu như Đức, Pháp và Anh.

Tuy nhiên, đáng chú ý là sự vắng mặt của các “siêu cường năng lượng” như Mỹ, Trung Quốc, Saudi Arabia và Nga - những quốc gia chiếm tỷ trọng lớn nhất trong sản xuất và tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch toàn cầu.

Sự thiếu vắng này đặt ra câu hỏi về mức độ ảnh hưởng thực tế của hội nghị, dù Colombia cho biết các quốc gia tham gia hiện vẫn chiếm khoảng 20% sản lượng và gần 1/3 mức tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch toàn cầu.

CÂN BẰNG GIỮA AN NINH NĂNG LƯỢNG VÀ MỤC TIÊU KHÍ HẬU

Theo các nhà phân tích, một trong những chủ đề xuyên suốt hội nghị sẽ là cách cân bằng giữa mục tiêu khí hậu và yêu cầu đảm bảo an ninh năng lượng - hai yếu tố ngày càng trở nên xung đột trong bối cảnh hiện nay.

Thực tế cho thấy, dù đầu tư vào năng lượng sạch hiện đã cao gấp đôi so với nhiên liệu hóa thạch, nhưng lượng phát thải từ việc đốt than, dầu và khí đốt vẫn tiếp tục tăng, thậm chí đạt mức kỷ lục vào năm 2025.

Trong khi đó, để ứng phó với tình trạng thiếu hụt nguồn cung, một số quốc gia đang xem xét tăng cường sử dụng than trong ngắn hạn - một bước đi mang tính “ngược chiều” với các cam kết giảm phát thải.

Điều này cho thấy quá trình chuyển đổi năng lượng không chỉ là vấn đề công nghệ hay tài chính, mà còn là bài toán chính trị và an ninh.

Một điểm gây tranh cãi khác liên quan đến sự tham gia của các quốc gia sản xuất nhiên liệu hóa thạch trong hội nghị. Một số nhà hoạt động và chuyên gia lo ngại rằng lợi ích kinh tế có thể khiến các quốc gia này làm chậm tiến trình đạt được các cam kết mạnh mẽ.

Nhà khoa học khí hậu Bill Hare, người sáng lập tổ chức Climate Analytics, nhận định rằng càng nhiều quốc gia tham gia, lợi ích càng phân tán, từ đó làm giảm khả năng đạt được kết quả rõ ràng.

Tuy nhiên, phía Colombia lại có quan điểm ngược lại. Bộ trưởng Irene Velez Torres cho rằng việc có sự hiện diện của các quốc gia sản xuất là một “bước tiến lớn”, bởi vấn đề từ bỏ nhiên liệu hóa thạch từ lâu vẫn được xem là “nhạy cảm”.

“Chúng ta cần một không gian trung thực để thảo luận cởi mở hơn, nơi mọi vấn đề được đưa ra bàn. Không ai nói rằng việc loại bỏ nhiên liệu hóa thạch là dễ dàng, nhưng đối thoại là điều bắt buộc.”

Bộ trưởng Irene Velez Torres.

Đối với các quốc gia nhỏ và dễ bị tổn thương bởi biến đổi khí hậu, hội nghị Santa Marta mang ý nghĩa đặc biệt. Bộ trưởng Khí hậu Tuvalu, Maina Talia, cho rằng đây là một sáng kiến “đáng lẽ phải được thực hiện từ lâu”, trong khi đại diện Vanuatu nhấn mạnh rằng cuộc khủng hoảng hiện tại là “lời cảnh báo rõ ràng” về sự cần thiết phải giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Các quốc đảo Thái Bình Dương - vốn phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng - đang thể hiện mong muốn trở thành những quốc gia tiên phong trong quá trình chuyển đổi.

KỲ VỌNG TẠO RA ĐỘNG LỰC RIÊNG CHO QUÁ TRÌNH CHUYỂN ĐỔI NĂNG LƯỢNG TOÀN CẦU

Tại Hội nghị COP28 năm 2023, gần 200 quốc gia đã lần đầu tiên đạt được đồng thuận về việc “chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch”. Tuy nhiên, kể từ đó đến nay, tiến trình hiện thực hóa cam kết này vẫn gặp nhiều trở ngại.

Căng thẳng đã bùng phát tại COP30 ở Brazil khi các quốc gia thậm chí không thể thống nhất việc đưa nội dung đề cập trực tiếp đến nhiên liệu hóa thạch vào văn kiện cuối cùng.

Theo chuyên gia Beth Walker từ tổ chức E3G, mục tiêu của hội nghị không phải là cạnh tranh với tiến trình đa phương, mà là tạo điều kiện để các quốc gia sẵn sàng hành động có thể tiến nhanh hơn.

Dù không kỳ vọng vào những tuyên bố mang tính đột phá, giới quan sát cho rằng hội nghị vẫn có thể tạo ra những tác động quan trọng về mặt chính trị và định hướng chính sách.

Các khuyến nghị từ hội nghị sẽ được đưa vào một “lộ trình tự nguyện” về việc từ bỏ nhiên liệu hóa thạch do Brazil dẫn dắt – một sáng kiến nhằm thúc đẩy hành động cụ thể trong bối cảnh các cơ chế toàn cầu đang gặp bế tắc.

Về dài hạn, hội nghị Santa Marta có thể góp phần hình thành một liên minh mới giữa các quốc gia sản xuất và tiêu thụ năng lượng, từ đó tạo ra động lực riêng cho quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu.

Tuy nhiên, con đường phía trước vẫn còn nhiều thách thức. Khi các cuộc khủng hoảng năng lượng tiếp tục diễn ra và nhu cầu đảm bảo nguồn cung vẫn là ưu tiên hàng đầu của nhiều quốc gia, việc cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế, an ninh năng lượng và mục tiêu khí hậu sẽ tiếp tục là bài toán khó giải trong nhiều năm tới.

AFP, Japan Today-Trọng Hoàng

Các đối tác Thái Lan khánh thành Sala Thai, thúc đẩy giáo dục phát triển bền vững tại Việt Nam

Sat, 25 Apr 2026 03:24:34 GMT

Ngày 24/4/2026, tại TP.HCM, trong khuôn khổ các hoạt động hướng tới kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Thái Lan (1976 – 2026), Tập đoàn SCG phối hợp với Bộ Ngoại giao Thái Lan, Cơ quan Hợp tác Quốc tế Thái Lan (TICA), Tổng Lãnh sự quán Vương quốc Thái Lan tại TP.HCM cùng các doanh nghiệp Thái Lan đã chính thức khánh thành Sala Thai – Trung tâm học tập Triết lý Kinh tế Vừa đủ tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM.

Công trình là một trong những hạng mục thuộc dự án “Phát triển Vườn Thái Lan” trong khuôn viên nhà trường, hướng tới mục tiêu lan tỏa Triết lý Kinh tế Vừa đủ (SEP) và mô hình Nông nghiệp Lý thuyết Mới, những tư tưởng do Cố Quốc vương Bhumibol Adulyadej khởi xướng.

Theo đó, Sala Thai được thiết kế như một không gian học tập trực quan, tích hợp các mô hình minh họa nhằm hỗ trợ sinh viên tiếp cận các nguyên lý phát triển bền vững. Thông qua các ví dụ thực tiễn tại Việt Nam, dự án góp phần giúp người học hiểu rõ hơn khả năng ứng dụng các giá trị bền vững vào cuộc sống hàng ngày trong đời sống.

Sala Thai – không gian kết nối sinh viên với các giá trị phát triển bền vững.

Đại diện Tập đoàn SCG cho biết, trong vai trò đối tác chiến lược, doanh nghiệp đã đóng góp nguồn lực tài chính xuyên suốt và đảm bảo công trình đạt tiêu chuẩn cao nhất bằng việc sử dụng các vật liệu xây dựng cao cấp, bền vững. Sự hợp tác này minh chứng cho trụ cột “Thúc đẩy hợp tác” (Embrace Collaboration) trong chiến lược ESG 4 Plus của SCG, với triết lý đặt con người làm trung tâm của mọi sự phát triển.

Chia sẻ về ý nghĩa của dự án, ông Praween Wirotpan, Tổng Giám đốc SCG Việt Nam cho biết: “Khi dấu mốc kỷ niệm 50 năm quan hệ hữu nghị Việt Nam – Thái Lan đang đến gần, dự án Sala Thai là minh chứng cho cam kết dài hạn của SCG tại Việt Nam. Vượt trên một không gian học tập đơn thuần, dự án trang bị cho sinh viên những kiến thức thực tiễn để vững vàng trước các thách thức thực tế, đồng thời đóng góp cho một tương lai tự cường và bền vững hơn.”

Các mô hình trực quan giúp sinh viên dễ dàng tiếp cận và ứng dụng những khái niệm bền vững.

Dự án một lần nữa khẳng định cam kết bền bỉ của SCG trong việc hỗ trợ sự phát triển bền vững của Việt Nam thông qua việc đầu tư vào con người, tri thức và các thế hệ tương lai.

-Chu Lan Anh

Khơi thông dòng vốn tín dụng cho nông nghiệp xanh và số

Fri, 24 Apr 2026 13:00:00 GMT

Nông nghiệp Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chuyển đổi sang mô hình xanh và số hóa để hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi đang gặp phải những thách thức lớn về vốn, tài sản thế chấp và cơ chế quản trị rủi ro…

Số liệu thống kê đến đầu năm 2026 cho thấy, dư nợ tín dụng dành cho lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn đạt khoảng 4,2 triệu tỷ đồng, chiếm trên 22% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Đặc biệt, tín dụng xanh ghi nhận đà tăng trưởng ấn tượng với gần 780.000 tỷ đồng vào cuối năm 2025. Dù con số là rất lớn, nhưng sự phân bổ và khả năng tiếp cận thực tế của doanh nghiệp vẫn còn nhiều khoảng cách.

CHUYỂN SANG CHO VAY DỰA TRÊN DÒNG TIỀN

Phát biểu tại hội thảo “Hoàn thiện chính sách tín dụng cho nông nghiệp số, nông nghiệp xanh” do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức chiều 24/4, ông Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, khẳng định, tín dụng là công cụ định hướng dòng vốn, dẫn dắt quá trình chuyển đổi mô hình sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, những rào cản về thể chế và thủ tục đang làm chậm tiến trình đưa vốn vào ngành này.

“Quá trình chuyển đổi nông nghiệp truyền thống sang nông nghiệp số, nông nghiệp xanh đòi hỏi chuyển dịch toàn diện từ nhận thức, tư duy đến hành động. Trong đó, giải pháp phát triển nguồn vốn cho mọi khâu, chuỗi sản xuất nông nghiệp xanh, nông nghiệp số là then chốt cho quá trình chuyển đổi nhanh, đảm bảo hiệu quả”, ông Thi nhấn mạnh.

Một trong những điểm nghẽn lớn nhất được các doanh nghiệp phản ánh là sự phụ thuộc quá mức vào tài sản thế chấp là bất động sản. Ông Nguyễn Văn Long, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Nhật Long, cho biết các doanh nghiệp hoạt động trong ngành nông nghiệp của Việt Nam đa phần là doanh nghiệp sản xuất nhỏ lẻ, manh mún. Khi chuyển sang quy mô công nghiệp, doanh nghiệp phải đối mặt với bài toán pháp lý về đất đai.

Một thực tế hiện nay là phần lớn đất phục vụ sản xuất nông nghiệp được thuê theo hình thức trả tiền hằng năm, thay vì trả tiền một lần. Điều này gây nhiều khó khăn cho các ngân hàng trong quá trình thẩm định.

“Với các dự án đầu tư quy mô lớn, lên tới hàng trăm tỷ đồng nhưng triển khai trên quỹ đất thuê trả tiền hằng năm, việc được chấp thuận tín dụng là cực kỳ khó khăn”, ông Long chia sẻ thực trạng.

Toàn cảnh buổi toạ đàm.

Để tháo gỡ điểm nghẽn này, ông Long kiến nghị các ngân hàng cần mạnh dạn chuyển dịch tư duy từ “cho vay dựa trên tài sản thế chấp” sang “cho vay dựa trên dòng tiền và hiệu quả phương án sản xuất”. Theo ông, khi doanh nghiệp minh bạch được chuỗi liên kết và ứng dụng công nghệ để truy xuất nguồn gốc thì đây chính là loại tài sản đảm bảo bằng niềm tin cao nhất.

KIẾN TẠO HỆ SINH THÁI

Đồng quan điểm về việc phải cải cách thủ tục cho vay để đẩy nhanh dòng vốn vào ngành nông nghiệp, ông Nguyễn Quang Ngọc, Phó Trưởng ban Chính sách tín dụng Ngân hàng Agribank, cho biết, đơn vị đang tiên phong dẫn dắt dòng vốn xanh với các gói tín dụng ưu đãi quy mô 50.000 tỷ đồng và Đề án 1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao tại Đồng bằng sông Cửu Long. Agribank hiện chiếm thị phần lớn nhất về tín dụng Tam nông với dư nợ 1,26 triệu tỷ đồng.

Tuy nhiên, để phát triển tài chính toàn diện, theo ông Ngọc, đây không thể là nhiệm vụ riêng của ngành ngân hàng mà cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị và doanh nghiệp để người nông dân không còn đứng ngoài thị trường, chủ động với ứng phó với những biến động của thị trường.

“Từ câu hỏi làm sao để người dân vay được vốn cần chuyển sang câu hỏi làm sao để người dân sử dụng vốn hiệu quả, thoát nghèo và làm giàu bền vững”, đại diện Agribank nhấn mạnh.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cũng cảnh báo rằng, dòng vốn tín dụng sẽ không thể “chảy” mạnh nếu thiếu đi các công cụ “giảm xóc” rủi ro. Nông nghiệp là lĩnh vực chịu tác động trực tiếp từ biến đổi khí hậu và dịch bệnh, khiến cả người vay và người cho vay đều thận trọng.

Đứng ở góc độ quản trị rủi ro, ông Lê Đình Huy, Phó Tổng giám đốc Công ty Bảo hiểm Agribank (ABIC), cho biết bảo vệ người nông dân trước rủi ro chính là nền tảng để chính sách tín dụng đi vào thực tiễn. Trong đó, bảo hiểm nông nghiệp chính là một loại “tài sản bảo đảm bằng niềm tin”.

“Dòng vốn tín dụng sẽ khó có thể phát huy hết vai trò dẫn dắt chuyển đổi nếu thiếu đi các công cụ quản trị rủi ro hiệu quả. Khi khoản vay được bảo hiểm, ngân hàng có cơ sở để mạnh dạn giải ngân, kể cả với khách hàng thiếu tài sản bảo đảm truyền thống”, ông Huy phân tích.

Dù vậy, ông Huy cũng thẳng thắn chỉ ra những bất cập trong Luật Các tổ chức tín dụng 2024. Cụ thể, Khoản 5, Điều 15 quy định cấm gắn bán sản phẩm bảo hiểm không bắt buộc với dịch vụ ngân hàng nếu áp dụng quá cứng nhắc sẽ làm đứt gãy liên kết chuỗi Tín dụng – Bảo hiểm – Nhà nông. Điều này khiến các chủ thể tham gia chuỗi giá trị coi bảo hiểm là một khoản chi phí phát sinh thay vì một công cụ quản trị rủi ro hữu hiệu.

Bên cạnh đó, việc thiếu hụt hệ thống dữ liệu quốc gia về thời tiết, bệnh dịch và lịch sử tổn thất đang khiến các doanh nghiệp bảo hiểm gặp khó trong việc thiết kế các sản phẩm phù hợp. “Nếu không khắc phục được những hạn chế về dữ liệu và khung pháp lý, bảo hiểm nông nghiệp sẽ khó phát triển mạnh mẽ, từ đó ngân hàng cũng không thể yên tâm giải ngân vốn”, đại diện ABIC nhấn mạnh.

Trước thực trạng này, bà Phạm Thị Thanh Huyền, Tổng Biên tập Báo Đại biểu Nhân dân, nhận định tín dụng cho nông nghiệp xanh và số không chỉ là kênh cung ứng tiền mà còn là công cụ định hướng mô hình sản xuất. Trong đó, để khơi thông nguồn vốn, cần giải pháp đồng bộ: Nhà nước hoàn thiện thể chế và danh mục phân loại xanh; ngân hàng cải cách thủ tục và định giá dựa trên dòng tiền; trong khi doanh nghiệp minh bạch hóa sản xuất và Bảo hiểm trở thành “lá chắn” rủi ro.

-Ngân Hà

Lai Châu: Đánh thức tiềm năng nông nghiệp xanh đa giá trị

Fri, 24 Apr 2026 09:31:51 GMT

Lai Châu đang từng bước khai thác tiềm năng nông nghiệp theo hướng xanh, đa giá trị, dựa trên lợi thế tự nhiên và hệ sinh thái rừng phong phú. Địa phương chú trọng phát triển các sản phẩm chủ lực như chè, lúa đặc sản, dược liệu, đồng thời đẩy mạnh liên kết chuỗi và ứng dụng công nghệ để nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản và phát triển bền vững.

Ngày 24/4/2026, tại tỉnh Lai Châu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND tỉnh Lai Châu tổ chức Hội nghị “Phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh”, thu hút sự tham dự của lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương, cùng đông đảo chuyên gia, doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ quan báo chí. Hội nghị nhằm tập trung đánh giá tiềm năng, lợi thế của các sản phẩm nông nghiệp chủ lực, qua đó đề xuất giải pháp nâng cao giá trị gia tăng và hoàn thiện chuỗi giá trị từ sản xuất đến chế biến, tiêu thụ.

PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP BỀN VỮNG, ĐA GIÁ TRỊ.

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu Hà Quang Trung nhấn mạnh: Với điều kiện tự nhiên ưu đãi, cảnh quan đặc sắc và bản sắc văn hóa đa dạng, địa phương có nhiều tiềm năng phát triển nông nghiệp xanh và dược liệu giá trị cao. Thời gian qua, tỉnh từng bước khôi phục, phát triển các sản phẩm nông nghiệp chất lượng như gạo Séng Cù, gạo Tẻ Râu; đồng thời mở rộng diện tích các loại cây trồng có giá trị kinh tế như cao su, chè, mắc ca, quế và sâm Lai Châu.

Ông Hà Quang Trung: Tỉnh Lai Châu đang mở rộng diện tích các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao.

Bên cạnh đó, Lai Châu cũng khai thác hiệu quả tiềm năng nuôi trồng thủy sản trên lòng hồ các công trình thủy điện lớn như Lai Châu, Sơn La, Huội Quảng - Bản Chát. Theo ông Hà Quang Trung, phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh được xác định là một trong những khâu đột phá, góp phần triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách và thu hút nguồn lực đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp.

Đến năm 2025, toàn tỉnh Lai Châu có hơn 520 ha sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn, nhiều diện tích áp dụng VietGAP và hữu cơ; trên 3.000 ha lúa ứng dụng kỹ thuật tiên tiến; khoảng 33% trang trại xử lý chất thải hiệu quả".

Ông Nguyễn Thành Đồng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lai Châu.

Theo ông Nguyễn Thành Đồng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, Lai Châu có nhiều lợi thế nổi bật với diện tích trên 9.000 km2, hơn 500.000 ha rừng và khoảng 16.000 ha mặt nước. Địa hình đa dạng cùng nhiều tiểu vùng khí hậu giúp địa phương phát triển các sản phẩm đặc hữu như chè, lúa đặc sản, thủy sản nước lạnh và dược liệu dưới tán rừng.

Những năm gần đây, tỉnh đã đẩy mạnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp, triển khai đồng bộ các chính sách hỗ trợ từ xử lý chất thải, cải tạo đất, phát triển nhà màng, hệ thống tưới đến áp dụng tiêu chuẩn sản xuất an toàn.

Giai đoạn 2026-2030, Lai Châu định hướng phát triển nông nghiệp theo hướng xanh, tuần hoàn, đa giá trị và ít phát thải, với trọng tâm là tích tụ đất đai, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và phát triển chuỗi giá trị. Tỉnh đặt mục tiêu mở rộng các vùng sản xuất chè, lúa, cây ăn quả, chăn nuôi và thủy sản; đồng thời phát triển mạnh các sản phẩm chủ lực như mắc ca, quế và dược liệu, đặc biệt là sâm Lai Châu gắn với chỉ dẫn địa lý.

Ông Phạm Văn Duy: Dù có điều kiện tự nhiên thuận lợi và quỹ đất tương đối sạch, quy mô sản xuất hữu cơ của tỉnh Lai Châu vẫn còn nhỏ.

Tại hội nghị, các chuyên gia cũng chỉ ra những “điểm nghẽn” trong phát triển nông nghiệp hữu cơ của Lai Châu. Phó Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường Phạm Văn Duy nhận định, dù có điều kiện tự nhiên thuận lợi và quỹ đất tương đối sạch, quy mô sản xuất hữu cơ của tỉnh vẫn còn nhỏ, chưa tương xứng với tiềm năng. Hiện diện tích hữu cơ của tỉnh chỉ hơn 40 ha.

Ông Duy đề xuất Lai Châu cần ưu tiên phát triển các vùng sản xuất tập trung gắn với sản phẩm chủ lực như chè, lúa đặc sản và dược liệu. Việc xây dựng vùng nguyên liệu cần đi kèm cấp mã số vùng trồng và hệ thống truy xuất nguồn gốc. Cùng với đó, địa phương cần tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò dẫn dắt thị trường. Việc nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ thông qua hệ thống siêu thị, thương mại điện tử và xuất khẩu cũng được xem là yếu tố then chốt.

ĐƯA SÂM LAI CHÂU THÀNH NGÀNH HÀNG CHIẾN LƯỢC

Ông Phan Quang Minh - Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường). nhận định với quỹ đất rộng và điều kiện tự nhiên thuận lợi, địa phương có thể phát triển chăn nuôi tập trung quy mô lớn. Tuy nhiên, để đảm bảo hiệu quả và an toàn, Lai Châu cần di dời các cơ sở chăn nuôi ra khỏi khu dân cư, đồng thời quy hoạch các vùng chăn nuôi tập trung tại những địa bàn phù hợp như Mường Than, Than Uyên hay Bình Lư. Cùng với đó là đầu tư đồng bộ hạ tầng điện, nước, giao thông và hạ tầng số nhằm nâng cao năng lực sản xuất.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị cùng đại diện các cơ quan của Bộ đến dự hội nghị.

Ở góc độ kinh tế rừng, ông Nguyễn Văn Diện - Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho hay Lai Châu sở hữu khí hậu đặc trưng vùng núi cao Tây Bắc, rất thuận lợi để phát triển cây ăn quả, rau hoa và đặc biệt là các loại dược liệu. Hiện toàn tỉnh có hơn 23.000 ha dược liệu với nhiều loài giá trị như sâm Lai Châu, đảng sâm, đương quy, quế, thảo quả…

Trong đó, sâm Lai Châu được đánh giá là dược liệu quý, có tiềm năng lớn nhưng vẫn chưa được khai thác tương xứng do diện tích trồng còn hạn chế, sản lượng thấp và chưa hình thành được chuỗi giá trị hoàn chỉnh. Một số doanh nghiệp và hợp tác xã đã bước đầu đầu tư, liên kết với người dân trong trồng, chế biến và tiêu thụ, tạo nền tảng cho phát triển bền vững".

Ông Nguyễn Văn Diện - Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm.

“Để đưa sâm Lai Châu trở thành ngành hàng chiến lược, tỉnh cần quy hoạch vùng trồng tập trung, bảo tồn nguồn gen quý và mở rộng diện tích trồng trên đất nông nghiệp phù hợp. Đồng thời, đẩy mạnh chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm từ dược liệu như thực phẩm chức năng, mỹ phẩm; xây dựng thương hiệu gắn với bản sắc địa phương và phát triển các mô hình du lịch trải nghiệm”, ông Diện nhấn mạnh.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị làm việc với Lãnh đạo tỉnh Lai Châu.

Trong khuôn khổ chương trình tại Lai Châu, nhiều biên bản ghi nhớ hợp tác đã được ký kết giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và đối tác nhằm thúc đẩy phát triển vùng nguyên liệu, chuyển giao công nghệ, liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, dược liệu. Bên cạnh đó, khu trưng bày sản phẩm OCOP, nông sản chủ lực và sản phẩm xanh của Lai Châu đã thu hút sự quan tâm của đại biểu, nhà đầu tư và người dân.

-Chu Minh Khôi

CATL thúc đẩy công nghệ pin kép, sắp sản xuất hàng loạt pin natri-ion

Fri, 24 Apr 2026 03:11:42 GMT

Nhà sản xuất pin xe điện lớn nhất thế giới cho biết sẽ đưa pin natri-ion vào sản xuất quy mô lớn ngay trong năm nay, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu về công nghệ lưu trữ năng lượng ngày càng gia tăng…

Contemporary Amperex Technology Co Ltd (CATL) - nhà sản xuất pin xe điện lớn nhất thế giới - ngày 22/4 cho biết các dòng pin natri-ion của hãng sẽ bước vào giai đoạn sản xuất hàng loạt trong năm nay, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong nỗ lực tìm kiếm giải pháp lưu trữ năng lượng chi phí thấp và bền vững hơn.

Phát biểu tại họp báo, ông Wu Kai, nhà khoa học trưởng của CATL, cho biết những nút thắt then chốt trong quá trình sản xuất pin natri-ion đã được tháo gỡ, mở đường cho việc thương mại hóa công nghệ này - vốn từ lâu được coi là phương án bổ trợ cho pin lithium-ion.

“Pin natri-ion đã sẵn sàng cho sản xuất quy mô lớn”, ông Wu nhấn mạnh, đồng thời cho rằng công nghệ này có thể đóng vai trò bổ sung, thậm chí thay thế trong một số ứng dụng nhất định so với hệ thống pin lithium.

Bên cạnh đó, CATL cũng đang đẩy mạnh các công nghệ pin thế hệ mới ở phân khúc hiệu năng cao. Ông Gao Huan, nhà khoa học trưởng của công ty, cho biết CATL đang đàm phán với một số hãng ô tô cao cấp của Trung Quốc về pin trạng thái ngưng tụ (condensed-state) - một nhánh công nghệ liên quan đến pin thể rắn. Theo ông, quá trình phát triển nguyên mẫu đang diễn ra thuận lợi.

Được giới thiệu lần đầu vào năm 2023 cho lĩnh vực hàng không điện, pin trạng thái ngưng tụ của CATL đạt mật độ năng lượng lên tới 500 Wh/kg. Công nghệ này đã hoàn tất chuyến bay thử nghiệm đầu tiên trên máy bay thương mại hạng 4 tấn và dự kiến sẽ tiếp tục được kiểm chứng trên các nền tảng lớn hơn, khoảng 8 tấn.

CATL hiện đặt mục tiêu điều chỉnh công nghệ cấp hàng không này cho xe chở khách. Theo kế hoạch, pin Qilin dạng trạng thái ngưng tụ có thể đạt mật độ 350 Wh/kg ở cấp độ cell, qua đó giúp kéo dài quãng đường di chuyển của xe điện, đồng thời cải thiện độ an toàn.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh ngày càng gia tăng lo ngại về nguồn cung lithium cũng như cạnh tranh địa chính trị xoay quanh kim loại này – yếu tố nền tảng của sự bùng nổ xe điện toàn cầu.

Theo các chuyên gia, lộ trình của CATL cho thấy cuộc cạnh tranh về công nghệ hóa học pin đang bước sang một giai đoạn mới, khi các hãng ô tô và chính phủ đồng thời tìm kiếm lợi thế công nghệ và tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng trong quá trình chuyển đổi sang điện hóa.

Pin natri-ion sử dụng natri - nguyên tố dồi dào trong nước biển và vỏ Trái đất - thay cho lithium, vốn khan hiếm hơn và tập trung tại một số ít quốc gia. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, pin natri-ion khó có thể thay thế hoàn toàn pin lithium-ion, đặc biệt trong các dòng xe hiệu năng cao, nơi yêu cầu về mật độ năng lượng vẫn rất lớn.

Trung Quốc đã xác định công nghệ natri-ion là một ưu tiên chiến lược, đồng thời thúc đẩy phát triển các giải pháp lưu trữ năng lượng thế hệ mới, bao gồm hệ thống dựa trên natri.

Ông Hu Yongsheng, nhà nghiên cứu tại Viện Vật lý thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, nhận định natri mang lại nền tảng tài nguyên an toàn và có khả năng mở rộng cao hơn, đóng vai trò quan trọng như một giải pháp dự phòng nhằm đảm bảo an ninh năng lượng.

Theo ông, pin natri-ion có tiềm năng phát triển trong các dòng xe điện giá rẻ, hệ thống lưu trữ điện lưới và các ứng dụng trong môi trường lạnh - nơi ưu thế về chi phí và độ ổn định được phát huy rõ rệt.

Ngoài ra, với mức độ tương thích cao giữa dây chuyền sản xuất pin natri-ion và lithium-ion, các nhà sản xuất có thể linh hoạt chuyển đổi hoặc đa dạng hóa sản lượng với chi phí điều chỉnh hạn chế, qua đó góp phần đẩy nhanh quá trình thương mại hóa công nghệ này.

Trong bối cảnh cuộc đua công nghệ pin ngày càng khốc liệt, bước đi của CATL cho thấy ngành lưu trữ năng lượng đang chuyển từ phụ thuộc vào một loại vật liệu duy nhất sang hướng đa dạng hóa công nghệ. Sự xuất hiện của pin natri-ion ở quy mô thương mại, cùng với các dòng pin thế hệ mới hiệu năng cao, được kỳ vọng sẽ góp phần định hình lại chuỗi cung ứng toàn cầu và tạo thêm dư địa phát triển cho thị trường xe điện trong giai đoạn tới.

China Daily-Trọng Hoàng

Chuyển đổi kép là động lực then chốt để bảo đảm an ninh lương thực

Thu, 23 Apr 2026 13:16:07 GMT

Đổi mới sáng tạo và chuyển đổi kép (chuyển đổi số, chuyển đổi xanh) là động lực then chốt để bảo đảm an ninh lương thực trong bối cảnh thế giới nhiều biến động...

Kỳ họp lần thứ 38 Hội nghị Khu vực FAO châu Á - Thái Bình Dương (APRC 38) diễn ra từ ngày 20- 24/4/2026 tại Bandar Seri Begawan, Brunei Darussalam.

Diễn đàn khu vực quan trọng của FAO thảo luận các chính sách và ưu tiên hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp, an ninh lương thực và phát triển nông thôn tại châu Á - Thái Bình Dương.

THÚC ĐẨY CHUYỂN ĐỔI NÔNG NGHIỆP BỀN VỮNG TẠI CHÂU Á - THÁI BÌNH DƯƠNG

Phát biểu tại sự kiện Bộ trưởng đặc biệt bên lề Hội nghị, Tổng Giám đốc FAO Khuất Đông Ngọc cho rằng các quốc gia đảo nhỏ đang phát triển, các nước kém phát triển và các quốc gia không giáp biển đang đối mặt với những “tổn thương cơ cấu dai dẳng và đặc thù” trong quá trình phát triển nông nghiệp và bảo đảm an ninh lương thực.

Theo ông Ngọc, các quốc gia này đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh biến đổi khí hậu gia tăng, chuỗi cung ứng gián đoạn và động lực thương mại toàn cầu thay đổi. Những yếu tố như vị trí địa lý biệt lập, chi phí vận tải cao, mức độ dễ tổn thương trước biến đổi khí hậu, không gian tài khóa hạn chế và sự phụ thuộc lớn vào nhập khẩu lương thực khiến các nền kinh tế này đặc biệt nhạy cảm trước các cú sốc toàn cầu.

Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh vẫn có “cơ sở vững chắc để lạc quan” khi nhiều quốc gia trong khu vực đang thúc đẩy các cách tiếp cận đổi mới nhằm chuyển đổi hệ thống nông nghiệp - thực phẩm.

Cụ thể, các nước châu Á - Thái Bình Dương đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, nâng cao khả năng chống chịu với khí hậu, thúc đẩy phát triển nông thôn bao trùm và huy động đầu tư thông qua các mô hình hợp tác mới.

Phiên thảo luận cấp Bộ trưởng. Ảnh. FAO Pacific

"Những sáng kiến cấp quốc gia nếu được đặt trong bối cảnh hành động tập thể và chia sẻ tri thức sẽ tạo ra tác động lớn hơn ở quy mô khu vực". Ông Ngọc khẳng định "các cuộc thảo luận tại hội nghị cũng nhằm cung cấp định hướng chiến lược cho FAO trong các lĩnh vực ưu tiên như phân tích dữ liệu, phát triển năng lực, lập kế hoạch đầu tư và xây dựng quan hệ đối tác. Các ý kiến và kinh nghiệm chia sẻ tại hội nghị sẽ giúp FAO xây dựng Khung chương trình đa quốc gia 5 năm tiếp theo cho khu vực các đảo Thái Bình Dương, bao phủ 14 quốc gia".

FAO cho biết nhiều sáng kiến đang được các nước châu Á - Thái Bình Dương triển khai tích cực như chương trình “Bắt tay hành động”, sáng kiến “Mỗi quốc gia một sản phẩm ưu tiên”, chương trình “Chuyển đổi xanh đại dương” và mô hình “Làng số”.

Bên cạnh đó, sáng kiến "Đề xuất đầu tư cho các quốc đảo Thái Bình Dương" cũng được thúc đẩy nhằm chuyển hóa các ưu tiên phát triển của từng quốc gia thành các dự án có khả năng huy động vốn.

Tại hai phiên thảo luận cấp Bộ trưởng, đại diện Bhutan, Lào, Papua New Guinea và Tonga đã chia sẻ kinh nghiệm về phát triển bền vững, quản trị chính sách, phát triển ngành chăn nuôi và ứng phó với các cú sốc khí hậu, kinh tế.

Trong khi đó, Campuchia, Mông Cổ và Tuvalu tập trung vào các giải pháp tài chính và đối tác chiến lược nhằm tăng cường chuỗi giá trị nông sản, nâng cao khả năng tiếp cận đầu tư và xây dựng năng lực chống chịu khí hậu.

VIỆT NAM CAM KẾT CHUYỂN ĐỔI HỆ THỐNG NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG XANH VÀ ĐỔI MỚI SÁNG TẠO

Phát biểu tại phiên toàn thể APRC , Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cho biết Việt Nam đánh giá cao vai trò tiên phong của FAO trong hỗ trợ các quốc gia thành viên thích ứng với môi trường toàn cầu ngày càng phức tạp, đồng thời tái khẳng định cam kết mạnh mẽ đối với Khung chiến lược của FAO cùng tầm nhìn "4 Tốt hơn" - sản xuất tốt hơn, dinh dưỡng tốt hơn, môi trường tốt hơn và cuộc sống tốt hơn.

Việt Nam nhất trí với quan điểm của FAO coi đổi mới sáng tạo là “chìa khóa” để chuyển đổi hệ thống nông nghiệp - thực phẩm theo hướng hiệu quả, bao trùm, thích ứng và bền vững hơn. Chính phủ Việt Nam xác định đổi mới sáng tạo là động lực chính và là trụ cột chiến lược nhằm bảo đảm an ninh lương thực trong bối cảnh môi trường toàn cầu biến động phức tạp.

Ông Võ Văn Hưng, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường

Việt Nam không chỉ chú trọng bảo đảm an ninh lương thực quốc gia mà còn cam kết đóng góp có trách nhiệm vào nguồn cung ổn định cho khu vực và thế giới, trong bối cảnh biến đổi khí hậu, xung đột địa chính trị và đứt gãy chuỗi cung ứng tiếp tục tác động mạnh tới sản xuất nông nghiệp.

Thực tiễn cho thấy đổi mới sáng tạo cần gắn với chuyển đổi kép, gồm chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Nhiều công nghệ như dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI), Blockchain và viễn thám đang được ứng dụng rộng rãi trong giám sát dịch bệnh, quản lý trang trại, truy xuất nguồn gốc và bảo đảm an toàn thực phẩm.

Song song đó, Việt Nam thúc đẩy sáng kiến đối tác công – tư nhằm hình thành Trung tâm đổi mới sáng tạo nông nghiệp - thực phẩm khu vực (Food Innovation Hub), với sự tham gia của doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế.

Các chương trình trọng điểm như: Đề án phát triển bền vững một triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030; Đề án phát triển ngành trồng trọt phát thải thấp; Chương trình nuôi biển bền vững cùng nhiều sáng kiến khác nhằm giảm chi phí, nâng năng suất và đáp ứng các tiêu chuẩn thị trường ngày càng khắt khe.

Ông Hưng cũng nhấn mạnh quá trình chuyển đổi phải lấy người dân làm trung tâm và động lực phát triển. Theo đó, các chính sách cải cách và phát triển bền vững cần bảo vệ sinh kế nông dân, tăng cường liên kết chuỗi giá trị thông qua phát triển kinh tế nông thôn, công nghiệp chế biến và dịch vụ hỗ trợ nông nghiệp.

“Phát triển hệ thống hợp tác xã, liên kết chuỗi giá trị và hợp tác công - tư đóng vai trò là ‘hạ tầng mềm’ để đưa công nghệ mới và tiêu chuẩn quốc tế đến trực tiếp với người nông dân”, Thứ trưởng cho biết.

Đại diện Việt Nam cũng cho rằng tăng cường khả năng chống chịu trước biến động khí hậu và thị trường cần được thể chế hóa trong các chính sách và chiến lược đầu tư dài hạn, thay vì chỉ dừng ở các biện pháp ứng phó khẩn cấp.

Về hợp tác quốc tế, Việt Nam đặc biệt coi trọng các quan hệ đối tác chiến lược nhằm xây dựng chuỗi giá trị minh bạch, có khả năng chống chịu tốt hơn, đồng thời thu hút khu vực tư nhân và hỗ trợ các quốc gia đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về phát triển bền vững, truy xuất nguồn gốc và tiếp cận thị trường.

Việt Nam đồng thời đề nghị FAO và các đối tác quốc tế phối hợp xây dựng các mô hình kiểu mẫu tại Việt Nam, làm nền tảng cho hợp tác Nam - Nam, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi hệ thống nông nghiệp - thực phẩm theo hướng minh bạch, trách nhiệm và bền vững.

-Ngọc Lan

Cơ chế CBAM đang bước sang một giai đoạn mới

Thu, 23 Apr 2026 08:24:15 GMT

CBAM lần đầu tiên có mức giá tham chiếu 75,36 euro cho mỗi tấn CO₂ trong quý I/2026...

Mới đây, Ủy ban châu Âu (EC) đã chính thức công bố mức giá đầu tiên cho chứng chỉ thuộc Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM). Con số được chốt cho quý I/2026 là 75,36 euro cho mỗi tấn CO2 tương đương.

GIÁ CHỨNG CHỈ CBAM NĂM 2026 SẼ ĐƯỢC XÁC ĐỊNH THEO TỪNG QUÝ

Động thái này thể hiện sự chủ động của châu Âu trong việc minh bạch hóa thị trường. Trong năm 2026, giá chứng chỉ CBAM sẽ được xác định theo từng quý.

Theo đó, sẽ có tổng cộng 4 mức giá được công bố. Sau mức giá quý I, các mốc thời gian tiếp theo đã được lên lịch sẵn: ngày 6/7, ngày 5/10 và đầu tháng 1/2027. Mỗi mức giá chỉ áp dụng đúng cho lượng hàng hóa nhập khẩu trong quý tương ứng.

Cơ chế CBAM đã bước vào giai đoạn vận hành chính thức từ ngày 1/1/2026. Theo quy định mới nhất, các nhà nhập khẩu ở 6 nhóm mặt hàng trọng yếu, bao gồm: thép, nhôm, xi măng, phân bón, điện và hydro bắt buộc phải tuân thủ luật chơi mới.

Cơ chế CBAM đã bước vào giai đoạn vận hành chính thức từ ngày 1/1/2026

Theo đó, các đơn vị này phải bù đắp lượng phát thải phát sinh trong quá trình sản xuất bên ngoài lãnh thổ EU. Cách duy nhất để thực hiện là mua các chứng chỉ CBAM tương ứng với khối lượng carbon đã xả ra môi trường.

Mức giá 75,36 euro/tấn CO2 được Ủy ban châu Âu tính toán dựa trên giá đấu giá trung bình của Hệ thống mua bán phát thải EU (EU ETS). Việc liên kết trực tiếp với EU ETS nhằm tạo ra một mặt bằng chung. Cơ quan quản lý muốn đảm bảo sự cạnh tranh công bằng tuyệt đối giữa các nhà sản xuất nội khối và các doanh nghiệp xuất khẩu từ nước ngoài.

Theo lộ trình, họ sẽ bắt đầu mua chứng chỉ từ ngày 1/2/2027 để chi trả cho lượng hàng hóa đã nhập khẩu trong năm 2026. Hạn chót để nộp báo cáo và nộp chứng chỉ lần đầu được ấn định vào ngày 30/9/2027.

CARBON ĐANG ĐƯỢC LƯỢNG HÓA THÀNH CHI PHÍ KINH DOANH, YẾU TỐ TÀI CHÍNH VÀ THƯƠNG MẠI

Theo phân tích của Klinova, mức €75,36/tCO₂ phản ánh rõ hơn cách EU đang từng bước đưa yếu tố phát thải vào cấu trúc chi phí của thương mại quốc tế. Điều này cũng đồng nghĩa với việc hiệu quả phát thải sẽ ngày càng trở thành một biến số có ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành, biên lợi nhuận và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường xuất khẩu.

Đây cũng được xem là một tín hiệu quan trọng đối với các doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu vào thị trường EU, đặc biệt trong các ngành có cường độ phát thải cao, bởi nó cho thấy carbon đang dần được lượng hóa thành một chi phí kinh doanh thực tế thay vì chỉ là một yêu cầu tuân thủ mang tính chính sách.

Trong bối cảnh đó, các ngành đang nằm trong phạm vi áp dụng CBAM như sắt thép, xi măng, nhôm, phân bón, điện và hydrogen sẽ tiếp tục là những lĩnh vực chịu tác động rõ rệt nhất.

Với các doanh nghiệp đang xuất khẩu trực tiếp vào EU hoặc tham gia vào chuỗi cung ứng của các nhà xuất khẩu sang khu vực này, áp lực không chỉ đến từ nghĩa vụ báo cáo phát thải mà còn đến từ yêu cầu phải xây dựng năng lực quản lý carbon một cách bài bản.

Khi phát thải được quy đổi thành chi phí, các doanh nghiệp có cường độ phát thải cao nhưng thiếu hệ thống dữ liệu minh bạch sẽ đối mặt với rủi ro lớn hơn về chi phí tuân thủ cũng như nguy cơ suy giảm lợi thế cạnh tranh.

"Mức định giá 75,36EU/tCO2 cho thấy chi phí đều yêu cầu chuyển đổi công nghệ để giảm tránh hoặc loại bỏ phát thải của doanh nghiệp tại EU đang cho thấy là khá cao cho 1 tấn CO2 theo mức phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính," TS. Nguyễn Phương Nam, Chuyên gia đánh giá quốc tế của UNFCCC về Biến đổi khí hậu, Tổng Giám đốc Klinova cho biết. "Điều đó cho thấy sự cam kết theo luật định của Liên minh châu Âu sẽ buộc thương mại toàn cầu thay đổi và tuân thủ theo."

Một điểm đáng chú ý là sự xuất hiện của mức giá CBAM tham chiếu đầu tiên đang góp phần thay đổi cách doanh nghiệp nhìn nhận về vấn đề carbon. Nếu trước đây phát thải thường được xem là một nội dung gắn với phát triển bền vững hoặc báo cáo ESG, thì nay nó đang dần trở thành một yếu tố mang tính tài chính và thương mại.

HÀNG HOÁ THÂM DỤNG CARBON CỦA VIỆT NAM VÀO EU SẼ CHỊU TÁC ĐỘNG RÕ RỆT TRONG 3-5 NĂM TỚI

Theo chuyên gia, điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với doanh nghiệp trong việc củng cố hệ thống dữ liệu phát thải, nâng cao khả năng đo lường – báo cáo – thẩm tra (MRV), đồng thời rà soát lại mức độ phơi nhiễm carbon trong từng dòng sản phẩm hoặc hoạt động sản xuất.

TS. Nam cũng chỉ ra rằng mức định giá carbon này sẽ được sử dụng cho tuân thủ CBAM đối với hàng hóa theo danh mục đã bố và được cập nhật 2 tuần một lần theo giá thị trường ETS. Đặc biệt, xu thế sẽ ngày càng tăng theo mức khan hiếm hạn ngạch phát thải.

"Điều đó cho thấy hàng hóa thâm dụng carbon của Việt Nam nhập khẩu vào EU sẽ chịu tác động rõ rệt trong 3-5 năm tới nếu không chuyển đổi xanh thực sự, mà chỉ chấp nhận nộp thuế CBAM," ông Nam cho biết.

Về dài hạn, việc chuẩn bị cho CBAM sẽ không chỉ dừng lại ở khía cạnh tuân thủ. Đây cũng là thời điểm để doanh nghiệp đánh giá lại chiến lược vận hành, công nghệ và sử dụng năng lượng nhằm giảm cường độ phát thải trong quá trình sản xuất.

Trong bối cảnh thị trường quốc tế ngày càng chú trọng đến carbon footprint (dấu chân carbon) của hàng hóa, năng lực quản lý và giảm phát thải có thể sẽ trở thành một phần của lợi thế cạnh tranh, đặc biệt với các doanh nghiệp định hướng xuất khẩu sang các thị trường có yêu cầu khí hậu ngày càng khắt khe.

-Ngọc Lan

Nga và Uzbekistan hợp tác xây dựng lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ (SMR)

Thu, 23 Apr 2026 04:06:18 GMT

Nga và Uzbekistan đã ký kết lộ trình hợp tác trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân, đồng thời triển khai các bước thi công ban đầu cho dự án nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Uzbekistan, đánh dấu bước tiến mới trong chương trình phát triển năng lượng của quốc gia Trung Á này…

Cụ thể, hai bên đã tiến hành đổ bê tông giai đoạn đầu như một phần của công tác chuẩn bị xây dựng lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) đầu tiên tại công trường. Đây được xem là dấu mốc kỹ thuật quan trọng, chuyển dự án từ giai đoạn chuẩn bị sang triển khai thực địa.

KÝ LỘ TRÌNH HỢP TÁC, KHỞI ĐỘNG THI CÔNG DỰ ÁN NHÀ MÁY ĐIỆN HẠT NHÂN ĐẦU TIÊN

Lộ trình hợp tác được ký giữa Tổng giám đốc Tập đoàn Rosatom Alexey Likhachev và Giám đốc Uzatom Azim Akhmedkhadzhaev, bao trùm toàn bộ các lĩnh vực then chốt của dự án.

Nội dung hợp tác không chỉ dừng ở xây dựng nhà máy mà còn bao gồm đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao nhận thức cộng đồng về công nghệ hạt nhân hiện đại, cũng như định hướng hình thành một “thành phố hạt nhân” trong tương lai tại khu vực dự án.

Lộ trình hợp tác được ký giữa Tổng giám đốc Tập đoàn Rosatom Alexey Likhachev và Giám đốc Uzatom Azim Akhmedkhadzhaev. Ảnh: Rosatom

Song song với đó, một thỏa thuận bổ sung cũng đã được ký kết nhằm điều chỉnh quy mô và cấu hình nhà máy. Theo thiết kế mới, dự án sẽ bao gồm hai tổ máy công suất lớn VVER-1000 và hai lò SMR RITM-200N công suất 55 MWe. Trước đó, kế hoạch ban đầu chỉ dự kiến xây dựng sáu lò SMR với tổng công suất khoảng 330 MWe. Với sự điều chỉnh này, tổng công suất nhà máy dự kiến vượt 2.100 MWe, tăng gấp nhiều lần so với phương án ban đầu.

Lãnh đạo hai quốc gia cũng đã có cuộc điện đàm, ghi nhận việc ký kết lộ trình hợp tác và tiến độ triển khai tổ máy SMR đầu tiên tại khu vực Jizzakh. Điều này cho thấy dự án đang được thúc đẩy ở cấp cao nhất, với sự phối hợp chặt chẽ giữa hai chính phủ.

Theo thông tin từ Tập đoàn Rosatom, sau khi hoàn tất các thủ tục pháp lý cần thiết để sử dụng địa điểm xây dựng hai lò SMR, công tác bê tông đã chính thức được triển khai. Khoảng 900 m3 bê tông sẽ được sử dụng cho phần móng của tòa nhà lò phản ứng, dự kiến hoàn thành trong tháng 4.

Sau giai đoạn này, nền móng sẽ được san phẳng và xử lý chống thấm trước khi tiến hành đổ lớp bê tông đầu tiên cho bản móng chính của lò phản ứng. Đây là bước quan trọng nhằm đảm bảo các tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn trong xây dựng công trình hạt nhân.

Phát biểu về tiến độ dự án, ông Alexey Likhachev cho rằng việc ký kết lộ trình và khởi động thi công không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật, mà còn đánh dấu sự nổi lên của Uzbekistan như một nhân tố mới trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân toàn cầu. Theo ông, dự án này sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội, đồng thời củng cố năng lực tự chủ công nghệ của quốc gia trong nhiều thập kỷ tới.

Khi đi vào vận hành đầy đủ, nhà máy được kỳ vọng sẽ sản xuất khoảng 17,2 tỷ kWh điện mỗi năm, tương đương khoảng 14% tổng nhu cầu năng lượng của Uzbekistan, qua đó đóng vai trò quan trọng trong đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

ĐIỀU CHỈNH QUY MÔ, MỞ RỘNG THAM VỌNG DỰ ÁN

Hợp đồng ban đầu được ký vào tháng 5/2024, trong chuyến thăm Uzbekistan của Tổng thống Nga Vladimir Putin, dự kiến xây dựng một nhà máy điện hạt nhân công suất 330 MW gồm sáu lò SMR RITM-200N. Công nghệ này được phát triển từ lò phản ứng trên tàu phá băng hạt nhân, có công suất nhiệt 190 MW (tương đương 55 MWe) và tuổi thọ thiết kế khoảng 60 năm.

Theo kế hoạch, tổ máy đầu tiên dự kiến bắt đầu vận hành vào cuối năm 2029, các tổ máy còn lại sẽ lần lượt được đưa vào vận hành. Đây cũng là đơn hàng xuất khẩu SMR đầu tiên của Nga, đánh dấu bước tiến quan trọng trong chiến lược thương mại hóa công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ của nước này.

Hiện tại, phiên bản trên đất liền đầu tiên của công nghệ RITM-200N đang được xây dựng tại Yakutia (Nga), với dự kiến đưa tổ máy đầu tiên vào vận hành trong năm 2027.

Lễ động thổ dự án đã được tổ chức tại công trường. Ảnh: Rosatom

Đến tháng 9/2025, trong khuôn khổ World Atomic Week tại Moscow, hai bên đã ký thỏa thuận điều chỉnh, mở rộng đáng kể quy mô dự án. Theo đó, mô hình nhà máy được chuyển sang kết hợp giữa các tổ máy công suất lớn VVER-1000 (mỗi tổ máy 1 GW) và các lò SMR, nhằm tối ưu hóa hiệu quả vận hành và linh hoạt trong cung ứng điện.

Trước khi bước vào giai đoạn đổ bê tông, công tác chuẩn bị tại công trường đã được triển khai từ tháng 10/2025 với việc đào hố móng cho lò SMR đầu tiên. Khoảng 1,5 triệu m3 đất đã được đào để tạo hố sâu 13 mét cho lò RITM-200N, đồng thời các hoạt động khảo sát kỹ thuật, thiết kế và chuẩn bị thi công cũng được tiến hành song song.

XU HƯỚNG SMR TRÊN TOÀN CẦU VÀ HÀM Ý CHO VIỆT NAM

Sự phát triển của các lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) đang trở thành một xu hướng đáng chú ý trong ngành năng lượng hạt nhân toàn cầu. So với các nhà máy điện hạt nhân quy mô lớn truyền thống, SMR có ưu điểm về vốn đầu tư ban đầu thấp hơn, khả năng triển khai linh hoạt theo từng giai đoạn và phù hợp với các hệ thống điện có quy mô vừa và nhỏ.

Hiện nay, nhiều quốc gia như Mỹ, Canada, Nga, Trung Quốc và các nước EU đang tích cực thúc đẩy nghiên cứu, thương mại hóa và triển khai các dự án SMR nhằm phục vụ mục tiêu chuyển dịch năng lượng và giảm phát thải carbon. Các công nghệ này cũng được kỳ vọng sẽ hỗ trợ cung cấp điện cho các khu vực hạ tầng hạn chế, trung tâm dữ liệu, cũng như các tổ hợp công nghiệp mới.

Đối với Việt Nam, trong bối cảnh nhu cầu điện năng tăng nhanh và mục tiêu đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, SMR có thể là một lựa chọn đáng cân nhắc trong dài hạn. Công nghệ này không chỉ mở ra hướng tiếp cận linh hoạt hơn so với điện hạt nhân truyền thống, mà còn tạo điều kiện để từng bước xây dựng năng lực nội tại, từ đào tạo nguồn nhân lực đến phát triển chuỗi cung ứng và khung pháp lý cho ngành năng lượng hạt nhân trong tương lai.

World Nuclear News (WNN), Rosatom-Trọng Hoàng

Việt Nam - Hàn Quốc hướng tới hình mẫu hợp tác xanh

Thu, 23 Apr 2026 03:22:46 GMT

Hội nghị Bộ trưởng Môi trường Việt Nam - Hàn Quốc lần thứ 17 thống nhất một số lĩnh vực hợp tác trọng tâm và xây dựng kế hoạch hợp tác giai đoạn 2026-2030...

Trong khuôn khổ Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và phu nhân Kim Hae Kyung cùng đoàn đại biểu cấp cao đến thăm Việt Nam, tại trụ sở Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đã diễn ra Hội nghị Bộ trưởng Môi trường Việt Nam - Hàn Quốc lần thứ 17.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng và Bộ trưởng Bộ Khí hậu, Năng lượng và Môi trường Hàn Quốc Kim Sungwhan, đồng chủ trì Hội nghị của với sự tham dự của đoàn công tác cấp cao hai nước.

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng bày tỏ trân trọng trước sự hỗ trợ của Chính phủ Hàn Quốc trong nâng cao năng lực quản lý môi trường tại Việt Nam. "Hội nghị là dịp để hai bên nhìn lại kết quả hợp tác, đồng thời thống nhất định hướng mới theo hướng “thực chất hơn, hiệu quả hơn và mang lại lợi ích cụ thể cho doanh nghiệp và người dân hai nước”," .

Tại hội nghị, hai bên đã nghe báo cáo tóm tắt kết quả hợp tác môi trường kể từ sau kỳ họp lần thứ 16, đồng thời tập trung trao đổi sâu về 6 lĩnh vực trọng tâm.

Về biến đổi khí hậu, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng đề nghị Hàn Quốc tiếp tục hỗ trợ Việt Nam xây dựng và vận hành thị trường carbon, triển khai các dự án theo Điều 6 Thỏa thuận Paris, phát triển hệ thống kiểm kê khí nhà kính đạt chuẩn quốc tế, đồng thời hiện đại hóa hệ thống dự báo khí tượng thủy văn.

Ông cũng đề xuất thúc đẩy phân loại rác tại nguồn, phát triển công nghệ tái chế, điện rác, triển khai các mô hình công nghệ tốt nhất hiện có (BAT) và chính sách mở rộng trách nhiệm nhà sản xuất (EPR).

Trong khi đó, Bộ trưởng Kim Sungwhan cho biết Hàn Quốc sẵn sàng hỗ trợ, chuyển giao công nghệ thu gom, phân loại và tái chế chất thải, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng nguyên liệu chịu tác động từ bất ổn toàn cầu.

Trong lĩnh vực tài nguyên nước, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh nhu cầu tăng cường hợp tác theo hướng quản lý tổng hợp, ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI), xây dựng hệ thống dữ liệu hỗ trợ ra quyết định.

Việt Nam cũng mong muốn triển khai các dự án phục hồi sông, nâng cao an ninh nguồn nước, đồng thời sớm thí điểm mô hình quản lý nước thông minh tại một số lưu vực sông trọng điểm, trước mắt là hệ thống sông Hồng - Thái Bình, tận dụng các công nghệ AI tiên tiến của Hàn Quốc trong cảnh báo sớm thiên tai.

Hai nước cùng nhất trí việc chú trọng các giải pháp quản lý ngập lụt thông minh. Phía Hàn Quốc cũng đã giới thiệu công nghệ Digital Twins kết hợp AI, cùng hệ thống cảm biến và camera giám sát (CCTV) nhằm xây dựng hệ thống cảnh báo sớm và hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực.

Ở lĩnh vực công nghiệp xanh, Việt Nam đề xuất hợp tác phát triển khu công nghiệp tuần hoàn, tăng cường liên kết giữa sản xuất và bảo vệ môi trường, đồng thời thu hút đầu tư từ doanh nghiệp Hàn Quốc vào công nghệ môi trường và sản xuất xanh.

Theo Bộ trưởng Kim Sungwhan, hợp tác công nghiệp xanh sẽ được thúc đẩy thông qua các dự án thí điểm và chương trình cụ thể. Về đa dạng sinh học, mỗi quốc gia cần có chính sách phù hợp, đồng thời tăng cường hợp tác xuyên biên giới để bảo tồn hệ sinh thái hiệu quả.

Đối với đa dạng sinh học, Việt Nam định hướng tăng cường nghiên cứu, đào tạo và phát triển các giải pháp bảo tồn bền vững.

Để cụ thể hóa các nội dung hợp tác, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng đề nghị hai bên xây dựng kế hoạch hợp tác giai đoạn 2026-2030, thiết lập cơ chế điều phối, giám sát triển khai; đồng thời tăng cường đối thoại các cấp, thúc đẩy hợp tác công - tư và huy động nguồn lực từ KOICA, GGGI.

Bộ trưởng cũng tái khẳng định tầm nhìn chuyển từ “hợp tác truyền thống” sang “đồng kiến tạo giải pháp”, đồng thời tin tưởng hợp tác môi trường Việt Nam - Hàn Quốc sẽ trở thành hình mẫu xanh tiêu biểu trong khu vực, mang lại lợi ích lâu dài cho người dân và cộng đồng doanh nghiệp hai nước.

Bộ trưởng Kim Sungwhan cũng bày tỏ ủng hộ mạnh mẽ việc thí điểm và vận hành thị trường carbon tại Việt Nam, đồng thời khuyến nghị giảm dần phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, chuyển sang năng lượng tái tạo.

Ông cũng cho biết ngày càng nhiều doanh nghiệp Hàn Quốc đầu tư vào Việt Nam thông qua các chương trình hỗ trợ của KOICA. Không chỉ ở cấp độ doanh nghiệp, người dân Hàn Quốc cũng ngày càng quan tâm và lựa chọn Việt Nam là điểm đến du lịch.

Đồng quan điểm, Đại sứ Khí hậu Môi trường toàn cầu Bộ Ngoại giao Hàn Quốc Kang Kumsil khẳng định sẽ tiếp tục đóng góp tích cực vào hợp tác môi trường song phương, phối hợp chặt chẽ với Việt Nam để thúc đẩy các sáng kiến ở tầm khu vực và toàn cầu.

Trong khuôn khổ Hội nghị, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và Bộ Khí hậu, Năng lượng và Môi trường Hàn Quốc ký Bản ghi nhớ hợp tác an ninh nguồn nước, đánh dấu bước tiến mới trong tăng cường phối hợp song phương. Bên cạnh đó, cơ quan hai nước đã ký kết thêm nhiều thỏa thuận hợp tác quan trọng.

-Linh Ngọc

Hà Nội dự kiến thí điểm cấm xe máy xăng tại 11 tuyến phố theo khung giờ từ 1/7

Thu, 23 Apr 2026 02:40:38 GMT

TP. Hà Nội dự kiến từ ngày 1/7/2026 sẽ thí điểm “vùng phát thải thấp” tại phường Hoàn Kiếm, trong 11 tuyến phố gồm Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân và Lý Thái Tổ. Trong phạm vi này, xe máy sử dụng xăng sẽ bị cấm đi lại theo khung giờ: từ 18h- 24h ngày thứ Sáu và từ 6h- 24h trong hai ngày cuối tuần...

UBND TP Hà Nội vừa có dự thảo tờ trình về việc dự kiến triển khai thí điểm vùng phát thải thấp trong vành đai 1.

Theo dự thảo đề án, phạm vi thực hiện vùng phát thải thấp tại 9 phường trong khu vực Vành đai 1 gồm: Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Ba Đình, Giảng Võ, Ngọc Hà, Hai Bà Trưng, Ô Chợ Dừa, Tây Hồ, Văn Miếu- Quốc Từ Giám.

Hà Nội dự kiến chia làm 3 giai đoạn thực hiện vùng phát thải thấp trong Vành đai 1. Cụ thể, giai đoạn 1 (từ 1/7/2026 đến 31/12/2026), triển khai thí điểm tại phường Hoàn Kiếm.

Vùng phát thải thấp giới hạn trong 11 tuyến phố thuộc phường Hoàn Kiếm gồm: Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ. Khu vực này rộng 0,5 km2, chu vi 3,5 km, dân số khoảng 20.000.

Trong vùng phát thải thấp, xe máy xăng dừng lưu thông trong khung giờ từ 18h đến 24h thứ sáu, từ 6h đến 24h thứ bảy, chủ nhật. Xe môtô, xe gắn máy xăng hoạt động kinh doanh trên nền tảng phần mềm ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải cũng bị cấm.

Các loại ôtô tải dưới 2 tấn, đáp ứng quy chuẩn khí thải mức 4, chỉ được phép hoạt động ngoài giờ cao điểm. Ôtô tải từ 2 đến dưới 3,5 tấn, đáp ứng quy chuẩn khí thải mức 4, chỉ được phép chạy từ 21h đến 6h hôm sau và phải được Công an thành phố chấp thuận bằng văn bản. Ôtô tải trên 3,5 tấn bị cấm hoạt động.

Ôtô từ 16 chỗ trở lên (trừ xe buýt, xe đưa đón học sinh) tại các tuyến phố trong khu vực phố cổ và xung quanh hồ Hoàn Kiếm ở các phường Hoàn Kiếm, phường Cửa Nam phải đạt mức 4 theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải ôtô tham gia giao thông đường bộ (quy chuẩn). Phương tiện này bị cấm lưu thông từ 6h đến 9h và từ 16h đến 19h30 hàng ngày.

Xe buýt, xe đưa đón học sinh, khí thải phải đạt mức 4 theo quy chuẩn. Xe dưới 16 chỗ sử dụng nhiên liệu hóa thạch, khí thải phải đạt mức 4.

Bản đồ các giai đoạn triển khai vùng phát thải thấp trong vành đai 1

Dự kiến trong giai đoạn 2 (ngày 1/1/2027 đến 31/12/2027), thành phố sẽ mở rộng khu vực thí điểm tại phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam, gồm vùng lõi phường Hoàn Kiếm đã thực hiện ở giai đoạn 1 và 14 tuyến phố bao quanh thuộc phường Cửa Nam: Nguyễn Du, Hàn Thuyên, Trần Hưng Đạo, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Hàng Đậu, Cửa Đông, Lý Nam Đế, Tôn Thất Thiệp, Điện Biên Phủ, Hàng Bông, Cửa Nam, Lê Duẩn.

Trong giai đoạn 3 (1/1/2028 đến 31/12/2029), thành phố mở rộng vùng phát thải thấp toàn bộ diện tích trong vành đai 1 với hơn 26 km2, chu vi 25 km và dân số 625.000.

Phạm vi vành đai 1 gồm 9 phường được bao quanh bởi các tuyến đường: Hoàng Cầu, Đê La Thành, Ô Chợ Dừa, Xã Đàn, Đại Cồ Việt, Trần Khát Chân, Nguyễn Khoái, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Yên Phụ, Nghi Tàm, Âu Cơ, An Dương Vương, Lạc Long Quân, Bưởi, Cầu Giấy.

Theo thống kê, hiện trên địa bàn Hà Nội có khoảng 6,9 triệu xe máy, trong đó riêng vành đai 1 khoảng 450.000 xe.

Để thực hiện vùng phát thải thấp, Hà Nội sẽ phát triển hạ tầng giao thông xanh và giao thông công cộng như: hệ thống xe buýt điện, đường sắt đô thị, xe đạp, xe đạp điện, xe máy điện công cộng, trạm đổi pin.

TP. Hà Nội sẽ thiết lập hệ thống giám sát và kiểm soát phương tiện ra và vùng phát thải thấp thông qua hệ thống camera nhận diện biển số, biển báo, hạ tầng giám sát giao thông và hệ thống quản lý dữ liệu.

Ngoài ra, thành phố cũng đưa ra các giải pháp khuyến khích nhân dân chuyển đổi phương tiện sử dụng năng lượng sạch và nâng cao tỷ lệ sử dụng phương tiện giao thông công cộng. TP. Hà Nội cũng đưa ra các chính sách hỗ trợ người dân chuyển đổi sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch.

Việc thực hiện vùng phát thải thấp được thành phố đặt mục tiêu kiểm soát và từng bước giảm phát thải từ phương tiện giao thông cơ giới lưu thông vào trung tâm. Qua đó góp phần cải thiện chất lượng không khí, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và nâng cao chất lượng sống của người dân Thủ đô.

Trong những năm gần đây, chất lượng môi trường không khí trên địa bàn TP. Hà Nội có thời điểm suy giảm, đặc biệt tại khu vực trung tâm đô thị nơi tập trung mật độ dân cư cao, lưu lượng giao thông lớn và nhiều hoạt động kinh tế- xã hội.

Theo kết quả nghiên cứu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện trong các năm 2023- 2025, tỷ lệ đóng góp đối với bụi PM2.5 trên địa bàn Thành phố từ hoạt động giao thông vận tải 25%, xây dựng và bụi đường 20%, đốt mở 12%, bụi thứ cấp hình thành từ các khí ô nhiễm, bao gồm cả công nghiệp 27% và nguồn khác 6%.

Còn theo số liệu kiểm kê nguồn thải nội tại, riêng trong Thành phố nguồn trực tiếp từ hoạt động giao thông 59%, bụi đường và hoạt động xây dựng 28%, đốt mở và hoạt động dân sinh 11%, hoạt động công nghiệp 2%.

Việc triển khai vùng phát thải thấp tại khu vực Vành đai 1 là bước đi quan trọng trong lộ trình chuyển đổi sang hệ thống giao thông xanh, giảm phát thải khí nhà kính, phù hợp với định hướng phát triển Thủ đô theo hướng “xanh- thông minh- bền vững”, góp phần thực hiện các cam kết của Việt Nam về giảm phát thải khí nhà kính, thích ứng với biến đổi khí hậu.

-Tùng Dương

Dệt lại thế giới thời trang từ những sợi chỉ ban đầu

Thu, 23 Apr 2026 01:56:24 GMT

Trong bối cảnh ngành thời trang ngày càng chịu nhiều áp lực từ tác động môi trường và xã hội, câu hỏi không còn là liệu ngành này có cần thay đổi hay không, mà là thay đổi như thế nào...

Tại Hội thảo thường niên lần thứ 28 của Liên hiệp các Học viện Công nghệ thời trang quốc tế (IFFTI), do Đại học RMIT Việt Nam đăng cai kéo dài 5 ngày đã thu hút hơn 180 đại biểu từ hơn 50 cơ sở đào tạo hàng đầu trong lĩnh vực thời trang, dệt may và công nghệ đến từ 19 quốc gia.

Tham luận của các học giả hàng đầu trong ngành tại hội nghị và phiên thảo luận cùng bàn về định hình tương lai của ngành thời trang và giáo dục thời trang toàn cầu. Một điểm nhấn quan trọng của hội nghị là phiên thảo luận: “Tái thiết, Đổi mới, Tái sinh: Thời trang tại giao điểm của văn hóa, cộng đồng và thương mại”, với các góc nhìn từ thiết kế, truyền thông và chuỗi cung ứng toàn cầu để bàn về những hướng chuyển đổi thực chất cho ngành thời trang.

TỪ TRUNG TÂM SẢN XUẤT ĐẾN TÁC NHÂN ĐỊNH HÌNH HỆ THỐNG

Giáo sư Donna Cleveland, Trưởng khoa Truyền thông và Thiết kế tại Đại học RMIT Việt Nam chia sẻ bối cảnh hiện nay cho thấy rõ những tầng nấc của hệ thống thời trang toàn cầu, trải dài từ sản xuất quy mô lớn đến thủ công địa phương và các thực hành thiết kế mới.

Trong phiên thảo luận, các chuyên gia đã nhấn mạnh vai trò đang thay đổi của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo ông Haluk Demirtel, Phó chủ tịch Vận hành tại Li Fung, Việt Nam đang trải qua sự chuyển dịch mang tính cấu trúc.

Việt Nam không chỉ là trung tâm sản xuất, mà còn là nơi hội tụ tri thức văn hóa sâu sắc và sự chuyển mình nhanh chóng. Chính sự kết hợp này khiến Việt Nam trở thành địa điểm đặc biệt phù hợp để thảo luận về tương lai của thời trang.

Bà Donna Cleveland

Đề cập đến quá trình chuyển đổi sản xuất từ đơn giản sang tích hợp, gia tăng giá trị, ông Haluk Demirtel cho biết Việt Nam đã chuyển từ mô hình gia công cắt may sang mô hình xuất khẩu FOB (Free On Board, doanh nghiệp chủ động từ khâu nguyên phụ liệu, sản xuất đến giao hàng lên tàu). Ông nhận định rằng đây là một bước ngoặt lớn trong sự phát triển của ngành công nghiệp may mặc Việt Nam.

Sự chuyển dịch này đã sớm phản ánh trong dòng chảy thương mại toàn cầu. Năm 2024, lần đầu tiên Việt Nam vượt Trung Quốc để trở thành quốc gia xuất khẩu dệt may lớn nhất vào Mỹ trong năm tháng đầu năm – một cột mốc quan trọng trong quá trình vươn lên của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Quá trình chuyển đổi này được thúc đẩy bởi các hiệp định thương mại tự do và sự thay đổi trong nhu cầu thị trường. Khi hoạt động tìm nguồn cung toàn cầu chuyển sang các mô hình sản xuất nhỏ và linh hoạt hơn, cơ hội mới đang mở ra cho các nhà thiết kế và sản xuất trong nước. “Chuyển dịch sang đơn hàng nhỏ hơn và sản xuất linh hoạt hơn sẽ mở ra cơ hội cho các nhà thiết kế địa phương”, ông Demirtel nhận định.

Tuy vậy, quá trình này vẫn còn nhiều rào cản đáng kể khi Việt Nam vẫn lệ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu, với khoảng 70% nguồn cung từ nước ngoài, chủ yếu từ Trung Quốc. Ở một số doanh nghiệp, con số này còn cao hơn.

“Rào cản lớn nhất không phải nằm ở năng lực, mà là dòng tiền”. Theo ông Demirtel, “đầu tư nước ngoài đóng vai trò then chốt vì nó giúp giải quyết được vấn đề này”.

Bên cạnh đó, áp lực về giá vẫn tiếp tục chi phối tốc độ chuyển đổi. “Khi so sánh giữa giá cả và tính bền vững, cán cân vẫn nghiêng về giá”, ông Demirtel cho biết. “Với nhiều người tiêu dùng, tính bền vững vẫn là yếu tố có thì tốt, chứ chưa phải bắt buộc”.

VƯỢT QUA NHẬN THỨC, HƯỚNG ĐẾN CHUYỂN ĐỔI

Từ góc độ truyền thông, bà Nguyễn Liên Chi, Giám đốc nội dung tạp chí ELLE Việt Nam chỉ ra sự lệch pha đáng chú ý trong bức tranh thời trang Việt Nam. Theo đó, “đang tồn tại khoảng cách giữa những gì được sản xuất cho các thương hiệu quốc tế và những gì các thương hiệu nội địa đang làm".

Dù Việt Nam là một trung tâm sản xuất lớn, nhiều thương hiệu trong nước vẫn phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu giá rẻ và chưa có nhiều hiểu biết về quy trình sản xuất. "Nhiều thương hiệu chưa thực sự nhận thức đầy đủ về cách làm thế nào để quy trình của họ trở nên có trách nhiệm hơn”, bà Chi nhận định.

Nhấn mạnh vai trò quan trọng của truyền thông không chỉ trong nâng cao nhận thức, mà còn ở việc thay đổi hành vi, bà Chi cho rằng "cần bản địa hóa khái niệm bền vững để nó trở nên thiết thực, gần gũi và dễ áp dụng. “Không chỉ dừng ở nhận thức, mà cần biến bền vững thành hành động thường nhật”.

Một điểm chung nổi bật từ các góc nhìn khác nhau, đó là các thách thức về bền vững trong thời trang không phải vấn đề riêng lẻ mà mang tính hệ thống.

Bên cạnh đó sự tăng cường phối hợp trong ngành cũng rất cần thiết. Việt Nam vẫn thiếu một nền tảng nơi các nhà thiết kế, nhà cung ứng và chuyên gia có thể cùng nhau trao đổi. Theo bà Chi, "đây là điều chúng ta cần hướng tới xây dựng”.

Mang đến một góc nhìn khác từ cấp độ nền tảng, bà Vũ Thảo, nhà thiết kế và sáng lập Kilomet109, chia sẻ về quá trình làm việc trực tiếp với các cộng đồng nghệ nhân trên khắp Việt Nam. Bà Thảo cho biết không có nhiều thương hiệu Việt làm việc trực tiếp với cộng đồng địa phương.

Kể từ khi ra mắt thương hiệu thời trang riêng, nhà thiết kế này đã xây dựng mạng lưới hợp tác với nhiều nhóm đồng bào dân tộc, sử dụng sợi và thuốc nhuộm tự nhiên, đồng thời bảo tồn các kỹ thuật truyền thống. “Chúng tôi không chỉ tạo ra thời trang, mà còn góp phần duy trì truyền thống và cải thiện sinh kế," bà Thảo nói.

Công việc của bà Thảo cho thấy tính mong manh nhưng cũng đầy tiềm năng của các hệ thống này. Ở một số nơi, chỉ còn một hoặc hai gia đình tiếp tục duy trì nghề dệt may truyền thống.

Đề cập về sự thay đổi trong cách hiểu về giá trị hiện nay, nhà thiết kế này cho rằng "giá trị của thời trang đang thay đổi, không còn chạy theo xu hướng. Giá trị sâu hơn đó trở thành thế mạnh của chúng tôi, chứ không phải rào cản”.

Tuy nhiên, bà Thảo cũng lưu ý không nên lãng mạn hóa truyền thống. “Chúng ta không thể lãng mạn hóa truyền thống vì bản thân các cộng đồng cũng đang thay đổi. Họ cũng mong muốn trang phục truyền thống có những phiên bản hiện đại hơn”, bà nói.

Từ tái cấu trúc chuỗi cung ứng, vai trò của truyền thông, đến thiết kế dựa vào cộng đồng và giáo dục, những con đường hướng tới một tương lai thời trang tái tạo hơn đã bắt đầu hình thành.

Với bà Thảo, sự thay đổi thực chất đòi hỏi thời gian, niềm tin, cam kết dài hạn bởi không có đường tắt trong quá trình này. Đây là thời trang chậm, cần thời gian để thực hiện và niềm tin không thể xây dựng trong một sớm một chiều.

Phiên thảo luận cho thấy hệ thống thời trang đang trong giai đoạn chuyển mình, chỉ ra những căng thẳng giữa quy mô và thủ công, giá cả và đạo đức, nhu cầu toàn cầu và bản sắc địa phương. Tuy nhiên, cơ hội lại mở ra từ chính những căng thẳng đó.

Như bà Chi nhận định, ngay cả những thay đổi nhỏ cũng có ý nghĩa. “Chúng ta cần nhiều người bắt đầu những thay đổi nhỏ hơn”, bà nói.

Và như công việc của bà Thảo cho thấy, những thay đổi đó, khi được đặt trên nền tảng văn hóa, sự hợp tác và quan tâm, có thể góp phần tái định hình hệ thống thời trang từ gốc rễ.

-Linh Ngọc

Xăng E10: Giải pháp giảm giá và tự chủ năng lượng

Wed, 22 Apr 2026 11:43:17 GMT

Trong kịch bản giá dầu thế giới biến động cực đoan, việc đẩy mạnh phối trộn Ethanol ở tỷ lệ 10% (E10) được xác định là một trong những công cụ kỹ thuật và thị trường quan trọng để giảm áp đối với giá mặt hàng xăng dầu trong nước, đồng thời nâng cao tự chủ năng lượng...

Trong bối cảnh giá dầu thế giới biến động mạnh, việc đẩy mạnh phối trộn Ethanol ở tỷ lệ 10% (E10) không chỉ là một biện pháp bảo vệ môi trường mà còn là một chiến lược quan trọng để giảm sự phụ thuộc vào xăng khoáng nhập khẩu. Điều này tạo ra một "lá chắn" bảo vệ an ninh xăng dầu quốc gia trước những cú sốc giá cả thế giới.

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng phòng Quản lý kinh doanh xăng dầu và khí, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương, việc triển khai chuyển đổi sang xăng sinh học E10 đã được Bộ Công Thương ban hành thông qua Thông tư số 50/2025/TT-BCT. Theo đó, từ ngày 1/6/2026, xăng không chì sẽ bắt buộc pha trộn thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Các đơn vị như Petrolimex và PVOIL đã triển khai thử nghiệm xăng E10 từ sớm tại Hà Nội, Hải Phòng, cho thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng của Việt Nam trong việc chuyển đổi này.

Ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, nhấn mạnh rằng dù lộ trình xăng sinh học của Việt Nam có phần chậm hơn so với các nước trong khu vực và thế giới, nhưng các doanh nghiệp trong nước đã có ý thức đầu tư nâng cấp bồn, bể, cột bơm và trang thiết bị kỹ thuật từ hơn 10 năm trước. Điều này giúp giảm bớt chi phí đầu tư thêm cho chương trình xăng sinh học, đồng thời mang lại giá trị lớn trong việc bảo vệ môi trường và giảm bớt sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Xuân Hùng, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), cho biết hệ thống đã sẵn sàng cho việc triển khai xăng E10. Trong hơn 5 năm kinh doanh xăng E5, không có sự cố kỹ thuật nào xảy ra, cũng như khiếu nại của người tiêu dùng liên quan đến chất lượng sản phẩm. Điều này cho thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng và khả năng thích ứng của hệ thống đối với xăng E10.

Việc đẩy mạnh phối trộn Ethanol ở tỷ lệ 10% (E10) được xác định là một trong những công cụ kỹ thuật và thị trường quan trọng để giảm áp đối với giá mặt hàng xăng dầu trong nước. Ông Tuấn cho biết khi giá xăng khoáng tăng mạnh, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan điều hành theo hướng tăng cường sử dụng nhiên liệu sinh học, tận dụng nguồn Ethanol trong nước để thay thế một phần xăng nền nhập khẩu, giúp tiết kiệm khoảng 10%.

Để xăng E10 thực sự có sức cạnh tranh và được thị trường, người tiêu dùng đón nhận, ông Tuấn nhấn mạnh định hướng chính sách tạo chênh lệch giá hợp lý so với xăng khoáng, qua đó khuyến khích người tiêu dùng chuyển đổi một cách tự nhiên, phù hợp với cơ chế thị trường. Bộ Công Thương sẽ phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất điều chỉnh chính sách thuế theo hướng ưu đãi đối với xăng sinh học, nhằm giảm giá thành sản phẩm.

Nội dung đầy đủ bài viết được đăng tải trên Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 16-2026 phát hành ngày 20/03/2026. Kính mời Quý độc giả tìm đọc tại đây:

Link: https://premium.vneconomy.vn/dat-mua/an-pham/tap-chi-kinh-te-viet-nam-so-16-2026.html

-Nhĩ Anh

Việt Nam thúc đẩy chuyển đổi xanh tại GX Week 2026, mở rộng hợp tác quốc tế

Wed, 22 Apr 2026 11:41:44 GMT

Chuyển đổi xanh là yêu cầu tất yếu trong đổi mới mô hình tăng trưởng của Việt Nam, gắn với mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 và nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước biến đổi khí hậu...

Từ ngày 18-21/4/2026, Đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam do Thứ trưởng Lê Công Thành làm Trưởng đoàn đã tham dự Tuần lễ quốc tế Chuyển đổi xanh (Green Transformation Week – GX Week) tổ chức tại thành phố Yeosu, Hàn Quốc...

CHUYỂN ĐỔI XANH LÀ YÊU CẦU TẤT YẾU TRONG ĐỔI MỚI MÔ HÌNH TĂNG TRƯỞNG

Trong khuôn khổ sự kiện, Thứ trưởng Lê Công Thành đã có bài phát biểu tại Phiên thảo luận Đối thoại chính sách cấp cao về chuyển đổi năng lượng. Ông chia sẻ những định hướng và chính sách của Việt Nam nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh, gắn với phát triển nông nghiệp sinh thái, kinh tế tuần hoàn, quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường.

Thứ trưởng Lê Công Thành nhấn mạnh chuyển đổi xanh là yêu cầu tất yếu trong đổi mới mô hình tăng trưởng của Việt Nam, gắn với mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 và nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước biến đổi khí hậu.

Việt Nam đang ưu tiên thúc đẩy chuyển đổi năng lượng theo hướng sạch và bền vững; coi tiết kiệm và hiệu quả năng lượng là “nguồn năng lượng đầu tiên”; đồng thời đẩy mạnh bảo vệ và phát triển rừng bền vững, phát triển kinh tế tuần hoàn và từng bước xây dựng thị trường carbon trong nước.

Bên cạnh đó, Việt Nam chú trọng thúc đẩy nông nghiệp phát thải thấp dựa vào hệ sinh thái, cũng như huy động hiệu quả các nguồn lực tài chính xanh, công nghệ và nguồn nhân lực cho quá trình chuyển đổi.

Thứ trưởng khẳng định cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững, đồng thời nhấn mạnh vai trò thiết yếu của hợp tác quốc tế trong việc chia sẻ công nghệ, kinh nghiệm và nguồn lực, qua đó thúc đẩy tiến trình chuyển đổi xanh toàn cầu theo hướng công bằng, bao trùm và hiệu quả hơn.

Tại GX Week 2026, Đoàn công tác đã tích cực tham gia các phiên thảo luận chuyên đề về biến đổi khí hậu, năng lượng sạch, chuyển đổi công nghiệp và tài chính bền vững; đồng thời trao đổi kinh nghiệm, cập nhật các xu hướng, mô hình và giải pháp công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực môi trường và phát triển bền vững.

MỞ RỘNG HỢP TÁC QUỐC TẾ, HUY ĐỘNG NGUỒN LỰC CHO PHÁT TRIỂN KINH TẾ XANH

Bên lề sự kiện, Thứ trưởng Lê Công Thành đã có chuyến thăm và làm việc tại Trung tâm Tuần hoàn tài nguyên Busan (BRC) thuộc thành phố Busan nhằm tìm hiểu về mô hình quản lý chất thải và phát triển kinh tế tuần hoàn tiêu biểu của thành phố.

Tại đây, Đoàn công tác được giới thiệu tổng thể về cách thức vận hành của Trung tâm, trong đó nổi bật là hệ thống điều phối, thu thập và phân tích dữ liệu chất thải, kết nối các cơ sở tái chế, xử lý và các doanh nghiệp liên quan trong chuỗi tuần hoàn tài nguyên. Mô hình của BRC thể hiện rõ tư duy “rác là tài nguyên”, khi chất thải được phân loại, tái chế và chuyển hóa thành nguyên liệu hoặc năng lượng phục vụ phát triển đô thị.

Ngoài khía cạnh kỹ thuật, Đoàn cũng tìm hiểu về các chương trình giáo dục cộng đồng, truyền thông nâng cao nhận thức, các hoạt động trải nghiệm thực tế và nâng cao nhận thức về lối sống xanh, không rác thải dành cho thanh thiếu niên. Đây là điểm nhấn quan trọng giúp thay đổi hành vi xã hội, đưa kinh tế tuần hoàn trở thành một phần trong đời sống thường ngày của người dân Busan.

Thông qua tham dự GX Week, Đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã góp phần nâng cao vị thế, hình ảnh của Việt Nam tại các diễn đàn quốc tế về chuyển đổi xanh; đồng thời mở rộng quan hệ hợp tác, huy động nguồn lực quốc tế phục vụ mục tiêu phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và hướng tới nền kinh tế xanh, phát thải thấp.

Tiếp đó, Thứ trưởng Lê Công Thành đã có buổi làm việc với ông Kim Young Ki, Quyền Viện trưởng Viện Công nghệ và Công nghiệp Môi trường Hàn Quốc (KEITI).

Tại buổi làm việc, hai bên khẳng định mối quan hệ đối tác ngày càng chặt chẽ, thể hiện qua các cuộc trao đổi cấp cao liên tục. Thứ trưởng đánh giá cao vai trò của KEITI trong hỗ trợ kỹ thuật, tích cực hỗ trợ Việt Nam trong công tác hoàn thiện thể chế, chia sẻ kinh nghiệm chính sách và thúc đẩy triển khai các dự án môi trường cụ thể.

Các kết quả hợp tác nổi bật gồm hỗ trợ chia sẻ kinh nghiệm xây dựng và hoàn thiện khung pháp lý, bao gồm Luật Tài nguyên nước, Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi; hỗ trợ xây dựng, triển khai cơ chế trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR), đề xuất xây dựng Dự án Khu công nghiệp tái chế tài nguyên.

Hai bên thống nhất tiếp tục triển khai Biên bản ghi nhớ hợp tác năm 2023, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh tế tuần hoàn, biến đổi khí hậu và quản lý chất thải.

Việt Nam đề nghị KEITI tiếp tục hỗ trợ chia sẻ kinh nghiệm để hoàn thiện Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi; xây dựng các dự án trọng điểm như khu công nghiệp tái chế, phát triển nhiên liệu từ rác thải và các sáng kiến giảm phát thải do các doanh nghiệp Hàn Quốc đầu tư tại Việt Nam.

Trong lĩnh vực tài nguyên nước, hai bên nhấn mạnh tầm quan trọng của an ninh nguồn nước, quản lý lưu vực và ứng dụng hệ thống dữ liệu số.

Bên cạnh đó, hai bên cũng đề xuất định hướng phát triển các dự án liên quan đến quản lý và xử lý chất thải đại dương và các nguồn chất thải điện tử và pin xe điện, là những vấn đề cấp thiết mà cả hai quốc gia đều đang quan tâm. Buổi làm việc kết thúc với cam kết tăng cường hợp tác thực chất, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững của cả hai quốc gia.

Nhân dịp này, Đoàn công tác cũng tham dự các hoạt động triển lãm, giới thiệu công nghệ và giải pháp xanh, qua đó tìm hiểu các mô hình đổi mới sáng tạo và thúc đẩy kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp Việt Nam và các đối tác quốc tế.

GX Week là diễn đàn hợp tác toàn cầu quan trọng nhằm thúc đẩy chuyển đổi xanh, hướng tới phát triển bền vững. Sự kiện thu hút sự tham gia của lãnh đạo các chính phủ, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và các bên liên quan từ nhiều quốc gia, cùng trao đổi về các giải pháp ứng phó biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và chuyển đổi mô hình tăng trưởng.

-An Chi

Chuyển đổi xanh từ nền tảng tài nguyên thiên nhiên

Wed, 22 Apr 2026 10:25:33 GMT

Chuyển đổi xanh đang trở thành xu thế tất yếu nhằm hướng tới phát triển bền vững, bảo đảm sự hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường và công bằng xã hội...

Sáng ngày 22/4 tại Hà Nội, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) tổ chức tọa đàm “Tài nguyên thiên nhiên và chuyển đổi xanh ở Việt Nam”, đồng thời ra mắt cuốn sách cùng tên.

Tọa đàm diễn ra trong bối cảnh thế giới và Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn như biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên.

Phát biểu khai mạc tọa đàm, TS. Nguyễn Ngọc Sinh, Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam cho rằng trong bối cảnh toàn cầu đã và đang phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng như: Biến đổi khí hậu, suy giảm đa dạng sinh học, ô nhiễm môi trường và cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên, chuyển đổi xanh ngày càng trở nên cấp thiết và mang tính thời sự.

Đây không chỉ là sự thay đổi mô hình phát triển kinh tế từ "nâu" sang "xanh", mà còn là một quá trình cải cách toàn diện, hướng đến phát triển bền vững, bảo vệ môi trường và thúc đẩy công bằng xã hội.

TS. Nguyễn Ngọc Sinh

Từ góc nhìn kinh tế học, PGS.TS. Nguyễn Danh Sơn, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam khẳng định: tài nguyên thiên nhiên là nền tảng không thể thiếu cho sự phát triển, vừa cung cấp nguyên liệu, năng lượng, vừa duy trì cân bằng sinh thái và an ninh môi trường.

"Tuy nhiên, tình trạng khai thác quá mức và ô nhiễm môi trường thời gian qua đã làm suy giảm nhanh chóng nguồn tài nguyên thiên nhiên ở nước ta," ông Sơn nêu thực tế.

Trước bối cảnh đó, việc phát triển năng lượng tái tạo, nông nghiệp tuần hoàn, bảo vệ rừng, quản lý bền vững nguồn nước và khai thác khoáng sản gắn với công nghệ sạch trong quá trình chuyển đổi xanh đều cho thấy xu hướng tận dụng lợi thế tự nhiên đi đôi với bảo tồn, tiến gần hơn tới mục tiêu phát triển nhanh và bền vững.

Để xây dựng được nền kinh tế xanh, cần một tư duy xanh. Điều này xuất phát từ tâm của những nhà lãnh đạo, những người đóng vai trò then chốt, tối quan trọng trong quyết định chiến lược sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

PGS.TS. Nguyễn Danh Sơn

Chuyên gia này phân tích: việc cân bằng giữa lợi nhuận kinh doanh và đầu tư cho hệ thống xử lý những tồn dư tác động tiêu cực đến tài nguyên thiên nhiên và môi trường là hết sức quan trọng. Không những thế, sản phẩm đầu ra của doanh nghiệp cũng cần phải đáp ứng đầy đủ các yếu tố khắt khe nhất về tiêu chuẩn, chất lượng.

Chia sẻ điểm trên, các ý kiến tại tọa đàm cũng nhấn mạnh, chuyển đổi xanh trước hết là chuyển đổi tư duy phát triển. Nếu trước đây con người tiếp cận thiên nhiên theo hướng khai thác, thì nay cần thay đổi cách nhìn, coi con người là một phần của hệ sinh thái. Từ đó, tư duy xanh sẽ dẫn dắt hành động xanh, hình thành mô hình kinh tế xanh như một phương thức phát triển tất yếu.

Trong khuôn khổ tọa đàm, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam giới thiệu cuốn sách “Tài nguyên thiên nhiên và chuyển đổi xanh ở Việt Nam”. Sách do Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam biên soạn và Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật xuất bản. Cuốn sách gồm 3 phần với nội dung tập trung làm rõ cơ sở lý luận về quan hệ giữa tài nguyên thiên nhiên và quá trình chuyển đổi xanh; một số vấn đề trong khai thác, sử dụng và bảo vệ các dạng tài nguyên thiên nhiên của Việt Nam. Từ đó nêu ra quan điểm, phương hướng, giải pháp hoàn thiện thể chế, chính sách, đổi mới tư duy và cách tiếp cận trong quản lý tài nguyên thiên nhiên và chuyến đối xanh ở Việt Nam...

-An Chi

Hà Nội thúc đẩy hợp tác với Hàn Quốc trong lĩnh vực môi trường và hạ tầng đô thị

Wed, 22 Apr 2026 09:12:50 GMT

Các doanh nghiệp Hàn Quốc bày tỏ sẵn sàng đẩy mạnh hợp tác, chung tay cải thiện môi trường và hạ tầng đô thị, qua đó đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững của Thủ đô.

Ngày 22/4, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng đã tiếp và làm việc với bà Kang Kum Sil, Đại sứ Khí hậu môi trường toàn cầu của Hàn Quốc, cùng đoàn doanh nghiệp Hàn Quốc hoạt động trong lĩnh vực môi trường và phát triển đô thị.

Tại buổi làm việc, Chủ tịch UBND Thành phố nhấn mạnh quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Hàn Quốc nói chung, giữa Hà Nội và các đối tác Hàn Quốc nói riêng đang phát triển hết sức tích cực, đặc biệt trong các lĩnh vực quản trị đô thị, phát triển hạ tầng và giao thông.

Đáng chú ý, quan hệ giữa Thủ đô Hà Nội và Thủ đô Seoul (Hàn Quốc) ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất, nhất là trong các lĩnh vực quản trị đô thị và phát triển hạ tầng giao thông đô thị.

Hiện Hà Nội đang đẩy mạnh phát triển các lĩnh vực công nghệ cao, trong đó Khu công nghệ cao Hòa Lạc được xác định là một trong những trung tâm đổi mới sáng tạo trọng điểm. Trên thực tế, khu vực này cũng đã và đang nhận được sự quan tâm, hợp tác tích cực từ phía Hàn Quốc.

Bên cạnh đó, Chủ tịch UBND Thành phố khẳng định các vấn đề như ứng phó biến đổi khí hậu, xử lý ô nhiễm nguồn nước và nước thải… là thách thức chung mang tính toàn cầu, đặc biệt tại các đô thị và khu công nghiệp.

Trên cơ sở đó, Lãnh đạo TP. Hà Nội bày tỏ tin tưởng Hà Nội còn nhiều dư địa hợp tác với các đối tác Hàn Quốc trong xử lý nước thải, kiểm soát lũ lụt trên sông và các giải pháp môi trường khác.

Về phía Hàn Quốc, bà Kang Kum Sil cho biết trong chuyến thăm Seoul của Tổng Bí thư Tô Lâm vào năm ngoái, Hà Nội và Seoul đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác về Khu công nghệ cao Hòa Lạc, tạo nền tảng quan trọng để các đối tác Hàn Quốc tham gia hỗ trợ phát triển khu vực này.

Đại sứ Khí hậu môi trường toàn cầu Hàn Quốc khẳng định sẵn sàng đóng vai trò cầu nối giữa Hà Nội và các đối tác Hàn Quốc trong lĩnh vực quản lý tài nguyên nước, xử lý nước thải, trong đó có Tập đoàn Tài nguyên nước Hàn Quốc (K-water), qua đó góp phần ứng phó biến đổi khí hậu và thúc đẩy phát triển kinh tế của Thủ đô.

Tại buổi làm việc, các doanh nghiệp Hàn Quốc trong lĩnh vực môi trường, đặc biệt là quản trị tài nguyên nước và phát triển đô thị thông minh, cũng đã chia sẻ kinh nghiệm và trao đổi thông tin với đại diện thành phố Hà Nội. Các doanh nghiệp bày tỏ sẵn sàng tăng cường hợp tác, chung tay cải thiện môi trường, góp phần vào sự phát triển bền vững của Thủ đô.

Nhân dịp này, Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cũng đề nghị các doanh nghiệp Hàn Quốc chủ động làm việc, trao đổi với các cơ quan chức năng của thành phố, đặc biệt là Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Ban Quản lý Khu công nghệ cao Hòa Lạc, nhằm cùng nghiên cứu, xác định các hướng hợp tác cụ thể.

-Phương Nhi

“Cây kỳ diệu” có thể loại bỏ 98% vi nhựa khỏi nước uống

Wed, 22 Apr 2026 07:02:05 GMT

Một nghiên cứu mới cho thấy hạt cây moringa - thường được gọi là “cây kỳ diệu” - có khả năng loại bỏ tới 98% vi nhựa PVC trong nước, với hiệu quả tương đương hoặc vượt phèn nhôm, mở ra triển vọng về giải pháp xử lý nước thân thiện môi trường và bền vững hơn cho tương lai...

Theo Euronews, một kỹ thuật lọc nước có lịch sử hàng nghìn năm có thể trở thành giải pháp tiềm năng cho cuộc khủng hoảng ô nhiễm vi nhựa trong nước uống tại châu Âu.

VI NHỰA: MỐI NGUY ÂM THẦM VỚI SỨC KHỎE CON NGƯỜI

Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí khoa học ACS Omega, nhóm nhà khoa học do Gabrielle Batista thuộc Đại học bang São Paulo (UNESP, Brazil) dẫn đầu, cho thấy hạt moringa có thể thay thế hoặc thậm chí vượt hiệu quả phèn nhôm - hóa chất phổ biến trong xử lý nước hiện nay.

Vi nhựa, có nguồn gốc từ lốp xe, sơn, dệt may và bao bì nhựa phân hủy, đã tích tụ trong hệ thống nước toàn cầu suốt nhiều thập kỷ, trở thành mối nguy âm thầm đối với sức khỏe con người. Các hạt này có kích thước nhỏ hơn 5 mm, không chỉ có thể xâm nhập cơ thể qua nước uống mà còn được cho là liên quan đến ung thư, bệnh tim mạch và rối loạn sinh sản.

Từ năm 2024, Liên minh châu Âu (EU) đã tăng cường giám sát vi nhựa trong nước uống. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cảnh báo rằng những hạt siêu nhỏ này - có khả năng đi qua ruột vào máu và các cơ quan - vẫn có thể chưa được kiểm soát đầy đủ trong các hệ thống xử lý hiện tại.

Trong khi đó, việc sử dụng moringa để lọc nước không phải là phát hiện hoàn toàn mới. Loại cây này được cho là đã được người Ai Cập cổ đại sử dụng để khử khuẩn và làm giảm độ đục của nước. Ngoài giá trị lịch sử, moringa còn được đánh giá cao nhờ đặc tính sinh thái: sinh trưởng nhanh, chịu hạn tốt, ít cần nước tưới, có khả năng hấp thụ carbon, phát triển trên đất khô cằn và góp phần hỗ trợ đa dạng sinh học.

Chính vì vậy, moringa được xem là một trong những loại cây đa công dụng nhất, từ hỗ trợ điều trị suy dinh dưỡng, bệnh lý, đến ứng dụng trong mỹ phẩm chống lão hóa và xử lý nước, do đó được gọi là “cây kỳ diệu”.

TRIỂN VỌNG GIẢI PHÁP XỬ LÝ NƯỚC THEO HƯỚNG XANH HƠN, GIẢM PHỤ THUỘC VÀO HÓA CHẤT

Về cơ chế xử lý, nghiên cứu cho thấy cả phèn nhôm và chiết xuất từ hạt moringa đều hoạt động bằng cách trung hòa điện tích âm của các hạt vi nhựa. Khi điện tích bị vô hiệu hóa, các hạt không còn đẩy nhau mà kết dính lại thành các cụm lớn hơn gọi là “bông cặn” (flocs), sau đó dễ dàng bị giữ lại bởi bộ lọc cát.

Kết quả thực nghiệm cho thấy cả hai phương pháp đều loại bỏ hơn 98% hạt vi nhựa PVC trong nước. Đáng chú ý, moringa cho thấy độ ổn định cao hơn khi hoạt động trong nhiều mức độ pH khác nhau, một yếu tố quan trọng trong ứng dụng thực tế tại các nhà máy xử lý nước.

Ngoài ra, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng moringa có thể hoạt động hiệu quả trong mô hình lọc trực tiếp (in-line filtration), tương đương với phương pháp lọc truyền thống. Điều này mở ra khả năng loại bỏ bước keo tụ (flocculation) - vốn là công đoạn tốn chi phí và năng lượng trong quy trình xử lý nước hiện nay.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cũng lưu ý một số hạn chế cần tiếp tục đánh giá. Trong đó, đáng chú ý là hiện tượng rò rỉ carbon hữu cơ hòa tan trong quá trình xử lý, có thể ảnh hưởng đến các công đoạn xử lý nước phía sau. Bên cạnh đó, hiệu quả của moringa ở quy mô công nghiệp vẫn cần được kiểm chứng thêm trước khi triển khai rộng rãi.

Hiện nay, các quốc gia châu Âu chủ yếu vẫn sử dụng phèn nhôm trong xử lý vi nhựa. Dù hiệu quả cao, alum có thể gây ra một số rủi ro môi trường, bao gồm tăng nồng độ nhôm trong nước - yếu tố được cho là có liên quan đến các rối loạn thần kinh như Alzheimer.

Ngoài ra, quá trình keo tụ bằng alum tạo ra lượng bùn thải lớn, khó xử lý và thường phải đưa đến bãi chôn lấp, nơi có nguy cơ rò rỉ độc tố vào đất và nguồn nước. Về mặt sản xuất, phèn nhôm cũng bị đánh giá là gây tác động môi trường đáng kể do khai thác bauxite tại các khu vực nhiệt đới như Australia, Brazil, Guinea, Guyana và Jamaica, kéo theo nguy cơ phá rừng, mất sinh cảnh và phát thải khí nhà kính trong quá trình tinh luyện.

Trong bối cảnh đó, moringa được xem là một giải pháp thay thế tiềm năng, góp phần định hình mô hình xử lý nước theo hướng xanh hơn, giảm phụ thuộc vào hóa chất, đồng thời nâng cao tính bền vững cho các hệ thống cấp nước trong tương lai.

Euronews-Trọng Hoàng

Hà Nội: Phát triển chuỗi cung ứng lâm sản bền vững, đáp ứng các quy định EUDR

Wed, 22 Apr 2026 04:37:09 GMT

Chủ động thích ứng với các quy định của Liên minh Châu Âu về chống mất rừng và suy thoái rừng; đảm bảo các sản phẩm gỗ và lâm sản được sản xuất, chế biến, kinh doanh trên địa bàn Hà Nội có nguồn gỗ hợp pháp, xuất xứ rõ ràng, minh bạch và có khả năng truy xuất nguồn gốc. Mục tiêu 100% cơ sở kinh doanh, chế biến lâm sản trên địa bàn ký cam kết sử dụng nguồn gốc hợp pháp...

Kế hoạch hành động thích ứng với quy định chống mất rừng và suy thoái rừng của Liên minh Châu Âu (EUDR) trên địa bàn Hà Nội vừa ban hành đặt mục tiêu 100% cơ sở chế biến, kinh doanh lâm sản trên địa bàn được tuyên truyền và hướng dẫn thực hiện các quy định của EUDR; toàn bộ diện tích đất lâm nghiệp được rà soát, lập hồ sơ quản lý.

Cùng với đó, 100% cơ sở kinh doanh, chế biến lâm sản trên địa bàn ký cam kết sử dụng nguồn gốc hợp pháp; 100% vụ việc vi phạm được phát hiện, xử lý kịp thời.

Cùng với việc tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật Việt Nam và các quy định của Liên minh Châu Âu về chống mất rừng và suy thoái rừng, thành phố sẽ tập trung thực hiện công tác quy hoạch rừng và đất lâm nghiệp.

Đặc biệt sẽ kiểm soát chặt chẽ, hạn chế tối đa chuyển đổi mục đích rừng để phát triển kinh tế; kiên quyết xử lý các vi phạm pháp luật về san ủi, xây dựng trái phép trên đất lâm nghiệp, mua, bán, chuyển nhượng rừng và đất lâm nghiệp trái phép. Thực hiện giao đất gắn với giao rừng để phát triển du lịch sinh thái, phát triển kinh tế dưới tán rừng nâng cao đời sống cho người dân tham gia bảo vệ rừng, phát triển rừng bền vững.

Đáng chú ý, thành phố sẽ rà soát các cơ sở chế biến kinh doanh lâm sản trên địa bàn, tổ chức phân loại doanh nghiệp để quản lý, hỗ trợ, hướng dẫn doanh nghiệp, tổ chức cá nhân chấp hành các quy định pháp luật; tăng cường công tác quản lý địa bàn, giám sát chặt chẽ việc nhập, xuất lâm sản, kết hợp kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản khi phát hiện dấu hiệu vi phạm.

Để phát triển chuỗi cung ứng lâm sản bền vững, thành phố khuyến khích doanh nghiệp sử dụng nguồn nguyên liệu gỗ hợp pháp như nguồn lâm sản nhập khẩu và nguồn nguyên liệu gỗ rừng trồng trong nước. Đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tìm hiểu đáp ứng yêu cầu của thị trường EU để phát triển xuất khẩu các sản phẩm gỗ.

Theo kế hoạch, thành phố Hà Nội sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật để tham mưu, đề xuất cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật về quản lý bảo vệ rừng và truy xuất nguồn gốc lâm sản.

Tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao năng lực quản lý, bảo vệ rừng như: Nhân rộng đầu tư, lắp đặt hệ thống Camera giám sát rừng phục vụ công tác bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng kết hợp hệ thống Flycam tuần tra rừng cùng trang bị dữ liệu ảnh viễn thám độ phân giải cao phục vụ nhiệm vụ giám sát biến động tài nguyên rừng, cập nhật diễn biến rừng và phát hiện sớm các hành vi xâm hại rừng kịp thời ngăn chặn, xử lý nghiêm.

Kế hoạch cũng tập trung tăng cường công tác tuyên truyền các văn bản quy định pháp luật Việt Nam cũng như các hiệp định mà Việt Nam tham gia ký kết với Liên minh Châu Âu (EUDR); thực hiện nghiêm túc, đầy đủ các quy định EUDR trong quá trình sản xuất, đảm bảo yêu cầu về nguồn gốc xuất xứ sản phẩm.

Cùng với đó phát huy tối đa các dịch vụ lâm nghiệp, dịch vụ môi trường rừng, dịch vụ hệ sinh thái rừng như dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng và các dịch vụ mới khác để tạo nguồn thu tái đầu tư bảo vệ và phát triển rừng; khuyến khích các tổ chức, hộ gia đình, tư nhân và cộng đồng dân cư địa phương đầu tư, quản lý, khai thác, sử dụng rừng theo phương án quản lý rừng bền vững.

Đáng chú ý, theo kế hoạch này, thành phố sẽ thu hút doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào sản xuất kinh doanh, chế biến lâm sản bằng các giải pháp hỗ trợ cơ sở hạ tầng, nguồn vốn, chính sách thuế, khoa học công nghệ; đồng thời lồng ghép các nguồn lực vào đầu tư phát triển lâm nghiệp với nguồn vốn doanh nghiệp và các nguồn vốn hợp pháp khác.

Thành phố cũng tăng cường các biện pháp ngăn chặn, chống chặt phá rừng, xâm lấn rừng, xây dựng trái phép trên đất lâm nghiệp trái pháp luật và phòng cháy, chữa cháy rừng; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về quản lý, bảo vệ rừng;…

-Hoàng Anh

Gắn bảo tồn với phát triển kinh tế biển bền vững

Wed, 22 Apr 2026 04:10:08 GMT

Trong bối cảnh áp lực khai thác tài nguyên, suy thoái môi trường và rủi ro khí hậu ngày càng gia tăng, các khu bảo tồn biển ngày càng được nhìn nhận không chỉ như một công cụ bảo tồn, mà còn là một thiết chế quản trị quan trọng để duy trì chức năng sinh thái, hỗ trợ quản lý nghề cá bền vững và bảo vệ nền tảng tự nhiên cho phát triển dài hạn...

Quan điểm này được chuyên gia nhấn mạnh tại chuỗi hội thảo kỹ thuật quốc gia “Giải pháp thiết lập và quản lý hiệu quả các khu bảo tồn biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050” và “Tổng kết thực hiện Kế hoạch hành động bảo tồn rùa biển tại Việt Nam giai đoạn 2016-2025 và định hướng giải pháp giai đoạn 2026 - 2035”.

Sự kiện do Cục Thủy sản và Kiểm ngư, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp cùng Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tại Việt Nam và Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) tổ chức ngày 21 - 22/6/2026.

VIỆT NAM SẼ LẬP THÊM 7 KHU BẢO TỒN BIỂN

Hội thảo tập trung đánh giá kết quả thực hiện quy hoạch hệ thống khu bảo tồn biển Việt Nam đến năm 2025 và kế hoạch giai đoạn 2026 - 2030, nhận diện những điểm nghẽn trong tổ chức thực hiện chính sách; đồng thời đề xuất các giải pháp khả thi về thể chế, tổ chức quản lý, huy động nguồn lực và sự tham gia của các bên liên quan trong công tác bảo tồn biển và bảo tồn rùa biển.

Các chuyên gia khẳng định biển và vùng ven biển Việt Nam là không gian sinh thái, kinh tế và sinh kế đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là nơi có giá trị cao về đa dạng sinh học, mà còn là nền tảng góp phần cho phát triển các ngành kinh tế biển, bảo đảm sinh kế cho khoảng 20 triệu người dân ven biển và tăng khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.

Hệ sinh thái biển và ven biển không chỉ là nền tảng duy trì đa dạng sinh học mà còn là nơi cư trú, sinh sản của nhiều loài thủy sinh quý hiếm. Việc bảo tồn các hệ sinh thái này, thông qua phát triển hiệu quả hệ thống khu bảo tồn biển, chính là giải pháp then chốt để bảo vệ các loài, phục hồi nguồn lợi và bảo đảm phát triển kinh tế biển bền vững trong dài hạn.”

Ông Nguyễn Quang Hùng, Phó Cục trưởng, Cục Thủy sản và Kiểm ngư, Bộ Nông nghiệp và Môi trường

Hiện nay, Việt Nam đã thành lập 7 khu bảo tồn biển (Bạch Long Vỹ, Cô Tô - Đảo Trần, Lý Sơn, Cồn Cỏ, Hòn Cau, Cà Mau, Phú Quốc), 5 khu vực biển được quản lý trong Vườn quốc gia và khu bảo tồn thiên nhiên (Cát Bà, Bái Tử Long, Núi Chúa, Côn Đảo, Cù Lao Chàm) với tổng diện tích vùng biển được khoanh vùng bảo tồn khoảng 215.191 ha, chiếm khoảng 0,215% diện tích tự nhiên vùng biển quốc gia.

Bên cạnh đó, có 7 khu vực biển đang được các địa phương lập dự án thành lập khu bảo tồn biển theo pháp luật thủy sản (Vịnh Hạ Long, Bái Tử Long, Cát Bà - Long Châu, Hòn Ngư - Đảo Mắt, vịnh Quy Nhơn, vịnh Nha Trang, Phú Quý).

Dự kiến hết năm 2026 sẽ có 14/27 khu bảo tồn biển được thành lập theo Quy hoạch bảo vệ và khai thác nguồn lợi thủy sản thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

ĐA DẠNG HÓA NGUỒN LỰC CHO BẢO TỒN BIỂN

Theo Quyết định số 1539/QĐ-TTg ngày 10/12/2024 của Thủ tướng Chính phủ, Việt Nam đặt mục tiêu diện tích các khu bảo tồn biển, ven biển đạt tối thiểu 6% diện tích tự nhiên vùng biển quốc gia vào năm 2030.

Tuy nhiên, thách thức hiện nay không chỉ là mở rộng diện tích, mà còn là bảo đảm nguồn lực quản lý, đầu tư cơ sở hạ tầng, tăng cường phối hợp liên ngành và xây dựng hệ thống theo dõi, đánh giá hiệu quả quản lý thống nhất.

Cũng tại hội thảo, dự thảo Bộ chỉ số đánh giá hiệu quả quản lý khu bảo tồn biển tại Việt Nam đang được Cục Thủy sản và Kiểm ngư hoàn thiện, với sự hỗ trợ kỹ thuật từ UNDP đã được giới thiệu. Bộ chỉ số là sự kết hợp giữa các khung phương pháp luận quốc tế, cách tiếp cận hệ sinh thái, và bối cảnh pháp lý- quản lý cụ thể của Việt Nam.

Quản lý khu bảo tồn biển là lĩnh vực đòi hỏi nguồn lực lớn, đa dạng về chuyên môn. Ảnh minh họa

Bộ chỉ số gồm 24 chỉ số, được phân bổ theo 5 nhóm nội dung, phản ánh các hợp phần chính của công tác quản lý khu bảo tồn biển từ quản trị, lập kế hoạch, nguồn lực, quá trình thực hiện đến kết quả và tác động của công tác bảo tồn biển.

Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng làm rõ vai trò và sự tham gia của các tổ chức ngoài công lập trong công tác quản lý khu bảo tồn biển.

Thực tế, quản lý khu bảo tồn biển là lĩnh vực đòi hỏi nguồn lực lớn, đa dạng về chuyên môn, trong khi ngân sách nhà nước còn hạn chế. Do đó, việc thu hút các tổ chức ngoài công lập tham gia quản lý khu bảo tồn biển ở Việt Nam giúp bổ sung nguồn lực, tăng tính linh hoạt và đổi mới trong quản trị, là xu hướng phổ biến trong quản trị tài nguyên theo hướng xã hội hóa, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý khu bảo tồn biển, thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng nếu được triển khai đúng hướng, đây không chỉ là một bước tiến về mặt quản lý nhà nước trong lĩnh vực bảo tồn biển, mà còn là nền tảng để gắn bảo tồn với phát triển kinh tế biển bền vững, phục hồi nguồn lợi, tăng khả năng chống chịu của vùng biển ven bờ, ven đảo và bảo đảm sinh kế cộng đồng trong dài hạn. Thông qua đó, đóng góp quan trọng vào mục tiêu phát triển bền vững ngành kinh tế biển Việt Nam.

-Hằng Anh

Năng lượng xanh và nông, lâm nghiệp chiếm 90% dư nợ tín dụng xanh

Wed, 22 Apr 2026 02:55:40 GMT

7 lĩnh vực theo quy định tiêu chí môi trường và xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh chiếm trên 90% tổng dư nợ các lĩnh vực xanh...

Báo cáo tổng kết 5 năm thi hành Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 (2020- 2025) chỉ rõ việc triển khai các công cụ kinh tế như thuế, phí bảo vệ môi trường, tín dụng xanh, trái phiếu xanh đã góp phần nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ môi trường.

Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 quy định về các công cụ kinh tế trong bảo vệ môi trường. Theo đó, Nhà nước áp dụng nhiều công cụ kinh tế cho công tác bảo vệ môi trường gồm: thuế bảo vệ môi trường, phí bảo vệ môi trường, ký quỹ bảo vệ môi trường; tổ chức phát triển thị trường carbon…

Bên cạnh đó, Luật Bảo vệ môi trường đã quy định cụ thể nội dung công cụ khác là tín dụng xanh, trái phiếu xanh, trách nhiệm tái chế/trách nhiệm thu gom, xử lý chất thải của tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu…

Cụ thể, Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 lần đầu tiên có các quy định cụ thể về tín dụng xanh, trái phiếu xanh, bao gồm cả lộ trình, cơ chế khuyến khích thực hiện chính sách này.

Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong việc lập “Danh mục dự án xanh” và xây dựng tài liệu hướng dẫn để phân loại các hoạt động kinh tế/dự án xanh phục vụ việc thống kê, báo cáo về tín dụng xanh làm cơ sở cho các chương trình cấp tín dụng xanh và phát hành thí điểm trái phiếu xanh.

Năng lượng xanh chiếm 24,6% tỷ trọng dư nợ tín dụng xanh - Ảnh minh họa

Theo đó, từ năm 2016, một số địa phương đã phát hành thí điểm trái phiếu xanh để huy động vốn cho các dự án thuộc nhiệm vụ chi của ngân sách địa phương. Trong năm 2021, một số doanh nghiệp Việt Nam đã bắt đầu phát hành trái phiếu doanh nghiệp bền vững tại thị trường quốc tế và cả thị trường trong nước. Tín dụng xanh và trái phiếu xanh phần lớn tập trung cho các dự án xanh có quy mô lớn như năng lượng tái tạo, điện gió và điện mặt trời.

Dẫn số liệu của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đến 31/12/2025, dư nợ tín dụng đối với các lĩnh vực xanh đạt gần 780 nghìn tỷ đồng, tăng 14,62% so với cuối năm 2024, chiếm 4,19% tổng dư nợ toàn nền kinh tế.

Trong đó dư nợ tín dụng đối với 7 lĩnh vực xanh theo Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định tiêu chí môi trường và việc xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh đạt trên 708 nghìn tỷ đồng (chiếm trên 90% tổng dư nợ các lĩnh vực xanh).

Hai lĩnh vực có tỷ trọng dư nợ tín dụng cao nhất lần lượt là lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và bảo tồn đa dạng sinh học (chiếm 33%), năng lượng xanh (chiếm 24,6%).

Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg quy định tiêu chí môi trường và việc xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh có 7 lĩnh vực, loại hình dự án đầu tư, trong đó có: năng lượng (sản xuất điện mặt trời; sản xuất điện gió; sản xuất điện từ nguồn năng lượng bền vững; sản xuất nhiệt hoặc làm mát từ các nguồn năng lượng tái tạo, năng lượng mới; sản xuất khí đốt từ các nguồn sinh khối; sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững…).

Lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và bảo tồn đa dạng sinh học gồm các dự án: trồng cây hàng năm và cây lâu năm theo tiêu chuẩn bền vững; mô hình chăn nuôi theo tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tốt; trồng rừng mới, nâng cao chất lượng rừng tự nhiên và rừng trồng, quản lý rừng bền vững; áp dụng phương thức canh tác nông lâm kết hợp; nuôi trồng thủy sản bền vững; sản xuất, chế biến thực phẩm bền vững; bảo tồn, phát triển nguồn gen và các loài động, thực vật quý hiếm, nguy cấp của Việt Nam.

Về trái phiếu xanh, trong giai đoạn 2021-2025, các địa phương, doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực đã phát hành trên 1 tỷ USD trái phiếu xanh, trái phiếu liên kết bền vững, quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp bền vững ước đạt 1,1 tỷ USD.

Theo báo cáo, TP.Hồ Chí Minh đã phát hành 3.000 tỷ đồng trái phiếu chính quyền địa phương, trong đó có 11 dự án mang tính chất bảo vệ môi trường; tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu (trước đây) đã phát hành 500 tỷ đồng trái phiếu kỳ hạn 5 năm, trong đó có 1 dự án mang tính chất bảo vệ môi trường.

Năm 2025, tại Hội nghị Thượng đỉnh lần thứ tư Diễn đàn Đối tác vì tăng trưởng xanh và mục tiêu toàn cầu 2030, Việt Nam đã ký kết hiệp định tài trợ cho 3 dự án với tổng giá trị là 396,76 triệu USD. Ngày 21/7/2025, Thủ tướng Chính phủ cũng đã phê duyệt chủ trương tiếp nhận khoản vay hỗ trợ ngân sách chung của Chính phủ Nhật Bản cho chuyển đổi xanh hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu với số tiền trị giá 50 tỷ JPY, tương đương 320 triệu USD.

-Hằng Anh

Xây dựng TP.Hồ Chí Minh thành trung tâm chuyển đổi xanh khu vực Đông Nam Á

Wed, 22 Apr 2026 01:37:57 GMT

Chuyển đổi năng lượng xanh không chỉ là một lựa chọn mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để Việt Nam duy trì vai trò đầu tàu kinh tế và nâng tầm cạnh tranh trong kỷ nguyên mới…

Chiều ngày 21/4, hội thảo “Chuyển đổi năng lượng xanh – Động lực tăng trưởng bền vững” đã diễn ra tại TP. Hồ Chí Minh nhằm tìm kiếm các giải pháp thúc đẩy chuyển đổi năng lượng xanh thực chất, hiệu quả.

Hội thảo do Báo Tuổi Trẻ, Liên minh Tái chế Bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam) phối hợp với Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam TP.Hồ Chí Minh tổ chức. Nhân dịp này, Ban tổ chức đã công bố Dự án “Việt Nam Xanh 2026”.

CHUYỂN ĐỔI NĂNG LƯỢNG XANH LÀ TRỤ CỘT, NÂNG TẦM CẠNH TRANH TRONG KỶ NGUYÊN MỚI

Phát biểu tại hội thảo, ông Bùi Minh Thạnh, Phó chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn mà là điều kiện tiên quyết để Thành phố duy trì vai trò đầu tàu kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên mới.

Theo ông Thạnh, "đây không chỉ là một sự kiện mang tính biểu tượng mà còn là một lời kêu gọi hành động mạnh mẽ từ các cấp lãnh đạo, doanh nghiệp và cộng đồng".

TP. Hồ Chí Minh đã xác định chuyển đổi xanh là một trong ba trụ cột chiến lược xuyên suốt trong giai đoạn 2025–2030. Thành phố đang triển khai Đề án chuyển đổi xanh với 10 trụ cột và 76 chỉ tiêu cụ thể, nhằm huy động nguồn lực khoảng 900.000 tỷ đồng.

Trong đó, chuyển đổi năng lượng là trụ cột then chốt, với mục tiêu phát triển năng lượng tái tạo, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hướng tới phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050. Đặc biệt, Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% phương tiện giao thông công cộng sẽ sử dụng năng lượng sạch.

Đánh giá bối cảnh hiện nay, Phó Chủ tịch UBND Thành phố chỉ rõ: thế giới đang bước vào giai đoạn chuyển dịch sâu sắc, nơi năng lượng, công nghệ và môi trường trở thành trục cạnh tranh chiến lược toàn cầu. Do đó, các đô thị lớn không chỉ thích ứng mà cần chủ động đi trước, dẫn dắt và định hình xu thế phát triển mới.

“Lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, đẩy mạnh cải cách thể chế, ưu tiên nguồn lực cho các dự án xanh, từng bước xây dựng Thành phố trở thành trung tâm chuyển đổi xanh của khu vực Đông Nam Á”, ông Thạnh khẳng định.

PHÁT TRIỂN NỀN KINH TẾ XANH, HƯỚNG TỚI TƯƠNG LAI XANH

Nhấn mạnh vai trò và tầm quan trọng của kinh tế tuần hoàn trong quá trình chuyển đổi năng lượng, đại diện Liên minh Tái chế Bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam) cho rằng, việc tối ưu hóa vòng đời vật liệu, thúc đẩy tái chế và giảm thiểu chất thải không chỉ giúp tiết kiệm tài nguyên mà còn góp phần giảm phát thải khí nhà kính.

PRO Việt Nam đã mở rộng hệ sinh thái của mình từ 9 thành viên sáng lập lên hơn 30 doanh nghiệp, cùng chung mục tiêu xây dựng hệ thống thu gom – tái chế chuyên nghiệp.

Ngoài ra, Bộ Công Thương cũng đã đưa ra nhiều chính sách phát triển năng lượng xanh, từ việc phát triển nhiên liệu sinh học đến khuyến khích sử dụng năng lượng tái tạo.

Nghị quyết số 55-NQ/TW và Quyết định số 177/2007/QĐ-TTg là ví dụ điển hình cho thấy sự cam kết của Việt Nam trong thúc đẩy chuyển đổi năng lượng xanh. Các chính sách này không chỉ nhằm bảo vệ môi trường mà còn hướng tới xây dựng nền kinh tế xanh, tuần hoàn và cacbon thấp.

Trong bối cảnh toàn cầu đang đối mặt với những thách thức về biến đổi khí hậu và cạn kiệt tài nguyên, chuyển đổi năng lượng xanh đã trở thành một xu hướng tất yếu và cấp thiết.

Hội thảo "Chuyển đổi năng lượng xanh – Động lực tăng trưởng bền vững" đã tạo ra một không gian kết nối giữa các nhà cung cấp giải pháp với doanh nghiệp sản xuất, hướng tới những hợp tác lâu dài trong tương lai.

Sự kiện này không chỉ tập trung vào việc giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch mà còn giới thiệu các công nghệ mới, nguồn năng lượng mới tiềm năng tại Việt Nam.

Điểm nhấn của hội thảo là phiên thảo luận với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp, cùng chia sẻ và đề xuất các giải pháp mở rộng nguồn cung năng lượng và tháo gỡ "điểm nghẽn" để phát triển năng lượng xanh.

Với sự chung tay của tất cả các bên, từ Chính phủ, doanh nghiệp đến cộng đồng, Dự án "Việt Nam Xanh 2026" sẽ góp phần thúc đẩy chuyển đổi xanh của TP. Hồ Chí Minh và của cả nước. Đây không chỉ là một hành trình hướng tới phát triển bền vững mà còn là một cam kết mạnh mẽ cho tương lai xanh của Việt Nam.

-Hồng Vinh

Cắt giảm thủ tục hành chính, tái cơ cấu nông nghiệp, điều chỉnh quy hoạch khoáng sản và quản lý đất lúa

Tue, 21 Apr 2026 08:40:23 GMT

Sáng 21/4, giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng làm rõ hàng loạt vấn đề đại biểu quan tâm, từ cắt giảm thủ tục hành chính, tái cơ cấu nông nghiệp đến điều chỉnh quy hoạch khoáng sản và quản lý, sử dụng đất lúa.

Giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã cập nhật, bổ sung các nhiệm vụ, giải pháp phát triển nông nghiệp hiện đại, thông minh, bền vững, xanh và sinh thái trong báo cáo 5 năm thực hiện kế hoạch cơ cấu lại ngành giai đoạn 2021–2025.

Bộ sẽ tiếp thu đầy đủ ý kiến đại biểu, báo cáo Chính phủ Việt Nam và Thủ tướng Chính phủ để hoàn thiện nhiệm vụ, giải pháp, bảo đảm đóng góp hiệu quả cho tăng trưởng chung.

Theo Bộ trưởng, trọng tâm thời gian tới là hoàn thiện, sửa đổi các luật liên quan; tổ chức thực hiện hiệu quả quy hoạch quốc gia và quy hoạch ngành; đổi mới quản lý, cải cách thể chế và thủ tục hành chính. Hiện Bộ đang quản lý 630 thủ tục hành chính, đã phân cấp khoảng 56%.

Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Chính phủ, trong tuần qua Bộ đã cắt giảm mạnh thủ tục hành chính từ 44% xuống còn 25%, qua đó chỉ còn khoảng 160 thủ tục do Bộ quản lý.

Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết ngành sẽ tiếp tục cơ cấu lại các tiểu ngành, lĩnh vực và nhóm sản phẩm chủ lực; phát triển thị trường, mở rộng tiêu thụ, bảo đảm đầu ra ổn định cho nông sản; coi trọng thị trường trong nước và triển khai đề án xuất khẩu nông nghiệp. Thông tin về kết quả hợp tác với Trung Quốc, Bộ đã ký nghị định thư xuất khẩu bưởi và chanh với Tổng cục Hải quan Trung Quốc; đồng thời triển khai truy xuất nguồn gốc sầu riêng từ vùng trồng đến cửa khẩu, rút ngắn thời gian thông quan từ khoảng 20 ngày xuống còn 5–6 ngày.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng phát biểu giải trình trước Quốc hội. Ảnh: Quốc hội.

Bên cạnh đó, Bộ tập trung nâng cao năng lực nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao khoa học công nghệ; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho nông dân; đột phá phát triển kết cấu hạ tầng nông nghiệp, nông thôn với sự vào cuộc của các địa phương.

Liên quan điều chỉnh quy hoạch khoáng sản nhóm 1 theo Quyết định 866 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng cho biết nhiều địa phương, nhất là các tỉnh trung du, miền núi phía Bắc như: Thái Nguyên, Cao Bằng, Tuyên Quang, Lào Cai, Lai Châu, Sơn La đang gặp vướng mắc. Bộ đã rà soát, thẩm định và thông qua hồ sơ điều chỉnh, dự kiến trình Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh trong tháng 4/2026, bảo đảm phù hợp thực tiễn.

Về đất trồng lúa, theo quy hoạch sử dụng đất quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn 2050 được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết 39, tổng diện tích đất lúa là 3,568 triệu ha. Bộ đang rà soát để trình điều chỉnh quy hoạch, lấy ý kiến các bộ, ngành và địa phương.

Tuy nhiên, Bộ trưởng lưu ý thực tế 10 năm qua, các địa phương chỉ sử dụng không quá 7% diện tích đất công nghiệp theo quy hoạch; việc đăng ký chuyển đổi lớn nhưng không thực hiện được sẽ gây lãng phí, do đó cần cân nhắc kỹ.

Bộ trưởng cũng cho biết năng suất lúa hiện đạt khoảng 6,2 tấn/ha, đứng thứ hai thế giới. Các tính toán cho thấy nếu giảm diện tích đất lúa xuống khoảng 3,25 triệu ha vẫn bảo đảm an ninh lương thực và xuất khẩu với kim ngạch khoảng 5 tỷ USD/năm.

Về sắp xếp, đổi mới nông, lâm trường, đến nay đã có 161/256 công ty hoàn thành. Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt 40/41 phương án tổng thể; còn Hà Nội đang chờ đồng bộ với Luật Thủ đô và các quy định liên quan. Bộ trưởng đề nghị Bộ Tài chính phối hợp hỗ trợ các địa phương sớm hoàn thành, tránh lãng phí đất đai.

Đối với kiểm soát an toàn thực phẩm, Bộ trưởng cho biết Bộ Y tế sẽ rà soát, điều chỉnh Luật An toàn thực phẩm sửa đổi; Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp chặt chẽ trong quá trình thực hiện.

-Hà Lê

Nhận diện những điểm nghẽn trong phát triển khu công nghiệp

Tue, 21 Apr 2026 00:37:47 GMT

Hiện nay, một số khu công nghiệp trên địa bàn Thủ đô vẫn có những doanh nghiệp hoạt động trong các nhóm ngành tiềm ẩn “công nghệ thấp – phát thải cao”. Nguyên nhân được là do trước đây, mục tiêu lấp đầy đất công nghiệp và tạo công ăn việc làm cho người lao động thường được đặt cao hơn mục tiêu lấp đầy bằng công nghệ và giá trị….

Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp TP. Hà Nội vừa tổ chức Hội thảo về chuyển đổi số các khu công nghiệp theo mô hình sinh thái – công nghệ cao. Hoạt động này nhằm nhìn lại thực trạng vận hành, đồng thời, định hướng nâng cao chất lượng phát triển các khu công nghiệp trong thời gian tới.

NHIỀU DOANH NGHIỆP HOẠT ĐỘNG TRONG NHÓM NGÀNH TIỀM ẨN PHÁT THẢI CAO

Phát biểu tại sự kiện, Phó trưởng Ban quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp TP. Hà Nội Trần Anh Tuấn cho biết tính đến tháng 2/2026, đơn vị đang trực tiếp quản lý 2 khu công nghệ cao, 1 khu công viên công nghệ thông tin; 24 khu công nghiệp, trong đó, 9 khu công nghiệp đang hoạt động, 5 khu công nghiệp đã thành lập và có nhà đầu tư hạ tầng, 10 khu công nghiệp đang được lập quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000.

Hiện nay, toàn thành phố ghi nhận 999 dự án còn hiệu lực. Riêng Khu công nghệ cao Hòa Lạc có 115 dự án, các khu công nghiệp còn lại là 884 dự án. Tổng số lượng chuyên gia, người lao động trong khu công nghệ cao và khu công nghiệp ước khoảng 200.000 người, với 1.350 người là lao động nước ngoài.

Tuy nhiên, theo ông Tuấn, bên cạnh những đóng góp tích cực vào quá trình phát triển kinh tế – xã hội của Thủ đô, Ban Quản lý cũng nhận diện rõ những tồn tại hạn chế. Cụ thể, một số khu công nghiệp đang có không ít doanh nghiệp hoạt động trong các nhóm ngành tiềm ẩn “công nghệ thấp – phát thải cao”, chiếm khoảng 29,6%. Nguyên nhân là do trước đây, mục tiêu lấp đầy đất công nghiệp và tạo công ăn việc làm cho người lao động thường được đặt cao hơn mục tiêu lấp đầy bằng công nghệ và giá trị, dẫn tới ngưỡng sàng lọc dự án chưa đủ cao và thiếu cơ chế buộc nâng cấp theo chu kỳ.

Hơn nữa, công cụ kiểm soát sau đầu tư, sau cấp phép còn yếu; điều kiện gia hạn đất, điều kiện tiếp tục hoạt động của cơ sở phát thải cao, quy trình kiểm tra – xử lý thiếu tính liên thông và tính răn đe. Đáng chú ý, hạ tầng môi trường của một số khu công nghiệp hình thành sớm, nhất là các khu công nghiệp nâng cấp từ cụm công nghiệp thường thiết kế theo chuẩn cũ, nhưng yêu cầu mới về quan trắc, xử lý đạt chuẩn lại ngày càng chặt chẽ. Ngoài ra, chuyển đổi số trong quản trị khu cũng chưa đồng đều, thiếu dữ liệu vận hành theo thời gian thực, dẫn tới xử lý thường chậm một nhịp so với thực tế.

Theo Phó Cục trưởng Cục đầu tư nước ngoài (Bộ Tài Chính) Vương Thị Minh Hiếu, các thị trường quốc tế đang thiết lập “luật chơi” mới mang tính bắt buộc, điển hình là tiêu chuẩn về môi trường - xã hội - quản trị (ESG) khắt khe từ các chuỗi cung ứng đa quốc gia và cam kết quốc gia về mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero). Từ đó, đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với hệ thống các khu công nghiệp phải khẩn trương dịch chuyển từ mô hình đa ngành truyền thống sang mô hình khu công nghiệp sinh thái, khu công nghiệp đô thị - dịch vụ và khu công nghiệp thông minh ứng dụng dữ liệu lớn.

CHUYỂN ĐỔI LÀ TẤT YẾU

Ông Lê Thanh Sơn, Phó trưởng Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp Thành phố Hà Nội, cho rằng từ chỉ đạo của Thành ủy, UBND Thành phố, Hà Nội rất quyết tâm chuyển đổi các khu công nghiệp hiện hữu. Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố đang tập trung thực hiện “làm sạch danh mục dự án - lập lại kỷ cương công nghệ, môi trường và hiện trường”, coi đây như một yêu cầu quản trị bắt buộc; kết quả được đo đếm bằng KPI, cập nhật và kiểm tra theo mốc, để năm 2026 tạo nên những chuyển biến có thể thấy được.

Lãnh đạo Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp Thành phố Hà Nội đã nhấn mạnh quan điểm Hà Nội không thể cạnh tranh theo cách “đất rẻ - lao động rẻ”. Thực tế, giá thuê đất công nghiệp của Thủ đô cao hơn nhiều địa phương lân cận, nếu vẫn thu hút bằng dự án gia công công nghệ thấp thì vừa khó thu hút, vừa khóa chặt quỹ đất vào mô hình tăng trưởng cũ, kéo theo hệ lụy môi trường và an sinh.

“Việc chuyển đổi các khu công nghiệp hiện hữu sang mô hình khu công nghiệp thế hệ mới không còn là một lựa chọn, mà là yêu cầu tất yếu. Vì vậy, quan điểm đặt ra là phải tái cấu trúc các khu công nghiệp không chỉ như các không gian sản xuất đơn thuần, mà trở thành một bộ phận hữu cơ trong cấu trúc phát triển đô thị mới của Thủ đô, gắn với các trung tâm đổi mới sáng tạo, các cực tăng trưởng, các hành lang kinh tế và hệ sinh thái công nghệ – tri thức”, ông Sơn nêu rõ.

Cụ thể hóa các quan điểm trên, Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp Thành phố Hà Nội cũng xây dựng chi tiết kế hoạch hành động và rõ sản phẩm đầu ra. Đặc biệt, Bộ tiêu chí chuyển đổi khu công nghiệp theo hướng xanh – thông minh - sinh thái, với những nhóm tiêu chí toàn diện từ quy hoạch, hạ tầng kỹ thuật - số, môi trường, năng lượng, cơ cấu ngành nghề, kinh tế tuần hoàn, đến hạ tầng xã hội và quản trị, bước đầu được xây dựng. Đây vừa là công cụ đánh giá, vừa là “bộ lọc”, giúp sàng lọc dự án đầu tư, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tăng giá trị sản xuất trên một đơn vị diện tích và thúc đẩy phát triển bền vững.

Tuy nhiên, lãnh đạo Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp Thành phố Hà Nội bày tỏ mong muốn được tham vấn bài học kinh nghiệm, để đề xuất cơ chế, chính sách đột phá, nhất là cơ chế “làn xanh”, cơ chế huy động nguồn lực xã hội, mô hình hợp tác công tư, cũng như những giải pháp sàng lọc, nâng cấp hoặc thay thế các dự án công nghệ thấp, phát thải cao. Mục tiêu hướng tới là xây dựng hệ thống các giải pháp phát triển hệ sinh thái đồng bộ, bao gồm: hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng số, hạ tầng xã hội, nhà ở, dịch vụ, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nhằm bảo đảm sự phát triển bền vững của các khu công nghiệp trong dài hạn.

Liên quan đến nội dung này, TS. Nguyễn Trâm Anh, Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài Chính) đánh giá việc chuyển đổi các khu công nghiệp sang mô hình sinh thái và đô thị dịch vụ không còn là một khái niệm xa vời trên giấy tờ. Thực tế, từ những thành công thực tế, Việt Nam đang từng bước định hình một thế hệ khu công nghệ mới: Thông minh hơn, bền vững hơn và gắn liền với giá trị nhân văn.

-Thanh Xuân

Anh cắt giảm một nửa tài chính khí hậu cho các nước đang phát triển

Tue, 21 Apr 2026 00:35:01 GMT

Cam kết tài chính khí hậu của Anh đã giảm khoảng một nửa so với trước đây. Điều đáng buồn là Anh không ‘đơn độc’ trong xu hướng này...

Ngày 19/3/2026, Chính phủ Anh công bố sẽ cung cấp "khoảng 6 tỷ bảng" tài chính khí hậu quốc tế trong 3 năm tới (2026-2027 đến 2028-2029), thay thế cho mục tiêu trước đó là 11,6 tỷ bảng cho giai đoạn 2021-2026.

Truyền thông ban đầu đưa tin mức cắt giảm này khoảng 14%, dựa trên cách tính bình quân mỗi năm: mức trung bình 2,3 tỷ bảng/năm ở giai đoạn cũ giảm xuống còn 2 tỷ bảng/năm ở giai đoạn mới. Tuy nhiên, cách tính này che khuất thực tế rằng tổng ngân sách cho mỗi năm đã giảm đáng kể. Hơn nữa, khi tính đến lạm phát và loại bỏ các thay đổi trong phương pháp kế toán, mức cắt giảm thực chất lên tới khoảng 50%.

TỪ CAM KẾT ‘GẤP ĐÔI’ ĐẾN CẮT GIẢM MẠNH

Theo Thỏa thuận Paris, các nước phát triển, bao gồm Anh, có nghĩa vụ cung cấp hỗ trợ tài chính cho các nước đang phát triển nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu. Năm 2019, chính phủ của Thủ tướng Boris Johnson khi đó đã cam kết "gấp đôi" mục tiêu 5,8 tỷ bảng của giai đoạn 2016-2021 lên 11,6 tỷ bảng cho giai đoạn 2021-2026.

Chính phủ Công Đảng của Thủ tướng Keir Starmer hiện tại kế thừa mục tiêu này vào năm 2024, trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng. Tại COP29 năm 2024, Anh cùng các nước phát triển khác cam kết gần như nhân ba tổng tài chính khí hậu toàn cầu lên 300 tỷ USD mỗi năm vào năm 2035.

Với mục tiêu 11,6 tỷ bảng của Anh sắp hết hạn vào tháng 4/2026, kỳ vọng từ cộng đồng quốc tế là Anh sẽ đưa ra một mục tiêu mới cao hơn, phù hợp với tham vọng toàn cầu đó.

Tuy nhiên, thay vào đó, chính phủ Anh đã công bố cắt giảm tổng chi tiêu viện trợ xuống còn 0,3% tổng thu nhập quốc dân, so với mức lịch sử 0,7%. Động thái này tiếp nối xu hướng cắt giảm viện trợ của chính phủ Bảo thủ trước đây và phản ánh các quyết định tương tự ở các nước khác. Đáng chú ý nhất là việc Mỹ gần như loại bỏ hoàn toàn đóng góp của mình cho tài chính khí hậu quốc tế dưới thời chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Ngày 19/3/2026, Ngoại trưởng Yvette Cooper công bố chi tiết: "Trong 3 năm tới, Anh sẽ chi khoảng 6 tỷ bảng viện trợ phát triển chính thức làm tài chính khí hậu quốc tế". Bà cam kết cân bằng giữa giảm nhẹ và thích ứng, đồng thời duy trì trọng tâm vào bảo tồn thiên nhiên.

HAI YẾU TỐ LÀM GIẢM GIÁ TRỊ THỰC CỦA CAM KẾT

Khi mục tiêu 11,6 tỷ bảng được đặt ra vào năm 2019, chỉ những khoản tiền trực tiếp tài trợ cho các dự án khí hậu, như xây dựng năng lượng tái tạo hay bảo vệ rừng ngập mặn mới được tính. Năm 2023, chính phủ Bảo thủ thay đổi định nghĩa. Họ bắt đầu tính cả những khoản đóng góp cho các ngân hàng phát triển đa phương (vốn dùng cho nhiều mục đích khác nhau), viện trợ nhân đạo, và đầu tư vào khu vực tư nhân, tất cả đều được "tái dán nhãn" thành tài chính khí hậu.

Cơ quan giám sát viện trợ của Anh gọi đây là hành vi "dịch chuyển khung thành" (moving the goalposts), bởi nó cho phép chính phủ đạt mục tiêu mà không cần chi thêm. Chính phủ Lao động hiện tại vẫn giữ nguyên cách tính này.

Phân tích của Carbon Brief ước tính rằng khoảng 1,7 tỷ bảng trong số 6 tỷ bảng tài chính khí hậu mới- tương đương 28% tổng số sẽ không được tính là tài chính khí hậu trước khi thay đổi phương pháp kế toán. Phần lớn số tiền này đến từ việc tự động tính một tỷ lệ cố định đóng góp của Anh cho các MDBs (như Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Phát triển Châu Phi) là "liên quan đến khí hậu".

Sự cắt giảm tài chính khí hậu của các nước phát triển đe dọa mục tiêu 300 tỷ USD/năm đến 2035 và xói mòn niềm tin của các nước đang phát triển. Nguồn ảnh: WEF

Đáng chú ý, trong khi hầu hết tài chính khí hậu truyền thống của Anh được cung cấp dưới dạng viện trợ không hoàn lại (grants), thì các MDBs lại cung cấp phần lớn hỗ trợ dưới dạng khoản vay. Đây là một điểm gây tranh cãi lâu nay đối với các nước đang phát triển.

Yếu tố thứ hai ảnh hưởng đến so sánh giữa mục tiêu cũ và mới là lạm phát. Các chuyên gia đã nhiều lần nhấn mạnh tầm quan trọng của việc điều chỉnh lạm phát khi đánh giá các mục tiêu tài chính dài hạn. Với mức lạm phát đáng kể trong những năm gần đây, số tiền mà Anh cam kết vào năm 2019 ngày nay có sức mua thấp hơn đáng kể

Sử dụng chỉ số giảm phát GDP của Kho bạc Anh, lấy năm 2021-22 làm năm cơ sở, Carbon Brief ước tính rằng mục tiêu 11,6 tỷ bảng thời điểm đó sẽ tương đương với 14,3 tỷ bảng theo giá trị hiện tại. Điều này có nghĩa là để duy trì sức mua như mục tiêu trước đây, chính phủ cần cam kết 14,3 tỷ bảng trong 5 năm, tức 2,86 tỷ bảng mỗi năm. Mục tiêu mới chỉ khoảng 2 tỷ bảng mỗi năm, tương đương với mức cắt giảm 30% về giá trị thực so với cam kết trước.

MỘT BƯỚC LÙI CÓ HỆ THỐNG VÀ LO NGẠI HIỆU ỨNG DOMINO

Anh không phải là nước duy nhất cắt giảm. Phân tích của tổ chức CARE International năm ngoái kết luận rằng các nhà tài trợ khí hậu lớn khác, bao gồm Đức và Pháp, cũng sẽ chứng kiến tài chính khí hậu của họ giảm trong năm tới sau khi cắt giảm ngân sách viện trợ.

Điều này dẫn đến thực tế rằng các nước đang phát triển vốn là “tuyến đầu” chịu gánh nặng lớn nhất từ biến đổi khí hậu đang nhận được ít hỗ trợ hơn từ các nền kinh tế giàu có.

Hơn nữa, Anh đang định hướng lại chiến lược: tập trung ít hơn vào viện trợ không hoàn lại trực tiếp, và nhiều hơn vào việc "mở khóa" đầu tư tư nhân và "cải cách hệ thống phát triển quốc tế". Ngoại trưởng Anh tuyên bố mục tiêu "tạo thêm 6,7 tỷ bảng đầu tư khí hậu và thiên nhiên do Anh hậu thuẫn, cùng hàng tỷ bảng khác từ tài chính tư nhân".

Tuy vậy, Ủy ban Phát triển Quốc tế của Quốc hội Anh đã bày tỏ "mối quan ngại sâu sắc" về cam kết mới và các tổ chức phi chính phủ gọi đây là "bước lùi".

Còn quá sớm để đánh giá đầy đủ tác động của quyết định này, tuy vậy, hành động cắt giảm tài chính khí hậu của Anh cùng với các nước lớn khác có thể gây ra những hệ lụy lâu dài.

Nhiều nước đang phát triển tại các cuộc đàm phán của Liên Hợp Quốc lập luận rằng các nước phát triển đang thoái thác trách nhiệm trực tiếp "cung cấp" tài chính khí hậu, thay vào đó dựa vào các cơ chế tài chính phức tạp và không chắc chắn.

Việc Anh, một quốc gia tự hào về vai trò lãnh đạo khí hậu toàn cầu (từng tổ chức COP26 tại Glasgow), cắt giảm một nửa tài chính khí hậu sẽ làm suy yếu lòng tin. Nếu ngay cả Anh cũng lùi bước, làm sao có thể thuyết phục các nước đang phát triển tăng cường cam kết giảm phát thải của chính họ? Điều này có nguy cơ phá vỡ nguyên tắc cốt lõi của Thỏa thuận Paris: "trách nhiệm chung nhưng có khác biệt" (common but differentiated responsibilities).

Việc các nước giàu chuyển hướng sang "huy động tài chính tư nhân" và "cải cách hệ thống phát triển" dù nghe có vẻ hiện đại thực chất là một cách né trách nhiệm. Các khoản vay từ ngân hàng phát triển đa phương làm gia tăng gánh nặng nợ cho các nước đang phát triển, khác xa với viện trợ không hoàn lại mà họ kỳ vọng.

Hơn nữa, đầu tư tư nhân thường chảy vào các dự án có khả năng sinh lời (như năng lượng tái tạo quy mô lớn) mà bỏ qua các nhu cầu cấp bách như thích ứng với biến đổi khí hậu ở các cộng đồng nghèo nhất.

Hành động của các nước lớn cũng tạo ra hiệu ứng domino. Khi các nền kinh tế lớn cắt giảm, các nước nhỏ hơn cũng có lý do để làm theo. Điều này có thể dẫn đến một cuộc chạy đua xuống trong tài chính khí hậu toàn cầu, khiến mục tiêu 300 tỷ USD/năm đến 2035- vốn đã được coi là khiêm tốn so với nhu cầu thực tế thì ngày càng trở nên xa vời.

-Huy Nguyễn

Hà Nội đẩy mạnh chuyển đổi xe buýt sử dụng năng lượng xanh trên địa bàn

Tue, 21 Apr 2026 00:33:41 GMT

Từ ngày 1/7 năm nay, thành phố sẽ bắt đầu triển khai các biện pháp giảm ô nhiễm môi trường trong đó có hạn chế phương tiện kinh doanh vận tải chở khách chạy dầu hóa thạch trong vùng phát thải thấp...

Với định hướng phát triển kinh tế xanh và giảm phát thải trên toàn địa bàn, thời gian gần đây Hà Nội đã đẩy mạnh triển khai các giải pháp chuyển đổi phương tiện vận tải công cộng, đặc biệt là thúc đẩy sử dụng xe buýt chạy điện và năng lượng sạch, từng bước thay thế các phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

Theo đó, thực hiện Kế hoạch số 149/KH-UBND của UBND TP. Hà Nội về triển khai Đề án phát triển hệ thống vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt sử dụng điện và năng lượng xanh, Thành phố đang từng bước tăng tốc lộ trình chuyển đổi theo hướng hiện đại, thân thiện với môi trường. Qua đó, không chỉ góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải công cộng mà còn giảm thiểu ô nhiễm không khí, cải thiện môi trường sống đô thị.

Cụ thể, từ ngày 18/4, Hà Nội đã đưa thêm 53 xe buýt điện, thuộc Dự án tăng cường giao thông đô thị bền vững gắn với tuyến đường sắt đô thị số 3, vào vận hành trên các tuyến buýt số 16, 24 và 29. Việc bổ sung này nâng tổng số xe buýt sử dụng điện và năng lượng xanh lên 699 xe, trong đó có 560 xe buýt điện (chiếm 28,7%) và 139 xe sử dụng khí thiên nhiên nén (CNG) trên 10 tuyến (chiếm 7,1%), tương đương 35,8% tổng số phương tiện buýt trợ giá.

Không dừng lại ở đó, theo kế hoạch đến hết ngày 30/4/2026, Thành phố sẽ tiếp tục đưa vào hoạt động thêm 122 xe buýt điện trên 8 tuyến, nâng tổng số phương tiện sử dụng điện và năng lượng xanh lên 821 xe, bao gồm 682 xe buýt điện và 139 xe buýt CNG, chiếm khoảng 42,1% tổng số phương tiện toàn mạng.

Dự kiến đến hết năm 2026, Hà Nội sẽ tiếp tục đầu tư thay mới thêm 30 xe buýt điện trên 2 tuyến, qua đó nâng tổng số xe buýt điện và năng lượng xanh lên 851 xe (gồm 712 xe buýt điện và 139 xe CNG), đạt tỷ lệ 43,6%, vượt đáng kể so với mục tiêu 20–23% đề ra trong Kế hoạch 149.

Ngoài ra, theo Sở Xây dựng Hà Nội, từ ngày 1/7/2026, Hà Nội sẽ bắt đầu triển khai các biện pháp giảm ô nhiễm môi trường trong đó có hạn chế phương tiện kinh doanh vận tải chở khách chạy dầu hóa thạch trong vùng phát thải thấp. Với xe buýt, đây là nhiệm vụ quan trọng và cần thực hiện nghiêm chủ trương của UBND thành phố.

Những định hướng này cho thấy nỗ lực và quyết tâm mạnh mẽ của Hà Nội trong việc phát triển hệ thống vận tải công cộng bền vững, từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng đô thị xanh, văn minh, hiện đại, đồng thời đóng góp tích cực vào cam kết giảm phát thải và ứng phó với biến đổi khí hậu.

-Phương Nhi

Ký kết Chương trình Hợp tác Quốc gia phát triển công nghiệp toàn diện và bền vững

Mon, 20 Apr 2026 15:14:33 GMT

Chương trình Hợp tác Quốc gia Việt Nam – UNIDO đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc tăng cường quan hệ hợp tác lâu dài, bền chặt nhằm thúc đẩy phát triển công nghiệp toàn diện và bền vững tại Việt Nam...

Ngày 20/4/2026, tại Hà Nội, Bộ Tài chính và Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc (UNIDO) đã ký kết văn kiện Chương trình Hợp tác Quốc gia phát triển công nghiệp toàn diện và bền vững tại Việt Nam giai đoạn 2025 - 2028.

Lễ ký kết có sự tham dự của các Bộ: Ngoại giao, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Khoa học và Công nghệ; Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam; lãnh đạo các địa phương Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh; các đối tác phát triển và Điều phối viên Thường trú Liên Hợp Quốc.

UNIDO và Việt Nam đã có hơn bốn thập kỷ hợp tác chặt chẽ. Phát biểu tại Lễ công bố, ông Gerd Müller, Tổng Giám đốc UNIDO cho biết trong thời gian qua, quan hệ hợp tác giữa hai bên đã phát triển từ những dự án riêng lẻ sang danh mục các giải pháp tích hợp, có khả năng nhân rộng, kết hợp giữa tư vấn chính sách, hỗ trợ kỹ thuật và huy động đầu tư.

“Trong thời gian tới, hai bên sẽ tiếp tục tăng cường hợp tác nhằm phát triển một nền công nghiệp hiện đại, có năng lực cạnh tranh và bền vững tại Việt Nam. Thông qua Chương trình Hợp tác Quốc gia mới, UNIDO sẽ hỗ trợ Việt Nam thúc đẩy chuyển đổi công nghiệp theo hướng xanh, tuần hoàn và toàn diện, qua đó gia tăng giá trị trong nước và nâng cao năng lực cạnh tranh”, ông Gerd Müller nhấn mạnh.

Đại diện phía Việt Nam ký kết với UNIDO, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương nhấn mạnh: “Chương trình Hợp tác Quốc gia là khuôn khổ hợp tác rõ ràng, phù hợp với Chiến lược và Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội của Việt Nam; đồng thời góp phần hỗ trợ Việt Nam thực hiện mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, cũng như thúc đẩy lộ trình đạt phát thải ròng bằng không vào năm 2050”.

Chương trình Hợp tác Quốc gia Việt Nam – UNIDO giai đoạn 2025-2028, với ngân sách dự kiến 72 triệu USD, tập trung vào ba lĩnh vực ưu tiên: chuyển đổi sang công nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn; nâng cao năng lực cạnh tranh công nghiệp và phát triển chuỗi giá trị bền vững; tăng cường chính sách công nghiệp, năng lực thể chế và quan hệ đối tác.

Từ khi chính thức có quan hệ hợp tác đến nay, UNIDO đã phối hợp với Việt Nam triển khai hơn 170 dự án kể từ năm 1978 trong các lĩnh vực như phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, hạ tầng chất lượng, hiệu quả năng lượng, sản xuất sạch và chuỗi cung ứng bền vững.

Trên cơ sở đó, trong khuôn khổ Chương trình mới, hợp tác giữa hai bên sẽ tiếp tục được mở rộng thông qua các chương trình, hoạt động can thiệp mang tính tổng thể, kết hợp tư vấn chính sách, hỗ trợ kỹ thuật và huy động đầu tư.

Chương trình được kỳ vọng sẽ mở ra những cơ hội hợp tác mới trong lĩnh vực công nghiệp chế biến nông sản, đặc biệt đối với các chuỗi giá trị có tiềm năng như lúa gạo và chè, tập trung vào gia tăng giá trị, đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững, nâng cao khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu và cải thiện sinh kế khu vực nông thôn.

Việc ký kết Chương trình Hợp tác Quốc gia Việt Nam – UNIDO mới tiếp tục khẳng định vai trò của điều phối hiệu quả, sự chủ động của Chính phủ và việc huy động nguồn lực chung nhằm bảo đảm triển khai hiệu quả, mang lại kết quả phát triển thiết thực.

Trong thời gian tới, UNIDO và Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp thúc đẩy phát triển công nghiệp theo hướng đổi mới, toàn diện và bền vững, góp phần nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế và hướng tới thịnh vượng chung.

-Nguyệt Hà

Đề xuất các cơ sở thuộc danh mục phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính hàng năm

Mon, 20 Apr 2026 08:58:40 GMT

Các cơ sở thuộc danh mục phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính có trách nhiệm thực hiện kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở hằng năm (thay vì 2 năm/lần như hiện nay). Điều này nhằm đảm bảo đầy đủ số liệu theo thời gian phục vụ công tác quản lý, theo dõi, đánh giá phát thải khí nhà kính...

Đây là một trong những đề xuất mới về trách nhiệm kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 đang được Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng lấy ý kiến.

ĐẢM BẢO TÍNH LIÊN TỤC DỮ LIỆU PHỤC VỤ PHÂN BỔ, ĐÁNH GIÁ THỰC HIỆN HẠN NGẠCH VÀ GIẢM PHÁT THẢI

Theo quy định, các cơ sở phát thải khí nhà kính thuộc danh mục phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính có trách nhiệm tổ chức thực hiện kiểm kê khí nhà kính, xây dựng, duy trì hệ thống cơ sở dữ liệu phát thải và gửi kết quả kiểm kê khí nhà kính định kỳ 02 năm một lần đến Bộ Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 01/12 của kỳ báo cáo để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Tổng kết thi hành Luật Bảo vệ môi trường 2020, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ rõ quy định kỳ kiểm kê khí nhà kính các cấp theo quy định hiện hành là hai năm một lần không đảm bảo tính liên tục, chính xác của số liệu, gây khó khăn cho việc phân bổ, theo dõi, đánh giá thực hiện hạn ngạch phát thải khí nhà kính và hoạt động giảm phát thải khí nhà kính, hấp thụ khí nhà kính tạo tín chỉ carbon, thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính.

Về trách nhiệm kiểm kê khí nhà kính cấp tỉnh, lập, cập nhật danh mục các cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính, hiện nay chưa có quy định về kiểm kê khí nhà kính cấp tỉnh, không tạo điều kiện theo dõi, đánh giá phát thải khí nhà kính hoặc xây dựng kế hoạch giảm phát thải khí nhà kính ở cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Quy định hiện nay giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các Bộ quản lý lĩnh vực xây dựng, cập nhật danh mục các cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính hai năm một lần trình Thủ tướng Chính phủ ban hành chưa đảm bảo tính thực tiễn, chính xác và việc phân cấp, phân quyền cho địa phương.

Về điều chỉnh trách nhiệm xác định, phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính, quy định hiện hành đang giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan tổ chức phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính cho các cơ sở thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm cả những lĩnh vực không thuộc phạm vi quản lý của Bộ.

Trong khi đó, các Bộ quản lý lĩnh vực mới nắm rõ nhất về công nghệ, năng lực sản xuất và hiện trạng phát thải của các doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý.

RÚT NGẮN CHU KỲ THỰC HIỆN HÀNG NĂM, PHÂN QUYỀN CHO CẤP TỈNH LẬP DANH MỤC CƠ SỞ PHÁT THẢI

Từ thực tế trên, dự thảo luật sửa đổi, bổ sung quy định về ứng phó với biến đổi khí hậu theo hướng tăng cường công tác quản lý phát thải và hiện đại hóa các công cụ điều hành. Phân cấp cho Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành tiêu chí đánh giá rủi ro và xác định dự án thích ứng.

Cùng với đó, chuyển dịch quản lý từ “giảm nhẹ” sang “quản lý phát thải khí nhà kính” để bao quát toàn diện chu kỳ từ kiểm kê khí nhà kính, giảm phát thải khí nhà kính đến thị trường carbon.

Đáng chú ý, về quy trình kiểm kê khí nhà kính được cải cách mạnh mẽ khi đề xuất rút ngắn chu kỳ xuống thực hiện hàng năm (thay vì 02 năm/lần) và thực hiện trực tuyến, gắn liền với việc phân quyền cho UBND cấp tỉnh lập danh mục cơ sở phát thải trên địa bàn, đồng thời bổ sung trách nhiệm kiểm kê cấp tỉnh.

Các chuyên gia phân tích, xu hướng hiện nay không triển khai kiểm kê khí nhà kính 2 năm/lần mà thực hiện hàng năm. Để giảm thiểu áp lực, khó khăn cho doanh nghiệp, cơ quan chức năng sẽ ban hành hệ thống báo cáo khí nhà kính trực tuyến.

Cụ thể, theo dự thảo luật, cơ sở phát thải khí nhà kính thuộc danh mục phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính có trách nhiệm thực hiện kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở hàng năm, cập nhật thông tin, số liệu phát thải khí nhà kính trên hệ thống báo cáo phát thải khí nhà kính quốc gia trực tuyến trước ngày 31/3 của năm sau năm kiểm kê.

Kết quả kiểm kê khí nhà kính của các cơ sở phát thải được phân bổ hạn ngạch phải được đơn vị thẩm định độc lập xác nhận, cập nhật kết quả đã xác nhận trên Hệ thống báo cáo phát thải khí nhà kính quốc gia trực tuyến.

Đặc biệt, Nhà nước khuyến khích các cơ sở phát thải khí nhà kính không thuộc danh mục phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính triển khai kiểm kê khí nhà kính hàng năm, cập nhật thông tin, số liệu phát thải trên hệ thống báo cáo phát thải khí nhà kính quốc gia trực tuyến.

Theo danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính (cập nhật) tại Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, có 2.166 cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính.

Cũng theo dự thảo luật, các Bộ quản lý lĩnh vực có trách nhiệm thực hiện kiểm kê khí nhà kính cấp ngành, lĩnh vực định kỳ hằng năm, cập nhật thông tin, số liệu phát thải khí nhà kính trên hệ thống báo cáo phát thải khí nhà kính quốc gia trực tuyến trước ngày 30/6 của năm tiếp theo liền kề.

Cùng với đó đề xuất đóng góp giảm phát thải khí nhà kính trong phạm vi quản lý gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp, xây dựng Đóng góp do quốc gia tự quyết định, báo cáo Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; hướng dẫn quy định kỹ thuật về kiểm kê; đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm phát thải khí nhà kính trong phạm vi quản lý.

Đối với UBND cấp tỉnh có trách nhiệm thực hiện kiểm kê khí nhà kính cấp tỉnh định kỳ hằng năm, cập nhật thông tin, số liệu phát thải khí nhà kính trên hệ thống báo cáo phát thải khí nhà kính quốc gia trực tuyến trước ngày 30/6 của năm tiếp theo liền kề.

UBND cấp tỉnh cũng có trách nhiệm xây dựng danh mục các cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính trên địa bàn, ban hành trước ngày 31/12 hằng năm…

-Nhĩ Anh

Thúc đẩy chuyển dịch năng lượng châu Á thông qua đào tạo

Mon, 20 Apr 2026 02:40:44 GMT

Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, đặc biệt tại châu Á - nơi đang gia tăng đầu tư vào các nguồn năng lượng sạch - nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao, có khả năng kết nối giữa công nghệ, thị trường và chính sách, ngày càng trở nên cấp thiết.

Xu hướng đào tạo sau đại học theo hướng ứng dụng, gắn với thực tiễn ngành được kỳ vọng sẽ góp phần hình thành đội ngũ chuyên gia có thể tham gia và dẫn dắt quá trình chuyển đổi, không chỉ ở cấp doanh nghiệp mà còn ở tầm chiến lược quốc gia.

NHỮNG VAI TRÒ MỚI TRỞ THÀNH TRUNG TÂM CỦA NGÀNH NĂNG LƯỢNG

Giám đốc phát triển bền vững, quản lý ESG, trưởng nhóm kỹ thuật năng lượng tái tạo hay lãnh đạo chuyển dịch năng lượng - những vị trí từng chỉ mới xuất hiện cách đây hai thập kỷ, nay đã trở thành lực lượng nòng cốt của ngành năng lượng toàn cầu.

Sự thay đổi này đến từ tốc độ phát triển nhanh của công nghệ năng lượng tái tạo, quá trình tích hợp các nguồn năng lượng mới, cùng với vai trò ngày càng lớn của trí tuệ nhân tạo (AI) trong tối ưu hóa phân phối và tiêu thụ năng lượng.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao - không chỉ giỏi kỹ thuật mà còn hiểu biết về chính sách, thị trường và đổi mới công nghệ - đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Nhằm đáp ứng xu hướng này, Newcastle University đã triển khai chương trình Thạc sĩ Khoa học (MSc) về Quản lý Năng lượng (Doanh nghiệp Năng lượng Tái tạo), phối hợp với Ngee Ann Academy tại Singapore. Chương trình hướng tới đào tạo nguồn nhân lực có khả năng tham gia quản lý, đổi mới công nghệ và hoạch định chính sách trong lĩnh vực năng lượng, trong bối cảnh quá trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu đang tăng tốc.

Ông Duncan Rayner, Giám đốc vận hành của trường tại Singapore, nhấn mạnh: “Các chuyên gia năng lượng ngày nay đảm nhiệm nhiều vai trò mới, từ kỹ thuật, chính sách đến phân tích và tuân thủ. Vì vậy, họ cần được trang bị toàn diện để đáp ứng những yêu cầu ngày càng phức tạp của ngành.”

Ông Duncan Rayner nhấn mạnh yêu cầu phát triển kỹ năng trong bối cảnh ngành năng lượng đang chuyển đổi. Ảnh: Newcastle University

Là thành viên của Russell Group - nhóm các đại học nghiên cứu hàng đầu Vương quốc Anh - Newcastle University được xếp hạng 144 thế giới theo Times Higher Education 2026 và 137 theo QS World University Rankings 2025.

Một trong những điểm nhấn của chương trình là cách tiếp cận liên ngành, kết hợp giữa nền tảng kỹ thuật và tư duy kinh doanh - chính sách. Sinh viên sẽ được trang bị kiến thức về các hệ thống năng lượng tái tạo như điện mặt trời, điện gió, thủy điện và sinh khối, đồng thời học các học phần về chiến lược kinh doanh, đổi mới công nghệ và phân tích thị trường.

Chương trình do Phó Giáo sư Choong Zi Jie phụ trách, với định hướng tích hợp mạnh mẽ AI và các phương pháp dựa trên dữ liệu. “Chúng tôi xây dựng chương trình đào tạo kết hợp AI với phân tích dữ liệu nhằm giúp người học có thể thúc đẩy đổi mới và nâng cao hiệu quả trong sản xuất, phân phối và tiêu thụ năng lượng,” ông Choong cho biết.

Được phát triển với sự tham vấn của doanh nghiệp và chuyên gia nghiên cứu tại Anh, chương trình đảm bảo cân bằng giữa tính học thuật và nhu cầu thực tiễn của thị trường. Các học phần như Phân tích tác động và tuân thủ hay Ứng dụng AI trong năng lượng giúp sinh viên tiếp cận kiến thức cập nhật, trong khi các môn như Tương lai bền vững và Doanh nghiệp năng lượng tái tạo tập trung vào tư duy khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.

Theo ông Choong, phương pháp giảng dạy chú trọng môi trường học tập hợp tác, nơi sinh viên phát triển song song kiến thức lý thuyết và kỹ năng giải quyết vấn đề thực tế.

Đáng chú ý, chương trình mở rộng đối tượng tuyển sinh, bao gồm cả những người không có nền tảng khoa học hoặc kỹ thuật. Một học phần nhập môn sẽ giúp người học xây dựng nền tảng về các nguyên lý năng lượng trước khi đi sâu vào các nội dung chuyên môn.

GẮN KẾT DOANH NGHIỆP, ĐỊNH HÌNH LÃNH ĐẠO TƯƠNG LAI

Thông qua hợp tác giữa Newcastle University và Ngee Ann Academy, sinh viên được tiếp cận hệ sinh thái năng lượng năng động của Singapore - một trong những trung tâm đổi mới năng lượng của khu vực.

Điểm khác biệt nổi bật của chương trình là dự án doanh nghiệp kéo dài một năm, cho phép sinh viên áp dụng kiến thức vào các bài toán thực tế dưới sự hướng dẫn của giảng viên và chuyên gia trong ngành.

Thông qua các nghiên cứu tình huống, chuyến tham quan thực địa và việc sử dụng các công cụ phần mềm chuyên ngành, người học có cơ hội tiếp cận trực tiếp với môi trường làm việc thực tế.

Song song đó, sinh viên được hỗ trợ xây dựng hồ sơ năng lực (portfolio), kết nối với mạng lưới chuyên gia và định hướng nghề nghiệp thông qua các sự kiện và hoạt động chuyên môn.

Ông Duncan Rayner cho rằng cách tiếp cận này không chỉ giúp người học nâng cao kỹ năng mà còn mở rộng cơ hội nghề nghiệp trong khu vực.

“Khu vực năng lượng đang mở ra nhiều cơ hội để các chuyên gia tạo ra tác động ở cả cấp độ doanh nghiệp và quốc gia - từ doanh nhân, nhà quản lý hạ tầng đến các nhà đổi mới công nghệ hay cố vấn chính sách,” ông nói.

Với định hướng đào tạo gắn liền thực tiễn và nhu cầu thị trường, chương trình Thạc sĩ Quản lý Năng lượng (Doanh nghiệp Năng lượng Tái tạo) được kỳ vọng sẽ góp phần hình thành thế hệ lãnh đạo mới, đóng vai trò then chốt trong quá trình chuyển dịch năng lượng và phát triển bền vững tại châu Á.

CNA-Trọng Hoàng

Trung Quốc vươn lên số 1 thế giới về công suất điện hạt nhân

Sun, 19 Apr 2026 02:02:58 GMT

Với tổng công suất đạt 125 triệu kW, bao gồm cả các tổ máy đang vận hành và đã được phê duyệt xây dựng, Trung Quốc vươn lên vị trí số 1 toàn cầu, đồng thời được dự báo sẽ vượt Mỹ trước năm 2030 để trở thành quốc gia có công suất điện hạt nhân lớn nhất thế giới…

Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng toàn cầu gia tăng và áp lực giảm phát thải ngày càng lớn, điện hạt nhân đang trở lại như một trụ cột quan trọng của hệ thống năng lượng.

QUY MÔ 125 TRIỆU KW, GIỮ VỊ TRÍ SỐ 1 TOÀN CẦU

Theo báo cáo mới nhất, Trung Quốc không chỉ duy trì tốc độ phát triển nhanh mà còn đang thiết lập vị thế dẫn đầu toàn cầu trong lĩnh vực này.

Trong đó, 60 tổ máy đang vận hành thương mại, với công suất phát điện đạt 63,69 triệu kW, xếp thứ ba toàn cầu. Đáng chú ý, đến cuối năm 2025, công suất điện hạt nhân đang xây dựng của Trung Quốc đã duy trì vị trí dẫn đầu thế giới trong 19 năm liên tiếp.

Với nguồn dự án dồi dào, công suất điện hạt nhân đang vận hành của Trung Quốc được dự báo sẽ vượt Mỹ trước năm 2030, qua đó trở thành lớn nhất thế giới.

Đây sẽ là nền tảng quan trọng để xây dựng hệ thống điện mới và hiện thực hóa chiến lược trở thành cường quốc năng lượng.

Tại diễn đàn phát triển bền vững năng lượng hạt nhân tổ chức ở Beijing, ông Yang Changli, Chủ tịch luân phiên của CNEA, nhận định ngành năng lượng hạt nhân toàn cầu đang bước vào giai đoạn “phục hưng”, trong khi Trung Quốc đã bước vào thời kỳ tăng tốc phát triển.

Trong giai đoạn Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030), nhu cầu năng lượng và điện năng cùng với mục tiêu “carbon kép” sẽ tạo dư địa lớn cho điện hạt nhân. Dự kiến đến năm 2040, công suất lắp đặt điện hạt nhân của Trung Quốc sẽ đạt 200 triệu kW.

ĐIỆN HẠT NHÂN - NỀN TẢNG CHO KINH TẾ SỐ VÀ AI

Song song với việc mở rộng quy mô, Trung Quốc vẫn duy trì mức độ an toàn ở tiêu chuẩn quốc tế tiên tiến. Trong giai đoạn 2021-2025, hệ thống điện hạt nhân của nước này đã sản xuất hơn 2.000 tỷ kWh điện, tương đương giúp giảm hơn 1,53 tỷ tấn CO₂.

Theo các chuyên gia, đặc tính ổn định và đáng tin cậy của điện hạt nhân khiến nguồn năng lượng này trở nên đặc biệt quan trọng đối với các ngành công nghệ cao.

Điện hạt nhân rất phù hợp để hỗ trợ các cơ sở tiêu thụ điện lớn, hoạt động liên tục như các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo, do đây là nguồn điện nền ổn định, đáng tin cậy và không phát thải carbon.

Ông Lin Boqiang, Giám đốc Viện Nghiên cứu Chính sách Năng lượng Trung Quốc tại Đại học Hạ Môn

Xu hướng này phù hợp với nhu cầu toàn cầu đang tăng mạnh. Theo dự báo của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nhu cầu tiêu thụ điện của ngành công nghệ thông tin toàn cầu sẽ tăng thêm tổng cộng 106 GW trong giai đoạn 2025-2030, chủ yếu do sự phát triển của AI tạo sinh và việc huấn luyện các mô hình quy mô lớn.

Trong năm 2026, tiến độ phát triển tiếp tục được đẩy nhanh. Báo cáo cho biết hai tổ máy mới sẽ được khởi công, trong khi 7 tổ máy khác dự kiến hoàn thành và đi vào vận hành thương mại trước cuối năm.

Một trong những dự án trọng điểm là Tổ máy số 1 của Nhà máy điện hạt nhân San’ao tại tỉnh Chiết Giang, do China General Nuclear Power Group vận hành. Dự kiến đi vào hoạt động trong nửa đầu năm, đây sẽ là lò phản ứng “Hualong One” đầu tiên được triển khai tại khu vực Đồng bằng sông Dương Tử - trung tâm kinh tế năng động của Trung Quốc.

Đáng chú ý, đây cũng là dự án điện hạt nhân đầu tiên của nước này có sự tham gia của vốn tư nhân, với khoảng 2.000 doanh nghiệp tham gia vào các lĩnh vực then chốt như chế tạo thiết bị, dịch vụ kỹ thuật cao và xây dựng công trình phức tạp.

Theo doanh nghiệp vận hành, mô hình này giúp khu vực tư nhân trực tiếp hưởng lợi từ các dự án hạ tầng quy mô lớn cấp quốc gia.

Trong bối cảnh nhu cầu điện cho trí tuệ nhân tạo và kinh tế số bùng nổ, điện hạt nhân nhiều khả năng sẽ trở thành một trong những nền tảng năng lượng then chốt quyết định lợi thế phát triển của các nền kinh tế lớn.

China Daily-Trọng Hoàng

Đón đọc Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 16-2026

Sun, 19 Apr 2026 01:08:00 GMT

Mời quý độc giả đón đọc Tạp chí Kinh tế Việt Nam số 16-2026 phát hành ngày 20/04/2025 với nhiều chuyên mục hấp dẫn...

Bạn đọc thân mến,

Sức nóng vật lý của cuộc chiến ở Trung Đông trong hơn 50 ngày qua đã làm gia tăng “cơn khát” năng lượng toàn cầu, buộc các nền kinh tế phải điều chỉnh chiến lược an ninh năng lượng.

Việt Nam từ rất lâu đã luôn chú ý bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Gần đây nhất là hai nghị quyết của Bộ Chính trị về vấn đề này: Nghị quyết số 55-NQ/TW, ban hành ngày 11/2/2020 về định hướng chiến lược phát triển năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Nghị quyết số 70-NQ/TW, ban hành ngày 20/8/2025, về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Nghị quyết 70 xác định mục tiêu tổng quát đến năm 2030 là “bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia; cung cấp năng lượng đầy đủ, ổn định, chất lượng cao, giảm phát thải cho phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, nâng cao đời sống người dân, bảo vệ môi trường sinh thái. Từng bước chuyển đổi năng lượng đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước và cam kết quốc tế”.

Đó là các định hướng quan trọng để phát triển và bảo đảm an ninh năng lượng cho đất nước, cả trong ngắn hạn, trung hạn và dài hạn.

Tuy nhiên, khi cuộc xung đột quân sự ở Trung Đông làm thay đổi diện mạo bản đồ nguồn cung năng lượng thế giới, tạo ra cuộc khủng hoảng năng lượng lớn chưa từng có trong nhiều thập kỷ qua, Việt Nam cũng như hầu hết các quốc gia khác phải thực hiện khẩn cấp các giải pháp trước mắt, nhằm duy trì và giữ ổn định “mạch đập” của nền kinh tế.

Ở tầm vĩ mô, Đảng và Nhà nước ta đã phản ứng rất kịp thời, nhanh chóng chỉ đạo thực hiện linh hoạt và có hiệu quả tức thì các chính sách bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, trước mắt là bảo đảm ổn định các hoạt động kinh tế - xã hội và quốc phòng - an ninh.

Hợp tác quốc tế để góp phần giải quyết cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay là một trong những lựa chọn đúng hướng. Tham dự và phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh trực tuyến Cộng đồng phát thải ròng bằng 0 châu Á (AZEC) mở rộng về tự chủ năng lượng, do Nhật Bản tổ chức ngày 15/4/2026, theo lời mời của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đề xuất 3 định hướng hợp tác quan trọng để giải quyết các vấn đề năng lượng và duy trì chuỗi cung ứng, trong đó nhấn mạnh tăng cường hợp tác và phối hợp chính sách giữa các nước nhằm đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, thuận lợi hóa thương mại và duy trì ổn định, thông suốt các chuỗi cung ứng.

Góp phần “giải bài toán” an ninh năng lượng của Việt Nam trước “cú sốc” Hormuz, ngày 17/4/2026, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/Vneconomy đã tổ chức tọa đàm về các giải pháp ứng phó của Việt Nam, trong đó tập trung phân tích những tác động trực tiếp và gián tiếp từ cuộc xung đột tại Trung Đông đối với nguồn cung năng lượng của Việt Nam, nhất là đánh giá mức độ phụ thuộc của Việt Nam vào nguồn dầu thô nhập khẩu từ khu vực Trung Đông; phân tích ảnh hưởng của giá dầu thế giới đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI), lạm phát, chi phí sản xuất tại Việt Nam; phân tích khả năng rủi ro đối với các doanh nghiệp hạ nguồn (lọc hóa dầu) khi nguồn cung nguyên liệu đầu vào bị gián đoạn; đồng thời, đề xuất các giải pháp, như: điều tiết và điều chỉnh cấu trúc thị trường xăng dầu trong nước (bổ sung nguồn cung xăng sinh học E10), xây dựng và nâng cao năng lực dự trữ dầu mỏ, xăng dầu quốc gia để đối phó với các tình huống khẩn cấp trong ngắn hạn, trung hạn và dài hạn...

Để bạn đọc có thêm thông tin cập nhật về vấn đề an ninh năng lượng cho Việt Nam trong tình hình nguồn cung thế giới bị “nghẽn” ở Trung Đông, Tạp chí Kinh tế Việt Nam số ra tuần này tập trung cho tiêu điểm “Cú sốc Hormuz: Bài toán an ninh năng lượng cho Việt Nam”.

Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

-Tạp chí Kinh tế Việt Nam - VnEconomy

Nghệ An: “Kẹt” mặt bằng, dự án chống ngập hơn 4.500 tỷ đồng áp lực tiến độ

Sat, 18 Apr 2026 04:18:14 GMT

Dự án hạ tầng đô thị thích ứng biến đổi khí hậu quy mô lớn tại Nghệ An đang bước vào giai đoạn triển khai quan trọng, song điểm nghẽn mặt bằng và tái định cư đang trở thành rào cản, tạo áp lực lớn về tiến độ...

Dự án “Hạ tầng ưu tiên và phát triển đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An” được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 283/QĐ-UBND ngày 06/02/2023, với tổng mức đầu tư khoảng 4.502 tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn vay từ Ngân hàng Tái thiết và Phát triển Quốc tế (IBRD) thuộc Nhóm Ngân hàng Thế giới chiếm khoảng 129,6 triệu USD, phần còn lại là vốn đối ứng trong nước.

Hiệp định vay số 9582-VN được ký ngày 02/8/2024, có hiệu lực từ ngày 02/12/2024 đến ngày 02/12/2030, đặt ra khung thời gian triển khai khoảng 6 năm, với yêu cầu chặt chẽ về tiến độ và giải ngân.

Theo thiết kế, dự án gồm 4 hợp phần chính: đầu tư hệ thống thoát nước và vệ sinh môi trường; mở rộng dung tích chứa nhằm giảm ngập lụt; nâng cấp, cải tạo sông Vinh; và tăng cường năng lực quản lý đô thị. Trong đó có một số hạng mục đáng chú ý như cải tạo hệ thống thoát nước, xây dựng hồ điều hòa, chỉnh trang sông Vinh và phát triển không gian xanh đô thị.

Dự án được triển khai trên địa bàn các phường Thành Vinh, Trường Vinh và Vinh Hưng, với mục tiêu giảm thiểu rủi ro ngập úng tại khu vực đô thị trung tâm, đồng thời tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển hạ tầng đô thị theo hướng đồng bộ, bền vững.

Tại buổi làm việc ngày 17/4/2026 giữa UBND tỉnh Nghệ An với đoàn công tác của Ngân hàng Thế giới (WB), đại diện các bên đã báo cáo tiến độ triển khai các gói thầu. Hiện có 2/6 gói thầu xây lắp thuộc giai đoạn 1 đang trong quá trình đấu thầu. Hai gói thầu tiếp theo dự kiến triển khai đấu thầu trong tháng 5/2026, các gói còn lại sẽ thực hiện vào quý III/2026.

UBND tỉnh Nghệ An đã có buổi làm việc với đoàn công tác của Ngân hàng Thế giới (WB)

Đối với giai đoạn 2, thiết kế chi tiết đang được hoàn thiện để phục vụ khảo sát và giải phóng mặt bằng, dự kiến đấu thầu vào cuối năm 2026.

Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay vẫn là công tác giải phóng mặt bằng, khi diện tích thu hồi lớn, liên quan đến nhiều hộ dân và hạ tầng hiện hữu. Đặc biệt, phường Trường Vinh chiếm khoảng 80% khối lượng giải phóng mặt bằng toàn dự án, tạo áp lực rất lớn cho địa phương trong việc hoàn thành đúng tiến độ.

Đoàn công tác Ngân hàng Thế giới đề nghị tỉnh Nghệ An hoàn thành việc định giá và phê duyệt giá đất bồi thường trước ngày 30/4/2026. Đồng thời, việc chi trả bồi thường cho các gói thầu ưu tiên thuộc giai đoạn 1 phải hoàn thành trước ngày 30/12/2026; các gói còn lại hoàn thành trước tháng 6/2027.

Đối với giai đoạn 2, công tác kiểm kê, lập kế hoạch thu hồi đất cần triển khai ngay sau khi hoàn thành thiết kế bản vẽ thi công vào cuối tháng 6/2026. Việc bố trí tái định cư và tổ chức di dời người dân phải được thực hiện song song để tránh làm gián đoạn tiến độ chung.

Phát biểu tại buổi làm việc, Bà Kathleen Whimp – Giám đốc Điều hành hoạt động của WB tại Việt Nam đề nghị đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, hoàn thành dự án đúng thời gian quy định

Một nội dung cụ thể được nhấn mạnh là hạng mục đường Trần Nguyên Hãn thuộc gói thầu CW1.1, nơi cần sớm thống nhất phương án di dời mộ trước ngày 30/4/2026 nhằm tránh phát sinh vướng mắc kéo dài.

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ thống nhất với các đề xuất của đoàn công tác, đồng thời giao các địa phương, sở ngành phối hợp chặt chẽ, tập trung tháo gỡ khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng.

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nghệ An được giao nhiệm vụ khâu nối, đôn đốc các đơn vị liên quan, bảo đảm tiến độ triển khai các hợp phần của dự án.

-Nguyễn Thuấn

NASA muốn “thoát” điện mặt trời, đưa lò phản ứng hạt nhân lên Mặt Trăng

Sat, 18 Apr 2026 04:09:52 GMT

Không còn chỉ dựa vào năng lượng mặt trời, NASA đang thúc đẩy kế hoạch triển khai lò phản ứng hạt nhân trên Mặt Trăng vào năm 2030 nhằm đảm bảo nguồn điện ổn định cho các căn cứ lâu dài - bước đi chiến lược trong cuộc đua không gian mới…

Trong bối cảnh các sứ mệnh không gian ngày càng mở rộng về quy mô và thời gian, bài toán năng lượng đang trở thành yếu tố then chốt quyết định khả năng duy trì sự hiện diện lâu dài của con người ngoài Trái Đất. Từ Mặt Trăng đến Sao Hỏa, các nguồn năng lượng truyền thống đang bộc lộ nhiều hạn chế, buộc các cơ quan vũ trụ phải tìm kiếm những giải pháp mang tính đột phá.

GIẢI BÀI TOÁN NĂNG LƯỢNG: VÌ SAO MẶT TRỜI KHÔNG ĐỦ?

Một trong những rào cản lớn nhất đối với việc duy trì sự sống lâu dài trên Mặt Trăng là chu kỳ ngày - đêm khắc nghiệt. Mỗi “đêm Mặt Trăng” kéo dài tới 14 ngày Trái Đất, khiến các tấm pin mặt trời gần như vô dụng, trong khi hệ thống pin lưu trữ hiện nay chưa đủ khả năng duy trì toàn bộ căn cứ trong điều kiện lạnh và tối kéo dài.

Chính vì vậy, NASA đang chuyển hướng sang năng lượng hạt nhân - giải pháp có thể cung cấp điện liên tục, không phụ thuộc vào ánh sáng hay điều kiện môi trường.

Thông qua Dự án Điện Hạt nhân Bề mặt (Fission Surface Power Project), NASA đặt mục tiêu đưa các lò phản ứng công suất 40- 100 kW lên Mặt Trăng vào năm 2030. Trước đó, một lò phản ứng công suất trung bình sẽ được thử nghiệm trên quỹ đạo vào năm 2028.

Hệ thống này được thiết kế vận hành tự động, yêu cầu rất ít bảo trì từ phi hành gia, đồng thời có thể mở rộng theo mô-đun để phục vụ cả nhu cầu sinh hoạt, nghiên cứu và khai thác tài nguyên.

Khác với năng lượng mặt trời, lò phản ứng hạt nhân có thể cung cấp điện ổn định trong nhiều năm thông qua phản ứng phân hạch. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các khu vực luôn nằm trong bóng tối như cực Nam Mặt Trăng - nơi được cho là chứa trữ lượng băng nước lớn.

Nguồn tài nguyên này có thể phục vụ nước uống, sản xuất nhiên liệu và hỗ trợ các hoạt động sinh tồn, nhưng việc khai thác đòi hỏi hệ thống năng lượng không phụ thuộc ánh sáng.

HẠT NHÂN - “CHÌA KHÓA” CHO CĂN CỨ MẶT TRĂNG VÀ THAM VỌNG SAO HỎA

Kế hoạch hạt nhân của NASA nằm trong chiến lược dài hạn của Artemis program - chương trình đưa con người trở lại Mặt Trăng và thiết lập căn cứ thường trực vào đầu thập kỷ 2030.

Chương trình này có các mốc quan trọng gồm: Artemis III (dự kiến 2027) thử nghiệm các công nghệ then chốt và Artemis IV (2028) hướng tới hạ cánh tại cực Nam. Một căn cứ ổn định trên Mặt Trăng được xem là “bàn đạp” để tiến tới các sứ mệnh có người lái lên Sao Hỏa.

Không chỉ mang ý nghĩa công nghệ, dự án này còn phản ánh cuộc cạnh tranh ngày càng rõ nét giữa Mỹ với Trung Quốc và Nga trong lĩnh vực không gian. Việc làm chủ công nghệ năng lượng hạt nhân ngoài Trái Đất sẽ giúp Mỹ củng cố vị thế dẫn đầu, đồng thời tạo lợi thế trong việc thiết lập các chuẩn mực mới về khai thác tài nguyên không gian - lĩnh vực hiện vẫn còn nhiều khoảng trống pháp lý trong khuôn khổ Outer Space Treaty.

Ở góc độ dài hạn, việc triển khai năng lượng hạt nhân trên Mặt Trăng không chỉ phục vụ nghiên cứu khoa học mà còn mở ra nền tảng cho “kinh tế không gian” - nơi tài nguyên như băng nước có thể được khai thác để sản xuất nhiên liệu, hỗ trợ các hành trình xa hơn trong Hệ Mặt Trời.

Nếu thành công, việc triển khai năng lượng hạt nhân trên Mặt Trăng có thể đánh dấu bước chuyển từ các sứ mệnh thám hiểm đơn lẻ sang giai đoạn hiện diện thường trực của con người ngoài Trái Đất, đồng thời mở ra một cuộc cạnh tranh mới về công nghệ và tài nguyên trong không gian.

Euronews-Trọng Hoàng

Cảnh báo nguy cơ thiếu hụt nguồn nước do El Nino ngay từ giữa năm 2026

Sat, 18 Apr 2026 02:04:19 GMT

Dự báo trong giai đoạn từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027, lượng mưa có khả năng giảm mạnh từ 25- 50%. Tình trạng này kéo theo nguy cơ rất cao xảy ra hạn hán và xâm nhập mặn nghiêm trọng tại khu vực Nam Trung Bộ, cao nguyên Trung Bộ và đồng bằng sông Cửu Long trong mùa khô 2026- 2027. Các địa phương cần đề phòng các đợt mưa cực đoan gây lũ quét, sạt lở đất và những cơn bão mạnh có quỹ đạo phức tạp trên Biển Đông...

Ngày 17/4/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có công văn báo cáo gửi Trưởng ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia về việc thông tin hiện tượng El Nino và nhận định sớm về khả năng thiếu hụt nguồn nước.

Theo dữ liệu quan trắc và các mô hình dự báo khí hậu, hệ thống ENSO đang chuyển từ trạng thái La Nina sang trung tính và có khả năng cao chuyển sang El Nino trong giai đoạn từ tháng 6- 8/2026, với xác suất 80- 90%; sau đó, có thể tiếp tục phát triển, đạt cường độ trung bình đến mạnh vào cuối năm 2026. Thậm chí không loại trừ khả năng xuất hiện El Nino rất mạnh (xác suất khoảng 20- 25%) trong các tháng cuối năm và kéo dài sang năm 2027, công văn nêu rõ.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết tại Việt Nam, điều kiện khô nóng đã xuất hiện sớm từ đầu năm 2026, với số ngày nắng nóng gia tăng sớm hơn trung bình nhiều năm. Lượng mưa từ đầu năm đến giữa tháng 4 thiếu hụt phổ biến từ 10- 40% trên phạm vi cả nước; dòng chảy và mực nước tại nhiều lưu vực sông xuống mức thấp nhất trong chuỗi quan trắc cùng kỳ. Đây được xem là dấu hiệu cảnh báo sớm nguy cơ thiếu hụt nguồn nước ngay từ đầu mùa.

Cảnh báo sớm nguy cơ thiếu hụt nguồn nước ngay từ đầu mùa. Ảnh minh họa

Dự báo trong thời gian tới, nếu El Nino hình thành theo kịch bản, nhiệt độ trung bình trên cả nước sẽ cao hơn bình thường, số ngày nắng nóng gia tăng, cường độ gay gắt hơn năm 2025. Lượng mưa có khả năng thiếu hụt ngay trong các tháng mùa khô năm 2026, đặc biệt từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027, với mức giảm phổ biến từ 25- 50%. Đồng thời, mùa mưa có xu hướng kết thúc sớm.

Nguồn nước trên các lưu vực sông được dự báo tiếp tục suy giảm. Tại các hồ chứa lớn, đặc biệt trên hệ thống sông Đà, tổng lượng dòng chảy từ tháng 5 đến tháng 7/2026 có thể thiếu hụt từ 10- 25% so với trung bình nhiều năm, nguy cơ cao xảy ra thiếu hụt nguồn nước do lượng dòng chảy từ ngoài lãnh thổ giảm kết hợp với thiếu hụt mưa trong nước, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến cấp nước hạ du và an ninh năng lượng.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng cảnh báo nguy cơ cao xảy ra hạn hán và xâm nhập mặn, nhất là tại khu vực Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và đồng bằng sông Cửu Long trong mùa khô 2026- 2027; tình trạng thiếu nước có thể diễn ra trên diện rộng trong những tháng đầu năm 2027.

Đáng chú ý, trong các kỳ El Nino, dù tổng lượng mưa giảm, vẫn có thể xuất hiện các đợt mưa lớn cục bộ, mưa cực đoan trong thời gian ngắn gây lũ quét, sạt lở đất, ngập úng đô thị.

Hoạt động bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có xu hướng ít hơn trung bình nhiều năm, song cần đề phòng các cơn bão mạnh, quỹ đạo phức tạp, khó dự báo và gây tác động lớn trong thời gian ngắn.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục chỉ đạo các đơn vị dự báo theo dõi chặt chẽ diễn biến khí tượng thủy văn, đặc biệt là tình hình ENSO, nguồn nước và các hiện tượng thời tiết nguy hiểm; kịp thời cập nhật, ban hành các bản tin dự báo, cảnh báo phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, các Bộ, ngành, địa phương.

-Nhĩ Anh

Năm định hướng chiến lược trong sửa Luật Bảo vệ môi trường

Sat, 18 Apr 2026 01:51:30 GMT

Đơn giản hóa, minh bạch hóa các thủ tục như đánh giá tác động môi trường (ĐTM) và giấy phép môi trường để giảm thiểu chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc nới lỏng thủ tục sẽ đi kèm với cơ chế hậu kiểm, giám sát chặt chẽ và phân định rõ trách nhiệm...

Chiều ngày 17/4/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tổ chức hội thảo lấy ý kiến góp ý dự thảo Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành nêu rõ “chúng ta đang đứng trước một giai đoạn phát triển mang tính bước ngoặt. Những xu hướng toàn cầu như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và các tiêu chuẩn khắt khe về thị trường carbon đang tái định hình lại luật chơi thương mại quốc tế". Đây vừa là cơ hội vươn lên, vừa là thách thức rất lớn đối với Việt Nam.

CẢI CÁCH THỦ TỤC, THÁO GỠ ĐIỂM NGHẼN NHƯNG KHÔNG BUÔNG LỎNG QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG

Theo Thứ trưởng, thực tiễn đã để lại bài học sâu sắc: “Mọi sự phát triển bỏ qua yếu tố môi trường đều phải trả một cái giá đắt đỏ hơn gấp nhiều lần lợi ích kinh tế thu được”.

Đặc biệt, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đã đặt ra mục tiêu phát triển mạnh mẽ với khát vọng tăng trưởng hai con số, nhưng đi kèm với đó là yêu cầu kiên quyết: phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường phải là trung tâm.

“Chúng ta phải cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế cho doanh nghiệp, nhưng tuyệt đối không được buông lỏng quản lý môi trường. Tinh thần phân cấp, phân quyền “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm” đang được đẩy mạnh hơn bao giờ hết”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Chính từ những đòi hỏi cấp bách đó, việc sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường 2020 là một yêu cầu tất yếu. Thứ trưởng Lê Công Thành cho biết dự thảo luật được xây dựng trên một tư duy lập pháp mới: Luật chỉ quy định khung và nguyên tắc để bảo đảm tính linh hoạt, các vấn đề kỹ thuật sẽ giao cho Chính phủ và các cấp có thẩm quyền quy định.

Thứ trưởng Lê Công Thành cho biết dự thảo luật được xây dựng trên một tư duy lập pháp mới

Theo đó, dự thảo luật sửa đổi bổ sung tập trung vào 5 định hướng chiến lược.

Thứ nhất, cải cách thực chất thủ tục hành chính và đẩy mạnh phân cấp: Đơn giản hóa, minh bạch hóa các thủ tục như đánh giá tác động môi trường và giấy phép môi trường để giảm thiểu chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc nới lỏng thủ tục sẽ đi kèm với cơ chế hậu kiểm, giám sát chặt chẽ và phân định rõ trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, bao gồm 3 yếu tố cốt lõi là công cụ, lực lượng và quy trình.

Thứ hai, đổi mới tư duy về chất thải: Chuyển từ việc “xử lý chất thải” sang coi chất thải là “tài nguyên”. "Chúng ta sẽ tạo hành lang pháp lý để phát triển mạnh mẽ ngành công nghiệp môi trường và thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn," ông Thành nói.

Thứ ba, tiên phong chuyển đổi số: Xây dựng hệ sinh thái dữ liệu môi trường đồng bộ, công khai, minh bạch; phục vụ đắc lực cho cả cơ quan quản lý, người dân và cộng đồng doanh nghiệp.

Thứ tư, chuyển từ “bị động khắc phục” sang “chủ động phòng ngừa”: Nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm; kiểm soát chặt chẽ các nguồn thải ngay từ gốc trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa và công nghiệp hóa đang diễn ra rất nhanh.

Thứ năm, vận hành hiệu quả các công cụ kinh tế: Hoàn thiện cơ chế thị trường, đặc biệt là thị trường carbon, biến bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu thành động lực kinh tế để doanh nghiệp chủ động đổi mới công nghệ và nâng cao sức cạnh tranh.

NHỮNG NHÓM NỘI DUNG TRỌNG TÂM SỬA ĐỔI, BỔ SUNG

Thông tin cụ thể về những vấn đề được đề xuất sửa đổi bổ sung trong dự thảo luật, ông Nguyễn Hưng Thịnh, Phó Cục trưởng Cục Môi trường, cho biết dự thảo luật tập trung vào 4 nhóm nội dung chính: đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; thực hiện chuyển đổi số, chuyển đổi xanh trong quản lý chất thải và thúc đẩy hoạt động tái chế, tái sử dụng chất thải, phát triển kinh tế tuần hoàn;

Cùng với đó quản lý chất lượng môi trường và các nội dung liên quan đến phát triển kinh tế- xã hội (ứng phó với biến đổi khí hậu; phát triển ngành công nghiệp môi trường).

Về thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM), dự thảo Luật đã tập trung sửa đổi, cải cách mạnh mẽ công cụ về ĐTM để bảo đảm cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh nhưng vẫn kiểm soát có trọng tâm, trọng điểm các vấn đề môi trường ngay trong giai đoạn lập dự án đầu tư.

Theo đó, dự thảo luật cắt giảm đối tượng phải ĐTM, chuyển sang thực hiện Đăng ký môi trường; đơn giản hóa quy trình thẩm định; đẩy mạnh phân quyền cho địa phương.

Đối tượng ĐTM sẽ tập trung vào các đối tượng có nguy cơ ô nhiễm môi trường cao ; dự án có sử dụng đất tại các khu bảo tồn thiên nhiên, dự trữ sinh quyển, di sản thiên nhiên… Các đối tượng còn lại sẽ chỉ thực hiện thủ tục Đăng ký môi trường khoảng trên 90% tổng số dự án đầu tư.

Về thẩm định, cấp giấy phép môi trường, dự thảo luật cắt giảm đối tượng phải cấp giấy phép môi trường; đơn giản hóa quy trình cấp phép. Ngoài ra, dự thảo Luật đã bãi bỏ quy định về vận hành thử nghiệm công trình xử lý chất thải sau khi được cấp giấy phép môi trường để giảm chi phí và thời gian tuân thủ cho doanh nghiệp trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng 2 con số, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tăng cường kiểm tra, giám sát và áp dụng chế tài xử lý vi phạm.

Đồng thời, doanh nghiệp được trao quyền chủ động nhưng phải chịu trách nhiệm toàn bộ về việc đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật trước khi xả thải và các yêu cầu về bảo vệ môi trường ngay từ khi bắt đầu vận hành, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý theo hướng thực chất.

Hội thảo lấy ý kiến góp ý dự thảo Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường

Về chất thải rắn công nghiệp, với quan điểm coi chất thải là tài nguyên, là động lực để thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, dự thảo Luật bổ sung các quy định theo hướng quy định cụ thể loại chất thải được sử dụng trực tiếp làm nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu cho hoạt động sản xuất và không phải quản lý theo quy định về quản lý chất thải.

Cùng với đó quy định cụ thể loại chất thải được quản lý như chất thải nhưng vẫn được tái sử dụng làm nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu cho hoạt động sản xuất khi phù hợp với quy trình sản xuất và được nêu trong quyết định phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc giấy phép môi trường hoặc đăng ký môi trường. Bổ sung một Điều về quản lý sản phẩm tái chế từ hoạt động xử lý, tái chế chất thải, trong đó có tái chế chất thải rắn sinh hoạt sau phân loại.

Về trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu trong thu gom, xử lý chất thải, tái chế chất thải, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung các quy định để thu thuế bảo vệ môi trường thay vì đóng góp tài chính vào quỹ bảo vệ môi trường đối với các sản phẩm, bao bì không có khả năng tái chế. Bổ sung các hình thức phù hợp để thực hiện trách nhiệm tái chế thay vì đóng góp tài chính nhằm thúc đẩy việc hình thành và phát triển hệ thống thu gom, tái chế sản phẩm bao bì thải bỏ tại Việt Nam.

Dự thảo cũng sửa đổi, bổ sung các nội dung có liên quan đến kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn trong Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 nhằm thể hiện rõ quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng trong Nghị quyết Đại hội XIV để thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn…

Tại hội thảo, các chuyên gia, doanh nghiệp đã tập trung đóng góp ý kiến vào các vấn đề cốt lõi mà dự thảo luật sửa đổi bổ sung như ĐTM, tiêu chí môi trường, giấy phép môi trường, quan trắc môi trường…

Các ý kiến đều tán đồng quan điểm tiếp tục cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, đặc biệt là các thủ tục về đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường, bảo đảm kiểm soát thực chất, hiệu quả các dự án, cơ sở có nguy cơ cao gây tác xấu đến môi trường…

Phát biểu tại hội thảo, ông Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội nhấn mạnh việc thể chế hóa chủ trương của Đảng trong xây dựng dự thảo Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường là hết sức quan trọng. Môi trường được coi là trung tâm, song song với kinh tế- xã hội. "Đã đến lúc, chính sách phải thay đổi một cách sâu sắc từ ứng phó sang chủ động và kiến tạo trong công tác bảo vệ môi trường," ông Thi nhấn mạnh.

Bên cạnh đó việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm trong quản lý môi trường cũng phải tính toán áp dụng các hình thức thông minh, quan trắc theo thời gian thực...

-Tùng Dương

Xây dựng niềm tin và năng lực cho doanh nghiệp tham gia thị trường carbon

Fri, 17 Apr 2026 11:13:09 GMT

Với sự hoàn thiện nhanh chóng của hành lang pháp lý và sự hỗ trợ từ các đối tác quốc tế, Việt Nam đang bước vào giai đoạn then chốt để hình thành một thị trường carbon minh bạch, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí và tiếp cận nguồn tài chính xanh...

Ngày 17/4/2026, tại Hà Nội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã chủ trì tổ chức diễn đàn “Hoàn thiện chính sách và nâng cao năng lực doanh nghiệp tham gia thị trường carbon”. Sự kiện có sự đồng hành kỹ thuật từ Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc (DFAT) cùng Chương trình Aus4Growth.

HÀNH LANG PHÁP LÝ NGÀY CÀNG CHẶT CHẼ

Phát biểu tại diễn đàn, ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch VCCI, cho biết lộ trình tiến tới thị trường carbon tại Việt Nam đang được đẩy nhanh rõ rệt thông qua hệ thống văn bản pháp luật ngày càng hoàn thiện.

Từ nền móng là Nghị định số 06/2022/NĐ-CP, Chính phủ đã liên tiếp ban hành các quy định quan trọng, như: Nghị định số 119/2025/NĐ-CP làm rõ trách nhiệm tuân thủ và cơ chế vận hành thị trường; Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg xác định cụ thể các lĩnh vực và cơ sở phát thải lớn phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính bắt buộc; Nghị định số 29/2026/NĐ-CP quy định cơ chế hoạt động của Sàn giao dịch carbon trong nước, với sự tham gia của các ngân hàng thương mại trong vai trò trung gian thanh toán; Nghị định 112/2026/NĐ-CP quy định về cơ chế trao đổi kết quả giảm nhẹ phát thải và tín chỉ carbon.

Ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch VCCI phát biểu tại diễn đàn.

Theo ông Phòng, thị trường carbon không đơn thuần là nơi đóng phí cho khí thải, mà là nơi tôn vinh những đơn vị tiên phong trong công nghệ sạch. Một tín chỉ carbon được tạo ra chính là tài sản kinh tế thực tế, chứng minh cho hiệu quả quản trị và sự đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp.

Đặc biệt, ông Phòng nhấn mạnh tới việc tham gia thị trường carbon mang lại cho doanh nghiệp những giá trị vượt trội thay vì chỉ là gánh nặng tuân thủ.

Các chuyên gia cũng chỉ ra rằng, lộ trình này giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí thông qua việc tiết kiệm năng lượng và cải tiến quy trình vận hành; nâng cao thương hiệu, gia tăng uy tín và vị thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Đồng thời, được tiếp cận tài chính xanh, mở cửa đón dòng vốn từ các ngân hàng và quỹ đầu tư uy tín toàn cầu.

Khai mở thị trường carbon

Đồng quan điểm, ông Phạm Nam Hưng, Đại diện Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, chia sẻ Việt Nam đã trải qua một chặng đường chuẩn bị tương đối dài để tiến tới xây dựng và vận hành thị trường carbon, gắn với các cam kết giảm phát thải khí nhà kính và mục tiêu phát triển bền vững.

Theo ông Hưng, ngay từ giai đoạn 2012-2013, Chính phủ đã bắt đầu các bước chuẩn bị nền tảng cho công tác giảm phát thải. Đến năm 2015, Việt Nam đưa ra cam kết quốc tế đầu tiên về giảm phát thải khí nhà kính và đến năm 2021 tiếp tục nâng mức cam kết với mục tiêu đạt phát thải ròng bằng “0”. Quá trình này cho thấy Việt Nam không chỉ dừng lại ở việc thích ứng với biến đổi khí hậu, mà đã chuyển sang giai đoạn chủ động đóng góp vào nỗ lực toàn cầu nhằm ứng phó với khủng hoảng khí hậu.

NÂNG CAO NĂNG LỰC THAM GIA THỊ TRƯỜNG

Cùng quan điểm trên, bà Cecilia Brennan, Tham tán Kinh tế Đại sứ quán Australia, Đại diện Bộ Thương mại và Ngoại giao Australia, đánh giá Việt Nam đã đạt được những tiến triển đáng kể về nền tảng thể chế và hiện là thời điểm quan trọng để chuyển sang giai đoạn triển khai thực tế.

Với cam kết chung đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, hợp tác trong các lĩnh vực khí hậu, môi trường và năng lượng đã trở thành một trụ cột quan trọng trong quan hệ song phương Việt Nam - Australia. Để hiện thực hóa các cam kết chiến lược, bà Brennan cho biết Australia đã và đang hợp tác chặt chẽ với Việt Nam thông qua nhiều nền tảng kỹ thuật và tài chính. Australia đã và đang hỗ trợ mạnh mẽ Việt Nam thông qua nhiều dự án thiết thực.

Trong đó, chương trình Nền tảng Đối tác Doanh nghiệp (BPP) đã đầu tư gần 10 triệu AUD kể từ năm 2016. Năm 2022, chương trình đã triển khai nhiều sáng kiến hợp tác đa bên nhằm thử nghiệm các mô hình mới trong thị trường carbon tự nguyện, như các giải pháp dựa vào thiên nhiên và sản xuất lúa phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Bên cạnh đó, thông qua Quan hệ đối tác Tài chính khí hậu Australia (ACFP), quốc gia này đã hỗ trợ tài chính ưu đãi cho doanh nghiệp Việt triển khai đội xe buýt điện đầu tiên, đồng thời đóng góp vào quỹ cho vay ủy thác của VPBank nhằm thúc đẩy phát triển hạ tầng bền vững, qua đó củng cố hệ sinh thái tài chính cho thị trường carbon. Chương trình Aus4Innovation với ngân sách 33,5 triệu AUD cũng đang thúc đẩy hệ sinh thái nông nghiệp thông minh thích ứng khí hậu tại Việt Nam.

Ở cấp độ chính sách và thể chế, bà Brennan nhận định việc hợp tác với các đối tác như UNOPS để triển khai Quan hệ Đối tác Chuyển dịch Năng lượng cung cấp hỗ trợ tổng thể về chính sách, pháp lý, kỹ thuật, tài chính và nâng cao năng lực.

Hiện nay, gần 1/3 lượng phát thải toàn cầu đã được bao phủ bởi các cơ chế định giá carbon. Dù định giá carbon là công cụ hiệu quả, bà Brennan cũng lưu ý rằng yêu cầu về tính liêm chính, minh bạch và chất lượng dự án đang ngày càng cao. Trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị vận hành thí điểm thị trường carbon, việc hỗ trợ doanh nghiệp hiểu và thích ứng với các tiêu chuẩn kỹ thuật là vô cùng thiết yếu. Quá trình chuyển đổi này vừa đặt ra những yêu cầu mới, vừa mở ra nhiều cơ hội đáng kể để đổi mới sáng tạo, củng cố vị thế thị trường, thu hút đầu tư và tự tin tham gia cả thị trường carbon trong nước và quốc tế.

Bà Cecilia Brennan, Tham tán Kinh tế Đại sứ quán Australia, 'ư]Đại diện Bộ Thương mại và Ngoại giao Australia khẳng định sẵn sàng chia sẻ những bài học thực tiễn của Australia.

Dù mỗi quốc gia có đặc thù kinh tế riêng, Australia khẳng định sẵn sàng chia sẻ những bài học thực tiễn từ quá trình hoàn thiện khuôn khổ thị trường của mình để giúp Việt Nam xây dựng một hệ thống vận hành hiệu quả, góp phần vào mục tiêu khí hậu dài hạn của quốc gia.

“Một hệ thống tín chỉ carbon vận hành hiệu quả có thể đóng vai trò quan trọng trong việc huy động nguồn lực tài chính, thúc đẩy giảm phát thải với chi phí hợp lý, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, đồng thời hỗ trợ các mục tiêu phát triển dài hạn và khí hậu của Việt Nam”, Tham tán Đại sứ quán Australia nhấn mạnh.

Để sẵn sàng tham gia thị trường carbon, ông Đỗ Thanh Lâm, đại diện Vụ Pháp chế, Bộ Tài chính khuyến nghị, các chủ thể liên quan cần chủ động chuẩn bị cả về pháp lý, năng lực quản trị và hạ tầng kỹ thuật.

Đối với các doanh nghiệp được phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính hoặc sở hữu tín chỉ carbon, trước hết cần nghiên cứu kỹ các quy định pháp luật liên quan, từ đó xây dựng phương án quản trị hạn ngạch và tín chỉ một cách bài bản. Chủ động nâng cao năng lực tham gia thị trường, xây dựng chiến lược giao dịch phù hợp nhằm tối ưu chi phí tuân thủ…

VCCI-Vũ Khuê

Việt Nam và Na Uy ký kết ghi nhớ về Đối tác Chiến lược xanh

Fri, 17 Apr 2026 08:29:53 GMT

Lễ ký kết thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của hai nước trong việc đẩy mạnh hợp tác trong quá trình phát triển xanh và kinh tế biển...

Ngày 17/4/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam đã tiếp và làm việc với đoàn Quốc Vụ khanh Bộ Thương mại, Công nghiệp và Thủy sản Na Uy. Nhân dịp này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và Bộ Ngoại giao Na Uy đã ký kết "Bản ghi nhớ về Đối tác Chiến lược Xanh Việt Nam – Na Uy".

Chuyến thăm của Quốc Vụ khanh Bộ Thương mại, Công nghiệp và Thủy sản Na Uy và lễ ký kết Bản ghi nhớ về Đối tác Chiến lược Xanh được diễn ra đúng dịp kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1971–2026) giữa Na Uy và Việt Nam thể hiện khát vọng chung trong việc nâng tầm hợp tác lâu dài lên một khuôn khổ chiến lược và hướng tới tương lai.

THÚC ĐẨY TĂNG TRƯỞNG XANH VÀ BỀN VỮNG

Tại cuộc họp giữa ông Lê Công Thành, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và bà Ragnhild Sjoner Syrstad, Quốc Vụ khanh Bộ Thương mại, Công nghiệp và Thủy sản Na Uy, hai bên đã nhất trí rằng Bản ghi nhớ về Đối tác Chiến lược Xanh tạo ra một nền tảng lâu dài nhằm làm sâu sắc hơn hợp tác giữa hai nước trong cả khu vực công và tư.

Hai bên kỳ vọng sẽ thúc đẩy hợp tác chung trong các lĩnh vực kinh tế xanh và kinh tế biển, tăng cường hợp tác trong nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, đồng thời thúc đẩy các mối quan hệ hợp tác mang lại kết quả cụ thể và bền vững.

Hai bên cũng sẽ phối hợp chặt chẽ để chuyển hóa khuôn khổ hợp tác thành các hành động cụ thể, đóng góp thiết thực vào tăng trưởng bền vững, bảo vệ môi trường và thịnh vượng lâu dài.

Song song với đó, sự tiến triển trong quá trình đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do giữa các nước EVFTA và Việt Nam được kỳ vọng sẽ tiếp tục củng cố quan hệ thương mại và đầu tư, bổ trợ cho Quan hệ Đối tác Chiến lược Xanh và mở ra thêm nhiều cơ hội hợp tác kinh doanh.

Đối tác Chiến lược Xanh được xây dựng trên nhận thức chung về yêu cầu cấp thiết phải đẩy nhanh quá trình chuyển dịch xanh nhằm đạt mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050; tăng cường ứng phó với biến đổi khí hậu; và đảm bảo quản lý tài nguyên bền vững.

Hai bên sẽ tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên mà hai nước cùng có lợi ích chung và kinh nghiệm bổ trợ lẫn nhau, bao gồm khí hậu và môi trường, kinh tế tuần hoàn, lâm nghiệp bền vững, nuôi trồng và khai thác thủy sản, các giải pháp hàng hải xanh, cũng như kinh tế biển bền vững.

Những lĩnh vực này góp phần bảo đảm an ninh lương thực, tạo ra giá trị gia tăng, bảo vệ môi trường và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững, có khả năng chống chịu cao, phản ánh các ưu tiên của Việt Nam về tăng trưởng xanh, đồng thời phát huy vai trò dẫn dắt toàn cầu của Na Uy trong hành động khí hậu và quản trị đại dương. Điều này khẳng định nhận thức chung của hai nước về sự song hành của phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

Bản ghi nhớ Đối tác Chiến lược Xanh thiết lập một khuôn khổ tổng thể nhằm thúc đẩy đối thoại chính sách có hệ thống, hợp tác kỹ thuật và hành động chung. Trên nền tảng các hoạt động hợp tác sẵn có, khuôn khổ này sẽ hỗ trợ xây dựng và triển khai các sáng kiến cụ thể, phù hợp với các mục tiêu của Thỏa thuận Paris và các Mục tiêu Phát triển Bền vững của Liên hiệp quốc.

Trong khuôn khổ Đối tác Chiến lược Xanh, các hoạt động hợp tác sẽ bao gồm nâng cao năng lực, xây dựng thể chế, chia sẻ tri thức và triển khai hợp tác chung, trong đó bao gồm các sáng kiến thí điểm có khả năng nhân rộng. Theo đó, trọng tâm chính sẽ là các giải pháp tích hợp, gắn kết mục tiêu bảo vệ môi trường với phát triển kinh tế, nhằm bảo đảm quá trình chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng xanh diễn ra hiệu quả và bao trùm.

THÚC ĐẨY THƯƠNG MẠI, ĐẦU TƯ VÀ VAI TRÒ DOANH NGHIỆP

Nhận thức rõ vai trò then chốt của doanh nghiệp, Quan hệ Đối tác Chiến lược Xanh nhấn mạnh khu vực tư nhân là động lực quan trọng của quá trình chuyển đổi bền vững. Hai bên hướng tới thúc đẩy hợp tác doanh nghiệp chặt chẽ hơn, khuyến khích đầu tư xanh, đồng thời tăng cường đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành nhấn mạnh “Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021–2030 của Việt Nam xác định tăng trưởng xanh và kinh tế tuần hoàn là những ưu tiên hàng đầu, trong đó khu vực tư nhân đóng vai trò động lực chính.

Quan hệ đối tác này sẽ góp phần hoàn thiện thể chế, huy động nguồn lực và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, qua đó hỗ trợ phát triển bền vững. Chúng tôi kỳ vọng đây sẽ là nền tảng mở ra nhiều cơ hội hợp tác mới, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế tuần hoàn và quản lý bền vững đại dương.

Thứ trưởng Lê Công Thành

Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp với Đại sứ quán Việt Nam và Na Uy tại mỗi nước, thúc đẩy hợp tác với các đối tác Na Uy chia sẻ kinh nghiệm và hoàn thiện các chính sách đồng bộ nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi xanh trên tất cả các lĩnh vực do Bộ trực tiếp phụ trách. Bản ghi nhớ Đối tác Chiến lược Xanh với Na Uy thể hiện rõ cam kết của Việt Nam trong thực hiện các mục tiêu về khí hậu và môi trường.

Phát biểu tại sự kiện, Quốc Vụ khanh Bộ Thương mại, Công nghiệp và Thủy sản Na Uy, bà Ragnhild Sjoner Syrstad khẳng định “Quan hệ Đối tác Chiến lược Xanh là một dấu mốc quan trọng trong quan hệ Na Uy – Việt Nam được xây dựng trên nền tảng 55 năm hợp tác chặt chẽ, đồng thời củng cố các cam kết chung của hai nước về khí hậu và kinh tế.”

Bà Ragnhild Sjoner Syrstad cho rằng bản ghi nhớ cũng sẽ mở ra các cơ hội hợp tác kinh doanh trong các lĩnh vực kinh tế xanh và kinh tế biển, tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Còn theo Đại sứ Na Uy tại Việt Nam, bà Hilde Solbakken, Đối tác Chiến lược Xanh đánh dấu bước phát triển mới trong hợp tác giữa Na Uy và Việt Nam. "Na Uy có thế mạnh về chính sách khí hậu, kinh tế biển bền vững, năng lượng tái tạo và giải pháp hàng hải xanh," Đại sứ nhấn mạnh.

"Thông qua khuôn khổ hợp tác này, chúng tôi mong muốn cùng Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển các thông lệ kinh doanh bền vững. Chúng tôi tin tưởng vào tiềm năng hợp tác giữa doanh nghiệp hai nước trong việc triển khai các giải pháp thiết thực, góp phần thúc đẩy chuyển đổi xanh,” Đại sứ Hilde Solbakken nói.

-Ngọc Lan

Hà Tĩnh: “Lá chắn xanh” ven biển bị suy yếu sau thiên tai

Fri, 17 Apr 2026 03:54:29 GMT

Sau đợt mưa lũ kéo dài cuối năm 2025, khoảng 5 ha rừng ngập mặn tại phường Hải Ninh, tỉnh Hà Tĩnh bị ảnh hưởng, trong đó 3 ha cây mắm biển chết hoàn toàn, khiến “lá chắn xanh” ven biển suy yếu...

Phường Hải Ninh có diện tích rừng ngập mặn gần 185 ha với các loài cây chủ yếu như: mắm, sú, vẹt, bần..., phân bố dọc ven sông, ven biển và khu vực cửa lạch.

Tại khu vực rừng phòng hộ thuộc phường Hải Ninh, người dân phát hiện tình trạng cây ngập mặn chết khô hàng loạt sau đợt mưa lũ kéo dài vào cuối năm 2025. Khu vực bị ảnh hưởng nằm tại lô 1, khoảnh 4, tiểu khu 349A – vùng quy hoạch rừng phòng hộ trọng điểm, nơi trồng ba loài chính gồm mắm biển, bần chua và trang.

Kết quả rà soát thực địa cho thấy khoảng 5 ha rừng bị ảnh hưởng. Trong đó, 3 ha cây mắm biển đã chết hoàn toàn, với biểu hiện khô mục cành lá, thối rễ, không còn khả năng phục hồi. Khoảng 2 ha còn lại đang suy yếu nghiêm trọng, lá vàng, héo rũ và khô dần từ ngọn.

Hệ sinh thái rừng ngập mặn bị ảnh hưởng khi cây mắm biển chết hàng loạt

Đáng chú ý, các khu vực cây chết tập trung chủ yếu dọc theo các tuyến lạch nước, tạo thành những khoảng trống lớn trong diện tích rừng phòng hộ, làm suy giảm khả năng chắn sóng và bảo vệ bờ biển.

Loài bị ảnh hưởng nặng nhất là cây mắm biển (Avicennia marina), được trồng từ năm 1994 thuộc một dự án hỗ trợ quốc tế. Trong khi đó, các loài cây ngập mặn khác như bần chua và trang vẫn sinh trưởng, phát triển bình thường trong cùng điều kiện môi trường.

Trước thực trạng trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh đã phối hợp với chính quyền phường Hải Ninh tiến hành kiểm tra hiện trường, lấy mẫu phân tích để xác định nguyên nhân.

Qua kiểm tra ban đầu, cơ quan chuyên môn không ghi nhận dấu hiệu của sâu bệnh gây hại như sâu đục thân, giáp xác hay hà bám. Phần gỗ bên trong thân cây vẫn sáng, không có biểu hiện bị vi khuẩn hoặc nấm bệnh tấn công. Các thông số môi trường nước cơ bản nằm trong ngưỡng cho phép, độ pH ổn định, chưa phát hiện dấu hiệu ô nhiễm từ nguồn thải công nghiệp hoặc sinh hoạt.

Hệ sinh thái rừng ngập mặn bị ảnh hưởng khi cây mắm biển chết hàng loạt. Ảnh: Thu Trang

Theo lãnh đạo UBND phường Hải Ninh, hiện tượng cây mắm biển chết bắt đầu xuất hiện rõ rệt từ tháng 11/2025, ngay sau đợt mưa lớn kéo dài do ảnh hưởng của bão số 10 (Bualoi). Địa phương đã tiến hành thống kê, báo cáo lên cơ quan chức năng để tìm phương án khắc phục và trồng mới thay thế.

Cơ quan chuyên môn bước đầu nhận định, đợt mưa lũ kéo dài kết hợp với sự biến động bất thường của thủy triều có thể là nguyên nhân chính làm thay đổi môi trường sống của rừng ngập mặn. Sự thay đổi đột ngột này ảnh hưởng đến quá trình hô hấp và trao đổi chất của cây mắm biển, khiến loài cây này không kịp thích nghi và dẫn đến tình trạng chết khô trên diện rộng.

Hiện Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh đã yêu cầu phường Hải Ninh triển khai các nhiệm vụ cấp bách, trong đó, bố trí lực lượng giám sát, giữ nguyên hiện trạng khu vực rừng bị ảnh hưởng, không để xảy ra tình trạng xâm hại hoặc khai thác trái phép.

Địa phương cũng được giao tổng hợp toàn bộ dữ liệu lịch sử liên quan đến diện tích rừng trồng; lập biên bản xác minh kèm theo hình ảnh, tọa độ để làm cơ sở cho việc xử lý, thanh lý rừng trong thời gian tới.

Ngoài ra, các ngành chức năng của địa phương đang xây dựng phương án mời các nhà khoa học, chuyên gia về rừng ngập mặn tiến hành khảo sát, đánh giá chuyên sâu nhằm xác định rõ nguyên nhân, từ đó đề xuất giải pháp phục hồi và trồng mới phù hợp.

-Nguyễn Thuấn

Tự chủ xăng dầu: “Lá chắn” an ninh năng lượng của Việt Nam

Fri, 17 Apr 2026 03:49:24 GMT

Trong bối cảnh eo biển Hormuz bị phong tỏa và xung đột Trung Đông leo thang, an ninh năng lượng đang trở thành “huyết mạch” quyết định khả năng duy trì đà tăng trưởng kinh tế của Việt Nam. Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, Việt Nam không chỉ cần những giải pháp ứng phó cấp bách, mà còn phải tính tới một chiến lược dự trữ dài hạn và lộ trình chuyển đổi năng lượng bền vững.

Trao đổi tại tọa đàm: “Cú sốc Hormuz: Bài toán an ninh nănglượng cho Việt Nam” do Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy tổ chức vào sáng 17/4/2026, các diễn giả cho rằng cuộc xung đột tại Trung Đông đã không còn là câu chuyện địa chính trị. Việc eo biển Hormuz – “yết hầu” của hơn 20 triệu thùng dầu thô, cùng khoảng 305 - 310 triệu m3 khí hóa lỏng (LPG) toàn cầu bị phong tỏa đã tạo ra một cơn “sang chấn” mạnh mẽ tới chuỗi cung ứng năng lượng.

Với một nền kinh tế có độ mở lớn, tới 200% như Việt Nam, việc đảm bảo nguồn cung xăng dầu là điều kiện tiên quyết để giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và an ninh quốc gia.

“ĐIỂM NGHẼN” HORMUZ VÀ ÁP LỰC LÊN MỤC TIÊU TĂNG TRƯỞNG 2 CON SỐ

Phân tích về mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng, PGS.TS Phạm Hoàng Lương, Giảng viên cao cấp Đại học Bách Khoa Hà Nội, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng sạch Việt Nam, nhận định đây là sự đứt gãy cung ứng lớn nhất trong lịch sử dầu khí thế giới. Khu vực Châu Á – Thái Bình Dương là đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi có tới 83% dầu thô và 84% khí LPG xuất phát từ Trung Đông đến khu vực này. Riêng với Việt Nam, chúng ta nhập khẩu khoảng 85% dầu thô từ khu vực này (chủ yếu từ Kuwait) để phục vụ các nhà máy lọc hóa dầu trong nước.

PGS.TS Phạm Hoàng Lương chia sẻ tại tọa đàm. Ảnh: VnEconomy.

Sự đứt gãy này ngay lập tức phản ánh vào giá cả. Dù giá dầu Brent có thời điểm hạ nhiệt về mức 101-102 USD/thùng sau khi đạt đỉnh 125 USD/thùng, nhưng áp lực lạm phát vẫn hiện hữu rõ rệt. PGS.TS Phạm Hoàng Lương cảnh báo về “vòng xoáy lạm phát” qua ba tầng tác động: trực tiếp vào chi phí vận tải; gián tiếp vào giá nguyên vật liệu sản xuất và cuối cùng là lạm phát kỳ vọng – yếu tố khiến người dân tích trữ và doanh nghiệp tự phát nâng giá.

Thực tế, trong tháng 3/2026, CPI đã tăng 4,65% so với cùng kỳ năm trước, vượt ngưỡng mục tiêu 4,5% mà Quốc hội đề ra. Điều này đặt Chính phủ vào một bài toán cân não: Làm thế nào để vừa kiểm soát lạm phát, vừa đảm bảo đủ năng lượng cho mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10%.

Nguyễn Xuân Hùng, Phó Tổng Giám đốc Petrolimex chia sẻ tại tọa đàm. Ảnh: VnEconomy.

Bổ sung thêm tính chất “chưa từng có tiền lệ” của cuộc khủng hoảng lần này, ông Nguyễn Xuân Hùng, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), cho biết khác với các cuộc xung đột trước đây, sự thiếu hụt khoảng 10-20 triệu thùng dầu/ngày hiện nay gần như không có phương án thay thế tức thời. Tại thị trường Việt Nam, dù Chính phủ đã nỗ lực “xóa trắng” các loại thuế để bình ổn, giá dầu Diesel vẫn tăng gấp đôi, gây áp lực cực lớn lên chi phí logistics và sản xuất công nghiệp.

Ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam chia sẻ tại tọa đàm. Ảnh: VnEconomy.

Theo ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, thực trạng đáng báo động nhất chính là việc các hợp đồng nhập khẩu bị đình trệ. Xăng dầu không phải mặt hàng có thể “ra chợ mua ngay”. Các doanh nghiệp đầu mối thường ký kết hợp đồng cho quý 1 và quý 2 dựa trên kế hoạch từ trước. Tuy nhiên, khi xung đột nổ ra, nhiều nhà cung cấp quốc tế đã viện dẫn điều khoản “bất khả kháng” để từ chối giao hàng. Điều này khiến các doanh nghiệp rơi vào thế khó khi hợp đồng bị hủy bỏ mà không thể khởi kiện, dẫn đến tình trạng khan hiếm hàng hóa cục bộ và đẩy giá thành lên mức bất thường.

Không chỉ đối mặt với việc thiếu hàng, các doanh nghiệp còn bị bủa vây bởi áp lực tài chính khi giá xăng dầu thành phẩm tăng vọt.

TỪ GIẢI PHÁP TÌNH THẾ ĐẾN “LÁ CHẮN” CHỦ ĐỘNG TRONG DÀI HẠN

Trước những rủi ro trực tiếp, Bộ Công Thương và các doanh nghiệp đầu mối đã kích hoạt các kịch bản ứng phó linh hoạt. Ông Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng phòng Quản lý kinh doanh xăng dầu và khí, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), khẳng định nguồn cung hiện vẫn đang được kiểm soát tốt nhờ sự chủ động từ hai phía: sản xuất trong nước và nhập khẩu.

Hai nhà máy lọc dầu Nghi Sơn và Dung Quất đang gánh vác hơn 70% nhu cầu nội địa. 30% còn lại được bù đắp từ nguồn nhập khẩu mà các doanh nghiệp như Petrolimex đã chủ động đa dạng hóa.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng phòng Quản lý kinh doanh xăng dầu và khí, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước chia sẻ tại tọa đàm. Ảnh: VnEconomy.

“Bộ Công Thương đã phối hợp với Bộ Tài chính đưa các loại thuế bảo vệ môi trường, tiêu thụ đặc biệt, xuất nhập khẩu về mức 0%, đồng thời kích hoạt gói ngân sách 8.000 tỷ đồng để hỗ trợ điều tiết giá, giảm sốc cho nền kinh tế”, ông Tuấn cho biết.

Về phía doanh nghiệp, Petrolimex đã thể hiện vai trò dẫn dắt khi cam kết không hạn chế số lượng bán ra bất chấp tâm lý phòng ngừa rủi ro của thị trường. Ông Hùng tiết lộ, tập đoàn đã ký kết các hợp đồng dài hạn cho 70% nhu cầu của năm 2026 ngay từ cuối năm 2025. Trong trường hợp khẩn cấp, Petrolimex sẵn sàng chuyển hàng từ công ty Trading tại Singapore về Việt Nam hoặc mở rộng mua hàng từ các thị trường xa hơn như Mỹ, Canada để bù đắp thiếu hụt từ Trung Đông.

Một “mắt xích” quan trọng trong chiến lược tự chủ là việc triển khai xăng sinh học E10 từ ngày 1/6/2026. Đây được xem là giải pháp “thực hiện mục tiêu kép”: vừa giảm 10% sự phụ thuộc vào xăng khoáng nhập khẩu, vừa thúc đẩy lộ trình giảm phát thải.

Để xóa bỏ tâm lý e ngại của người tiêu dùng về nồng độ ethanol, Petrolimex khẳng định toàn bộ sản phẩm đã được mua bảo hiểm trách nhiệm dân sự và có kết quả thử nghiệm an toàn tuyệt đối trên các dòng phương tiện phổ biến.

Tuy nhiên, về lâu dài, Việt Nam cần một “lá chắn” vững chắc hơn, đó là hệ thống dự trữ chiến lược quốc gia. Nhìn vào bài học của Nhật Bản (dự trữ 354 ngày); Trung Quốc (dự trữ khoảng 120 ngày) hay khuyến nghị 90 ngày của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), PGS.TS Phạm Hoàng Lương cho rằng việc Thủ tướng quyết định xây dựng kho dự trữ tại Nghi Sơn là bước đi đúng đắn nhưng cần đẩy nhanh tiến độ.

Theo đề xuất của ông Hùng, Chính phủ cần đóng vai trò chủ đạo về mặt ngân sách cho dự trữ quốc gia, nhưng nên có cơ chế giao cho các doanh nghiệp xăng dầu đầu mối thực hiện chức năng bảo quản và điều hành. Lý do là các doanh nghiệp với kinh nghiệm, hạ tầng kho bãi sẵn có và mạng lưới lưu thông hàng hóa sẽ giúp việc “đảo hàng”, duy trì chất lượng dự trữ hiệu quả hơn (xăng dầu là mặt hàng đặc thù, chất lượng sẽ biến đổi sau 3 đến 6 tháng). Sự kết hợp giữa ngân sách nhà nước và năng lực quản trị của doanh nghiệp sẽ tạo ra hệ thống dự trữ linh hoạt, đủ sức can thiệp thị trường khi cần thiết.

Ngoài ra, một trong những vấn đề bức bối nhất cho các doanh nghiệp bán lẻ thời gian qua là mức chiết khấu thấp, thậm chí có lúc bị cắt giảm về mức 0. Để khắc phục tình trạng này, ông Bảo cho biết Hiệp hội Xăng dầu đã cùng các Bộ ngành xây dựng dự thảo Nghị định mới thay thế Nghị định 83/2014/NĐ-CP. Tinh thần của Nghị định mới là hướng tới một cơ chế thị trường hơn, cắt giảm tối đa các thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh không cần thiết.

“Nghị định này sẽ giải quyết triệt để bài toán về chiết khấu và lỗ cho doanh nghiệp”, ông Bảo kỳ vọng, đồng thời kiến nghị Chính phủ sớm ban hành để đưa vào thực tiễn, kết hợp với các ưu đãi tài khóa để nâng cao năng lực ứng phó khủng hoảng.

Khép lại tọa đàm, thông điệp chung từ các chuyên gia và nhà quản lý là tinh thần: “Hiệu quả, tự chủ, đa dạng, linh hoạt”. Cuộc khủng hoảng năng lượng lần này không chỉ là thách thức mà còn là “lửa thử vàng” để Việt Nam hoàn thiện hệ thống phòng vệ năng lượng, tạo tiền đề vững chắc cho vận hội phát triển mới của đất nước.

Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy-Huyền Vy

Chỉ 35% cụm công nghiệp có hệ thống xử lý nước thải

Thu, 16 Apr 2026 11:22:43 GMT

Thống kê tỷ lệ khu công nghiệp có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt hơn 95%, trong khi đó, tỷ lệ cụm công nghiệp có hệ thống xử lý nước thải mới đạt khoảng 35%...

Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020 đã có các quy định cụ thể về kiểm soát ô nhiễm, bảo vệ môi trường đối với khu công nghiệp, cụm công nghiệp và làng nghề. Theo đó, đã cụ thể hóa các yêu cầu về hạ tầng kỹ thuật bảo vệ môi trường và trách nhiệm của Ban quản lý Khu công nghiệp, cơ quan quản lý Cụm công nghiệp, chính quyền địa phương và trách nhiệm của chủ đầu tư kinh doanh hạ tầng cũng như các đơn vị thứ cấp trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp, cơ sở, hộ sản xuất trong làng nghề.

Thực hiện quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các Bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương tăng cường và thường xuyên tổ chức thực hiện công tác kiểm soát, giám sát chặt chẽ các nguồn ô nhiễm lớn trong đó tập trung đối với các khu công nghiệp, cụm công nghiệp và làng nghề.

Báo cáo tổng kết 5 năm thi hành luật Bảo vệ môi trường 2020 (2020-2025) cho biết tính đến hết năm 2025, có 324 khu công nghiệp đã đi vào hoạt động trong đó có 309/324 khu công nghiệp đã có hệ thống xử lý nước thải tập trung (chiếm tỷ lệ 95,37%), vượt chỉ tiêu kế hoạch Quốc hội giao. Toàn bộ 100% trong số đó lắp đặt hệ thống quan trắc tự động truyền dữ liệu về cơ quan quản lý.

Tỷ lệ khu công nghiệp đã có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt 95,37%. Ảnh minh họa

Đối với các khu công nghiệp còn lại, các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất trong khu đã tự đầu tư hệ thống xử lý nước thải đạt QCVN trước khi xả ra môi trường.

Đối với cụm công nghiệp, tỷ lệ có hệ thống xử lý nước thải tăng từ 8,9% (năm 2016) lên 34,7% (năm 2025) với 251/723 cụm công nghiệp có hệ thống xử lý nước thải đi vào hoạt động.

Theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu chức năng trong khu kinh tế đang hoạt động nhìn chung tuân thủ quy định pháp luật về bảo vệ môi trường, tuân thủ các quy định về đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật bảo vệ môi trường như hệ thống thoát nước mưa, hệ thống xử lý nước thải tập trung, hệ thống quan trắc nước thải tự động...

Qua đó, đã góp phần hạn chế việc phân tán cơ sở sản xuất, thực hiện tập trung cơ sở sản xuất công nghiệp, di dời cơ sở sản xuất có nguy cơ ô nhiễm từ nội đô, làng nghề vào trong khu công nghiệp, khu chức năng trong khu kinh tế.

Việc các cơ sở sản xuất được tập trung bên trong khu công nghiệp, khu chức năng trong khu kinh tế làm cho công tác bảo vệ môi trường được kiểm soát chặt chẽ hơn so với doanh nghiệp nằm bên ngoài, đặc biệt là công tác xử lý nước thải, chất thải rắn.

Đối với khắc phục ô nhiễm làng nghề, thống kê có 31/47 làng nghề gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng thuộc danh mục đã triển khai các hoạt động khắc phục ô nhiễm và cải thiện môi trường. Trong đó, có nhiều làng nghề đã hoàn thành các biện pháp khắc phục ô nhiễm hoặc tự thu hẹp quy mô, chuyển đổi ngành nghề sản xuất, chấm dứt hoạt động và về cơ bản không còn ô nhiễm. Còn lại 16/47 làng nghề đang triển khai các biện pháp khắc phục ô nhiễm.

Trước tình trạng một số cụm làng nghề, đặc biệt là làng nghề tái chế còn gây ô nhiễm môi trường nước, không khí do phần lớn các cơ sở sản xuất hoạt động theo quy mô hộ gia đình, sử dụng công nghệ sản xuất lạc hậu, không đầu tư các biện pháp xử lý bụi, khí thải phát sinh; nước thải tại các cụm công nghiệp, làng nghề hầu hết đều không được thu gom và xử lý, Chính phủ đã chỉ đạo UBND các tỉnh vào cuộc quyết liệt với sự tham gia của cả hệ thống chính trị để xử lý các vấn đề ô nhiễm môi trường tại các làng nghề, cụm công nghiệp trên.

Qua đó đã bước đầu tạo ra sự chuyển biến tích cực. Điển hình là tỉnh Bắc Ninh đã dừng hoạt động sản xuất tại làng nghề Phong Khê (thành phố Bắc Ninh cũ) và Mẫn Xá (Văn Môn, Yên Phong cũ), các nguồn phát thải bị ngăn chặn triệt để, chất lượng môi trường tại 2 làng nghề đã có những chuyển biến rõ nét.

Với chất thải rắn công nghiệp thông thường, tỷ lệ thu gom, xử lý tiếp tục đạt mức khá cao, đạt trên 90%. Đối với một số loại chất thải rắn đặc thù như tro xỉ, thạch cao, việc đảm bảo yêu cầu môi trường khi thực hiện tái chế đã được quan tâm triển khai.

Liên quan đến quản lý chất thải, tổng khối lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trên cả nước khoảng 72.341 tấn/ngày (trong đó khu vực đô thị phát sinh khoảng 39.194 tấn/ngày và khu vực nông thôn khoảng 33.147 tấn/ngày).

Tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được thu gom, xử lý tại đô thị trung bình khoảng 97,59% (tăng 0,33% so với năm 2024), vượt chỉ tiêu Quốc hội đề ra (95%); tại khu vực nông thôn trung bình khoảng 84,14% (tăng 3,64% so với năm 2024). Tổng lượng rác thải từ khách du lịch khoảng 690.000 tấn (tăng 130.000 tấn so với năm 2024); trung bình 1,2 kg/ngày đêm/người.

-Tùng Dương

Sắp diễn ra tọa đàm: “Cú sốc” Hormuz và bài toán an ninh năng lượng cho Việt Nam

Thu, 16 Apr 2026 06:28:37 GMT

9h ngày 17/4/2026, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy tổ chức buổi tọa đàm có chủ đề: “Cú sốc” Hormuz: Bài toán an ninh năng lượng cho Việt Nam. Với sự tham dự của các chuyên gia, tọa đàm nhằm tập trung phân tích các thách thức và đề xuất giải pháp chiến lược nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trong bối cảnh mới...

Xung đột tại Trung Đông, đặc biệt là liên quan đến Iran không chỉ là tranh chấp địa chính trị, mà đang trực tiếp đe dọa làm đứt gãy các nguồn cung ứng năng lượng. Giá dầu thô chao đảo, các tuyến hải trình vận tải bị phong tỏa và nỗi lo về an ninh năng lượng đang trở nên hiện hữu hơn bao giờ hết. Việt Nam là một nền kinh tế có độ mở lớn, đang trong quá trình phục hồi mạnh mẽ, không thể nằm ngoài vòng xoáy này.

Mặc dù, Việt Nam đã tiến một bước dài trong việc đảm bảo an ninh năng lượng khi tự chủ được 70-75% nguồn cung xăng dầu. Tuy nhiên, trong một thế giới phẳng, không một quốc gia nào là “ốc đảo”'. Việc vẫn phải nhập khẩu hàng triệu tấn dầu thô mỗi năm, khiến giá xăng dầu trong nước không thể tách rời khỏi quỹ đạo của giá thế giới.

Vậy, Việt Nam đang đứng ở đâu trong “bản đồ rủi ro” năng lượng toàn cầu? Làm thế nào để đảm bảo dòng chảy xăng dầu trong nước không bị ngắt quãng trước những “cú sốc” từ bên ngoài?

Để làm rõ hơn về vấn đề này, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy tổ chức buổi tọa đàm với chủ đề: “Cú sốc” Hormuz: Bài toán an ninh năng lượng cho Việt Nam.

Buổi tọa đàm sẽ tập trung vào các nội dung:

+ Phân tích bối cảnh và tầm quan trọng của Eo biển Hormuz.

+ Phân tích những tác động trực tiếp và gián tiếp đến Việt Nam.

+ Đánh giá hệ thống dự trữ và các giải pháp ứng phó.

+ Giải pháp chiến lược và tầm nhìn dài hạn.

Tọa đàm có sự hiện diện của các chuyên gia:

- Ông Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng phòng quản lý kinh doanh xăng dầu và khí, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương

- Ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam.

- PGS.TS Phạm Hoàng Lương, Giảng viên cao cấp Đại học Bách khoa Hà Nội, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng sạch Việt Nam.

- Ông Nguyễn Xuân Hùng, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam.

Điều hành tọa đàm: Nhà báo Ngô Xuân Vũ, Phó Tổng thư ký Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy.

Trân trọng kính mời quý độc giả theo dõi tọa đàm: “Cú sốc” Hormuz: Bài toán an ninh năng lượng cho Việt Nam.

Toạ đàm sẽ được livestream trên nền tảng VnEconomy.vn, FanPage VnEconomy vào lúc 9h00 ngày 17/4/2026.

Tạp chí Kinh tế Việt Nam-Tạp chí Kinh tế Việt Nam - VnEconomy

Tham vọng điện mặt trời giữa sa mạc Sahara

Thu, 16 Apr 2026 03:16:46 GMT

Nhà máy điện mặt trời Noor tại rìa sa mạc Sahara được xem là biểu tượng cho tham vọng năng lượng sạch của Morocco. Tuy nhiên, sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, chi phí điện cao và hạn chế hạ tầng lưới điện đang khiến quá trình chuyển đổi diễn ra chậm hơn kỳ vọng…

Tại thành phố Ouarzazate, cách Marrakech khoảng 200 km về phía Đông Nam, Morocco đang sở hữu một trong những tổ hợp điện mặt trời lớn nhất thế giới. Nằm trên cao nguyên được bao quanh bởi dãy núi Atlas và ở rìa sa mạc Sahara, dự án mang tên Noor - nghĩa là “ánh sáng” trong tiếng Arab - đã trở thành biểu tượng cho chiến lược chuyển dịch năng lượng của quốc gia Bắc Phi này.

Không giống phần lớn trang trại điện mặt trời sử dụng pin quang điện (PV), Noor vận hành bằng công nghệ điện mặt trời tập trung (CSP). Hệ thống gồm khoảng 2 triệu gương lớn phản chiếu ánh nắng vào bộ thu nhiệt đặt trên đỉnh tháp cao 247 mét. Nhiệt lượng tập trung làm nóng muối nóng chảy lên tới 600 độ C, tạo hơi nước để vận hành tuabin phát điện. Công nghệ này cho phép nhà máy tiếp tục sản xuất điện trong nhiều giờ sau khi mặt trời lặn, khắc phục hạn chế gián đoạn vốn phổ biến của điện mặt trời truyền thống.

GÁNH NẶNG CHI PHÍ NĂNG LƯỢNG VÀ PHỤ THUỘC NHẬP KHẨU

Với diện tích gần 500 ha, Noor được đánh giá có thể cung cấp điện cho hơn 1 triệu hộ gia đình. Tuy nhiên, nghịch lý là ngay tại khu vực đặt dự án, điện vẫn bị xem là đắt đỏ và chưa trở thành nguồn năng lượng phổ biến trong sinh hoạt hằng ngày. Nhiều hộ dân vẫn dựa chủ yếu vào khí gas butane thay vì điện sạch.

Theo bà Intissar Fakir, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Trung Đông (Middle East Institute) ở Washington D.C., nguyên nhân chính nằm ở chỗ hệ thống năng lượng Morocco vẫn phụ thuộc lớn vào nhiên liệu hóa thạch, đặc biệt là điện than.

Bà Intissar Fakir cho biết điện sản xuất từ nhiên liệu hóa thạch hiện đóng góp khoảng 48% tổng lượng phát thải khí nhà kính liên quan đến năng lượng của quốc gia này. Điều đó cho thấy quá trình chuyển đổi xanh vẫn chưa đủ nhanh để tạo ra thay đổi mang tính nền tảng.

Số ngày nắng nóng tại Bắc Phi đã tăng gấp đôi trong 50 năm qua, khi các vùng sa mạc của Morocco trở thành điểm nóng của biến đổi khí hậu. Ảnh: imagoDens/Zoonar/IMAGO

Tại Morocco, người dân trung bình chi khoảng 110 USD mỗi tháng cho tiền điện, trong khi thu nhập bình quân chỉ vào khoảng 550 USD/tháng. Đây là tỷ lệ khá cao, đặc biệt trong bối cảnh quốc gia này có khí hậu nóng và khô, nhu cầu sử dụng điều hòa, quạt điện luôn ở mức lớn trong mùa hè.

Riêng tại Ouarzazate, nhiệt độ mùa hè thường xuyên vượt 40 độ C. Số ngày nắng nóng và đêm oi bức tại khu vực này cũng đã tăng gần gấp đôi kể từ thập niên 1970, phản ánh tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu tại Bắc Phi.

Một trong những nguyên nhân khiến chi phí điện cao là Morocco gần như không có nguồn nhiên liệu hóa thạch trong nước. Quốc gia này phải nhập khẩu khoảng 90% nhu cầu than đá, dầu mỏ và khí đốt. Vì vậy, mỗi biến động giá năng lượng trên thị trường thế giới đều tác động trực tiếp đến ngân sách nhà nước cũng như chi phí sinh hoạt của người dân.

Trong bối cảnh đó, đẩy nhanh chuyển đổi sang năng lượng tái tạo không chỉ là mục tiêu môi trường mà còn là yêu cầu về an ninh năng lượng và ổn định kinh tế vĩ mô.

THAM VỌNG LỚN, NHƯNG LƯỚI ĐIỆN CHƯA THEO KỊP

So với nhiều quốc gia Bắc Phi khác, Morocco được đánh giá là nước đi đầu trong phát triển năng lượng tái tạo. Chính phủ nước này đặt mục tiêu đến năm 2030, khoảng 52% điện năng sẽ đến từ các nguồn tái tạo. Đến năm 2050, tỷ lệ công suất điện sạch dự kiến tăng lên 70%.

Với nguồn bức xạ mặt trời dồi dào và tiềm năng gió lớn tại khu vực ven biển, Morocco được xem có nhiều lợi thế tự nhiên để hiện thực hóa kế hoạch nói trên.

Ngoài Noor, quốc gia này đã hoàn thành khoảng hai chục dự án quy mô lớn về điện mặt trời, điện gió và thủy điện. Hàng chục dự án khác hiện đang trong giai đoạn chuẩn bị hoặc triển khai. Chính phủ Morocco cũng recently cam kết loại bỏ hoàn toàn điện than vào năm 2040 trong khuôn khổ chiến lược chuyển đổi năng lượng sạch.

Khi tổ hợp điện mặt trời Noor dần thành hình vào năm 2016, công trình này mang theo kỳ vọng về một quá trình chuyển đổi năng lượng nhanh chóng. Ảnh: FADEL SENNA/AFP/Getty Images

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở việc xây thêm nhà máy, mà là khả năng hấp thụ nguồn điện tái tạo của toàn hệ thống. Dù công suất lắp đặt hiện tại đủ để tạo ra khoảng 46% sản lượng điện từ nguồn tái tạo, nhưng trong năm 2023, sản lượng thực tế chỉ đạt hơn một nửa con số đó.

Theo giới chuyên gia, nguyên nhân chủ yếu là lưới điện chưa đủ mạnh, thiếu năng lực truyền tải và điều tiết nguồn điện có tính biến động cao từ nắng và gió. Morocco cũng cần đầu tư đáng kể vào công nghệ lưu trữ điện nếu muốn tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo trong tiêu dùng hằng ngày.

Ngoài ra, nếu muốn trở thành quốc gia xuất khẩu điện sạch sang châu Âu trong tương lai, Morocco sẽ phải tiếp tục nâng cấp hạ tầng kết nối xuyên biên giới và thu hút nguồn vốn quốc tế quy mô lớn.

SIÊU DỰ ÁN HAY MÔ HÌNH PHÂN TÁN?

Một số nhà nghiên cứu và tổ chức xã hội dân sự cho rằng Morocco đang quá tập trung vào các siêu dự án mang tính biểu tượng như Noor, trong khi chưa chú trọng tương xứng tới các mô hình năng lượng phân tán quy mô nhỏ như điện mặt trời mái nhà cho hộ dân, doanh nghiệp và trang trại.

Theo quan điểm này, các dự án quy mô nhỏ có thể giúp người dân tiếp cận điện sạch nhanh hơn, giảm chi phí trực tiếp và giảm áp lực lên hệ thống truyền tải quốc gia.

Dù vậy, nhiều chuyên gia vẫn đánh giá Noor có ý nghĩa chiến lược. Không chỉ giúp Morocco chứng minh năng lực kỹ thuật và quản lý các dự án phức tạp, tổ hợp này còn nâng cao vị thế quốc gia trong bản đồ năng lượng sạch toàn cầu.

Tuy nhiên, bài toán lớn hơn vẫn là làm sao để những công trình quy mô lớn thực sự tạo ra thay đổi trong đời sống người dân, kéo giảm hóa đơn điện và thay thế hiệu quả hệ thống năng lượng hóa thạch đã tồn tại nhiều thập kỷ.

Noor vì thế vừa là biểu tượng của kỳ vọng, vừa là lời nhắc rằng chuyển đổi xanh không thể chỉ dựa vào những công trình ấn tượng, mà cần đi cùng hạ tầng đồng bộ, thị trường điện linh hoạt và chính sách thực thi hiệu quả.

Sa mạc Sahara có thể mang đến nguồn năng lượng dồi dào, nhưng để biến lợi thế đó thành tăng trưởng bền vững và điện giá rẻ cho người dân, Morocco vẫn còn nhiều việc phải làm.

DW-Trọng Hoàng

Chống xâm nhập mặn tại khu vực ven biển đồng bằng sông Hồng

Wed, 15 Apr 2026 08:34:05 GMT

Tích hợp đa công nghệ, ứng dụng AI dự báo sớm xâm nhập mặn nhằm nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu, thúc đẩy phát triển nông nghiệp xanh tại các khu vực ven biển đồng bằng sông Hồng...

Trước tình trạng xâm nhập mặn ngày càng diễn biến khó lường, đe dọa sinh kế của người dân tại các khu vực ven biển đồng bằng sông Hồng, Quỹ VinFuture vừa phối hợp với Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội) triển khai dự án “Tích hợp mô hình vật lý và mô hình dựa trên dữ liệu trong giám sát và dự báo xâm nhập mặn phục vụ phát triển nông nghiệp xanh tại một số khu vực ven biển Đồng bằng sông Hồng”.

Dự án hướng tới xây dựng hệ thống giám sát và dự báo tích hợp đa công nghệ: từ các mô hình vật lý, mô hình trí tuệ nhân tạo (Machine Learning, Deep Learning) đến dữ liệu viễn thám, thiết bị bay không người lái (UAV) và mạng lưới cảm biến IoT.

Theo nhóm nghiên cứu, toàn bộ dữ liệu đa nguồn sẽ được đồng bộ trên nền tảng không gian- thời gian DataCube. Khi kết hợp cùng mô hình vật lý, mô hình trí tuệ nhân tạo, viễn thám, IoT và hệ thống WebGIS, nền tảng tạo ra bản đồ số giúp theo dõi và đưa ra các cảnh báo xâm nhập mặn ở mức gần thời gian thực nhất.

Đây là công cụ then chốt giúp các địa phương chủ động ứng phó, bảo vệ sản xuất nông nghiệp trước các tác động tiêu cực của môi trường.

Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội và Quỹ VinFuture hợp tác triển khai Dự án “Tích hợp mô hình vật lý và mô hình dựa trên dữ liệu trong giám sát và dự báo xâm nhập mặn phục vụ phát triển nông nghiệp xanh tại một số khu vực ven biển Đồng bằng sông Hồng”

Cụ thể, nền tảng sẽ cung cấp khả năng cảnh báo sớm tình trạng xâm nhập mặn trước từ 1- 5 ngày. Khoảng “thời gian vàng” này giúp nông dân ven biển chủ động điều chỉnh lịch thời vụ, lên phương án tích trữ và quản lý nguồn nước, từ đó giảm thiểu tối đa thiệt hại kinh tế do thiên tai gây ra.

Dự án dự kiến sẽ được triển khai trong 2 năm với sự phối hợp của các tổ chức trong và ngoài nước như: Trường Đại học Thủy Lợi (Việt Nam), Viện Khoa học Tài nguyên nước (Việt Nam), Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore), Đại học Edinburgh (Scotland).

Nhóm nghiên cứu kỳ vọng dự án sẽ trở thành “lá chắn số” giúp nông dân các tỉnh ven biển chủ động động ứng phó, giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ sinh kế trước nguy cơ xâm nhập mặn; đồng thời đặt nền móng để chuyển đổi sang mô hình nông nghiệp xanh, thích nghi bền vững với biến đổi khí hậu.

PGS.TS. Nguyễn Hữu Duy, Phó Trưởng Bộ môn Địa nhân văn và Quy hoạch, Khoa Địa lý, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Chủ nhiệm dự án) cho biết sự hỗ trợ từ quỹ giúp triển khai dự án ngoài thực địa thuận lợi hơn và có thể mở rộng phạm vi ứng dụng. Điều quan trọng hơn, sự kết nối, lan tỏa từ quỹ sẽ góp phần đưa các kết quả nghiên cứu đến gần hơn với người dân, cơ quan quản lý và doanh nghiệp, từ đó nâng cao tác động xã hội của dự án và thúc đẩy nông nghiệp xanh một cách nhanh chóng, hiệu quả hơn.

Sự hợp tác, hỗ trợ này được kỳ vọng sẽ rút ngắn khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến cánh đồng. Thay vì những số liệu thô cứng, hệ thống tập trung chuyển hóa dữ liệu thành các khuyến cáo dễ hiểu, giúp người dân ứng dụng trực tiếp vào sản xuất.

TS. Lê Thái Hà, Giám đốc Điều hành Quỹ VinFuture kỳ vọng dự án sẽ không chỉ nâng cao năng lực giám sát, dự báo xâm nhập mặn mà còn hỗ trợ thiết thực cho người dân và cơ quan quản lý trong việc ra quyết định, qua đó thúc đẩy chuyển đổi sang mô hình nông nghiệp xanh, bền vững và thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu.

-Hằng Anh

Doanh nghiệp mua bán, giao dịch tín chỉ carbon qua tài khoản chứng khoán

Wed, 15 Apr 2026 08:19:39 GMT

Chủ thể giao dịch hạn ngạch phát thải, tín chỉ carbon trên sàn carbon trong nước cần có tài khoản tại các công ty chứng khoán và chỉ được sử dụng 1 tài khoản giao dịch chứng khoán. Các doanh nghiệp có thể sử dụng ngay tài khoản chứng khoán hiện có để tham gia sàn...

Tại sự kiện phổ biến chính sách, quy định pháp luật về xây dựng thị trường carbon trong nước vừa diễn ra, đại diện Phòng Thị trường carbon, Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết hàng hóa giao dịch trên sàn gồm hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon.

DOANH NGHIỆP ĐƯỢC PHÉP BÙ TRỪ TỐI ĐA 30% HẠN NGẠCH PHÁT THẢI BẰNG TÍN CHỈ CARBON

Đến nay, hạn ngạch phát thải hiện đã được phân bổ cho 110 cơ sở phát thải lớn trong lĩnh vực nhiệt điện, sắt thép và xi măng, với tổng lượng phân bổ hơn 500 triệu tấn trong giai đoạn 2025- 2026. 110 cơ sở được cấp hạn ngạch phát thải cho giai đoạn 2025-2026, gồm 34 cơ sở nhiệt điện, 25 cơ sở sắt thép và 51 cơ sở xi măng. Đây là nhóm doanh nghiệp đầu tiên được phép giao dịch trên sàn carbon trong nước.

Theo quy định, nếu cơ sở phát thải vượt mức cho phép sẽ phải mua thêm hạn ngạch theo quy định pháp luật. Ngược lại, nếu giảm phát thải hiệu quả, doanh nghiệp có thể tiết kiệm hoặc bán lại hạn ngạch dư thừa để thu lợi nhuận.

Về tín chỉ carbon, các doanh nghiệp và nhà đầu tư có thể phát triển các dự án giảm phát thải để tạo ra tín chỉ, sau đó đưa vào thị trường. Đáng chú ý, Việt Nam cho phép các doanh nghiệp sử dụng tín chỉ carbon để bù trừ cho phần phát thải vượt hạn ngạch, với tỷ lệ lên tới 30%.

Doanh nghiệp phát thải thấp hơn mức hạn ngạch được cấp có thể bán phần dư; doanh nghiệp phát thải vượt ngưỡng phải mua thêm hạn ngạch hoặc dùng tín chỉ carbon để bù trừ, nhưng mức bù trừ bằng tín chỉ không vượt quá 30% lượng hạn ngạch được phân bổ.

Theo đại diện Phòng thị trường carbon, đây là điểm khác biệt so với một số thị trường quốc tế nhằm tạo điều kiện linh hoạt cho doanh nghiệp trong giai đoạn đầu chuyển đổi, đầu tư giảm phát thải.

Tuy nhiên, kinh nghiệm quốc tế cho thấy, hạn ngạch phát thải có xu hướng ngày càng siết chặt. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải chủ động thích ứng, đồng thời tăng cường đầu tư đổi mới công nghệ.

Phòng thị trường carbon cũng lưu ý đối với các dự án tạo tín chỉ carbon, có 3 loại tín chỉ đủ điều kiện đưa vào giao dịch ở thị trường carbon trong nước, đó là tín chỉ theo cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ carbon trong nước; cơ chế song phương, đa phương theo Điều 6.2 Thỏa thuận Paris và cơ chế theo Điều 6.4 Thỏa thuận Paris.

Các tín chỉ theo cơ chế quốc tế như: Verra, Gold Stanrdart... nếu không đáp ứng các điều kiện đưa vào thị trường trong nước vẫn có thể trao đổi trên thị trường quốc tế theo quy định tại Nghị định số 112/2026/NĐ-CP ngày 1/4/2026 của Chính phủ. Tuy nhiên, tổ chức có chương trình, dự án tạo tín chỉ phải đăng ký số lượng tín chỉ trên Hệ thống đăng ký quốc gia nhằm phục vụ công tác quản lý phát thải trên phạm vi lãnh thổ Việt Nam.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng thị trường carbon không chỉ là nghĩa vụ, mà là cơ hội. Việc tham gia sớm và chủ động sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực, chủ động trong lập kế hoạch sản xuất gắn với kiểm soát phát thải, đổi mới công nghệ và tạo dựng lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh các rào cản phát thải khí nhà kính đang ngày càng thắt chặt trên toàn cầu.

MÔ HÌNH VẬN HÀNH ĐƯỢC XÂY DỰNG TRÊN NỀN TẢNG HẠ TẦNG SẴN CÓ CỦA THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

Nếu coi hạn ngạch là giấy phép phát thải được cấp trước, thì tín chỉ carbon là kết quả giảm phát thải đã đạt được. Hai loại hàng hóa này cùng tồn tại và liên kết với nhau thông qua cơ chế bù trừ. Toàn bộ giao dịch sẽ diễn ra trên sàn giao dịch carbon đặt tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), sử dụng hạ tầng kỹ thuật của hệ thống giao dịch chứng khoán hiện hành

Sàn giao dịch carbon trong nước được thiết kế nhằm thiết lập cơ chế xác định giá minh bạch, phản ánh đúng cung cầu của thị trường. Mô hình vận hành được xây dựng trên nền tảng hạ tầng sẵn có của thị trường chứng khoán.

Theo đó, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội sẽ đảm nhiệm chức năng tổ chức giao dịch; Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VDSC) thực hiện lưu ký và thanh toán.

Các doanh nghiệp, tổ chức muốn tham gia giao dịch bắt buộc phải có mã số thuế và hoàn tất đăng ký trên Hệ thống đăng ký quốc gia của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Đáng chú ý, chủ thể giao dịch cần có tài khoản tại các công ty chứng khoán và chỉ được sử dụng 1 tài khoản giao dịch chứng khoán. Các doanh nghiệp, tổ chức có thể sử dụng ngay tài khoản chứng khoán hiện có để tham gia sàn. Trong trường hợp chưa có tài khoản cần mở mới. Tuy nhiên, sẽ có sự tách biệt rõ ràng giữa thị trường carbon và thị trường chứng khoán để đảm bảo tính chuyên biệt, minh bạch trong quản lý.

Trước đó, ngày 19/1/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 29/2026/NĐ-CP về sàn giao dịch carbon trong nước, tạo khung pháp lý đầy đủ cho việc tổ chức, vận hành thị trường carbon tại Việt Nam...

Nghị định gồm 6 chương, 35 điều quy định về các hoạt động liên quan đến sàn giao dịch carbon trong nước, bao gồm đăng ký, cấp mã trong nước, chuyển quyền sở hữu, lưu ký, giao dịch và thanh toán giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon đủ điều kiện được giao dịch theo quy định pháp luật; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức trong việc quản lý sàn giao dịch carbon trong nước và chế độ báo cáo, công bố thông tin…

Nghị định, đối tượng áp dụng là Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam; sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam; sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội.

Cùng với đó là các cơ quan, tổ chức tham gia giao dịch trên sàn giao dịch carbon trong nước theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường; các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động tổ chức vận hành sàn giao dịch carbon trong nước, đăng ký, cấp mã trong nước, chuyển quyền sở hữu, lưu ký, giao dịch và thanh toán giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon.

Theo quy định, sàn giao dịch carbon trong nước được xây dựng và tổ chức vận hành theo lộ trình được quy định tại Nghị định số 06/2022/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 119/2025/NĐ-CP.

Trong giai đoạn tổ chức vận hành thí điểm sàn giao dịch carbon trong nước đến hết ngày 31/12/2028, Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam, Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam và Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội không thu tiền cung cấp dịch vụ trên sàn giao dịch carbon trong nước.

-Hằng Anh

TP.HCM: Chuẩn hóa định mức vận hành xe buýt, nâng cao chất lượng vận tải công cộng

Wed, 15 Apr 2026 04:43:37 GMT

Ủy ban nhân dân TP.Hồ Chí Minh vừa ban hành Quyết định số 20/2026/QĐ-UBND về định mức kinh tế kỹ thuật dịch vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt sử dụng nhiên liệu diesel và khí CNG, đánh dấu một bước cập nhật quan trọng sau gần 8 năm áp dụng khung định mức cũ...

Hiện nay, chi phí đầu vào, đặc biệt là nhiên liệu và nhân công, liên tục biến động, trong khi yêu cầu về chất lượng phục vụ và tính bền vững của hệ thống giao thông đô thị ngày càng cao. Điều này đặt ra yêu cầu phải xây dựng lại một hệ thống định mức đủ sát thực tế, vừa bảo đảm kiểm soát chi phí, vừa tạo điều kiện cho doanh nghiệp chủ động trong tổ chức vận hành.

CHUẨN HÓA TOÀN DIỆN ĐỊNH MỨC, SIẾT CHẶT “KHUNG CHI PHÍ” VẬN HÀNH

Trọng tâm của Quyết định này đó là thiết lập một hệ thống định mức kinh tế - kỹ thuật tương đối toàn diện, bao phủ đầy đủ các cấu phần của hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt.

Thay vì áp dụng một khung chung, định mức được phân tách theo quy mô phương tiện, từ xe buýt nhỏ đến xe buýt lớn, cũng như phân biệt rõ giữa hai loại nhiên liệu chính là diesel và khí CNG. Cách tiếp cận này giúp phản ánh sát hơn đặc thù vận hành của từng loại phương tiện, hạn chế tình trạng “cào bằng” trong tính toán chi phí.

Trong cấu trúc định mức, lao động và tiền lương được xác định là yếu tố nền tảng. Hoạt động xe buýt được chuẩn hóa theo ca làm việc 480 phút, tương đương 8 giờ, với 2 ca mỗi ngày và khoảng 312 ngày vận hành trong năm. Mỗi ca xe bố trí một lái xe và một nhân viên phục vụ, bảo đảm yêu cầu vận hành liên tục cũng như phục vụ hành khách. Việc lượng hóa cụ thể thời gian và nhân sự không chỉ giúp kiểm soát chi phí nhân công mà còn tạo cơ sở để đánh giá năng suất lao động trong toàn hệ thống.

Song hành với đó, tiền lương được tính toán theo hệ số và bậc lương gắn với quy định của Nhà nước, bao gồm cả các khoản phụ cấp và bảo hiểm bắt buộc. Cách tiếp cận này giúp bảo đảm tính minh bạch và đồng bộ với chính sách tiền lương chung, đồng thời phản ánh tương đối đầy đủ chi phí thực tế mà doanh nghiệp phải chi trả.

Chi phí nhiên liệu, yếu tố chiếm tỷ trọng lớn trong vận hành xe buýt, cũng được chuẩn hóa chi tiết theo từng loại phương tiện và nhiên liệu. Việc quy định mức tiêu hao cụ thể cho xe diesel và xe CNG, kèm theo hệ số nhiên liệu phụ, giúp việc tính toán chi phí vận hành trở nên sát thực tế hơn, đồng thời tạo động lực để doanh nghiệp tối ưu hóa mức tiêu hao nhiên liệu.

Cùng với nhiên liệu, chi phí khấu hao phương tiện được xác định ở mức 10%/năm, phản ánh vòng đời sử dụng của xe buýt và tạo cơ sở cho việc lập kế hoạch đầu tư, thay thế phương tiện. Hệ thống định mức bảo dưỡng cũng được xây dựng theo chu kỳ kilômét, bao phủ toàn bộ các hạng mục kỹ thuật quan trọng, từ động cơ đến hệ thống phanh, điều hòa và khung gầm. Điều này giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong công tác bảo trì, qua đó nâng cao độ an toàn và ổn định trong vận hành.

MINH BẠCH TRỢ GIÁ, TẠO SÂN CHƠI CẠNH TRANH CHO DOANH NGHIỆP VẬN TẢI

Một trong những ý nghĩa quan trọng nhất của Quyết định số 20/2026/QĐ-UBND đó là tạo nền tảng minh bạch cho cơ chế trợ giá xe buýt, vốn là vấn đề được quan tâm trong nhiều năm qua tại TP.Hồ Chí Minh. Trong bối cảnh doanh thu từ vé chưa đủ bù đắp chi phí, trợ giá vẫn đóng vai trò then chốt để duy trì hoạt động của hệ thống vận tải công cộng.

Tuy nhiên, việc thiếu một bộ định mức cập nhật đã khiến công tác xác định chi phí hợp lý gặp nhiều khó khăn.

Với hệ thống định mức mới, toàn bộ các yếu tố cấu thành giá dịch vụ đã được lượng hóa một cách rõ ràng, từ chi phí lao động, nhiên liệu đến khấu hao, bảo dưỡng và các chi phí gián tiếp. Trên cơ sở đó, chi phí quản lý được xác định theo tỷ lệ 5% chi phí trực tiếp, trong khi lợi nhuận định mức 4,5% trên tổng chi phí. Các tỷ lệ này được đánh giá là đủ để doanh nghiệp duy trì hoạt động, đồng thời hạn chế nguy cơ đội giá dịch vụ.

So với diesel, CNG có ưu điểm giảm phát thải, phù hợp với mục tiêu phát triển giao thông bền vững trong bối cảnh áp lực ô nhiễm không khí ngày càng gia tăng tại đô thị lớn

Việc chuẩn hóa chi phí không chỉ giúp cơ quan quản lý xác định chính xác mức trợ giá cần thiết mà còn tạo điều kiện để so sánh hiệu quả giữa các đơn vị vận tải. Đây là tiền đề quan trọng để triển khai cơ chế đấu thầu, đặt hàng dịch vụ vận tải công cộng theo hướng cạnh tranh, minh bạch hơn, thay vì phụ thuộc vào cơ chế chỉ định như trước đây.

Ở góc độ doanh nghiệp, bộ định mức mới mang lại một “khung tham chiếu” rõ ràng để xây dựng phương án tài chính, tính toán chi phí và tối ưu hóa hoạt động. Khi các yếu tố chi phí được xác định cụ thể, doanh nghiệp có thể chủ động hơn trong việc kiểm soát hiệu quả vận hành, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh trong các gói thầu cung cấp dịch vụ.

THÚC ĐẨY CHUYỂN ĐỔI NĂNG LƯỢNG, NÂNG CHẤT DỊCH VỤ XE BUÝT ĐÔ THỊ

Không dừng lại ở việc chuẩn hóa chi phí, quy định này còn thể hiện định hướng phát triển dài hạn của TP.Hồ Chí Minh đối với hệ thống vận tải công cộng, đặc biệt là trong lĩnh vực chuyển đổi năng lượng và ứng dụng công nghệ.

Việc đưa xe buýt sử dụng khí CNG vào hệ thống định mức với các thông số riêng biệt cho thấy thành phố đang từng bước thúc đẩy sử dụng phương tiện thân thiện môi trường. So với diesel, CNG có ưu điểm giảm phát thải, phù hợp với mục tiêu phát triển giao thông bền vững trong bối cảnh áp lực ô nhiễm không khí ngày càng gia tăng tại đô thị lớn.

Đáng chú ý, chi phí ứng dụng khoa học công nghệ lần đầu tiên được đưa vào cấu phần định mức. Khoản chi này bao gồm đầu tư và vận hành các hệ thống như vé điện tử, giám sát hành trình, điều hành thông minh và các nền tảng hỗ trợ quản lý khác. Việc chính thức “định danh” chi phí công nghệ không chỉ phản ánh xu hướng số hóa trong ngành vận tải mà còn tạo cơ sở để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, nâng cao chất lượng dịch vụ.

Trong bối cảnh TP.Hồ Chí Minh đang hướng tới xây dựng hệ thống giao thông công cộng đa phương thức, kết nối giữa xe buýt, metro và các loại hình vận tải khác, việc nâng cấp chất lượng xe buýt đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Xe buýt không chỉ là phương tiện vận chuyển độc lập mà còn là “mắt xích kết nối”, bảo đảm tính liên thông của toàn hệ thống.

Quyết định số 20/2026/QĐ-UBND không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật, mà được nhìn nhận như một động thái tái cấu trúc toàn diện nền tảng chi phí của hệ thống xe buýt, qua đó tạo cơ sở minh bạch cho cơ chế trợ giá và nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải công cộng trên địa bàn thành phố.

Đồng thời, đó còn là nền tảng cho giai đoạn phát triển mới của vận tải hành khách công cộng tại TP.Hồ Chí Minh. Khi các yếu tố chi phí được minh bạch, cơ chế quản lý được chuẩn hóa và định hướng công nghệ được xác lập, hệ thống xe buýt được kỳ vọng sẽ vận hành hiệu quả hơn, qua đó góp phần giảm áp lực giao thông và nâng cao chất lượng sống đô thị.

Trong dài hạn, việc hoàn thiện khung định mức cũng sẽ hỗ trợ thành phố trong việc thu hút đầu tư vào lĩnh vực vận tải công cộng, đặc biệt là các mô hình hợp tác công tư. Khi bài toán chi phí được giải một cách rõ ràng, niềm tin của nhà đầu tư và doanh nghiệp sẽ được củng cố, mở ra dư địa cho những bước phát triển mạnh mẽ hơn của hệ thống giao thông đô thị.

-Anh Khuê

Cảnh báo xâm nhập mặn ở đồng bằng sông Cửu Long đang gia tăng

Tue, 14 Apr 2026 09:21:51 GMT

Đồng bằng sông Cửu Long- vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm của cả nước- đang bước vào cao điểm mùa khô 2025 - 2026 với nhiều dấu hiệu đáng lo ngại về xâm nhập mặn. Dù được dự báo mức độ không khốc liệt như các năm cực đoan trước đây, nhưng thực tế cho thấy xu hướng mặn đến sớm, lấn sâu và kéo dài đang gia tăng, đặt ra thách thức lớn với an ninh nguồn nước và sinh kế của hàng triệu người dân...

Theo dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Quốc gia, mùa khô năm 2025 - 2026 có diễn biến xâm nhập mặn tương đương mùa khô trước, nhưng vẫn ở mức cao hơn trung bình nhiều năm.

XÂM NHẬP MẶN BIẾN ĐỘNG THEO TRIỀU CƯỜNG

Đáng chú ý, mặn không chỉ xuất hiện sớm mà còn biến động mạnh theo từng đợt triều cường. Trong các đợt cao điểm cuối tháng 3 và dự báo trong tháng 4/2026, ranh mặn 4‰ tại nhiều cửa sông chính có thể xâm nhập sâu từ 40 - 55 km, thậm chí có nơi lên tới 60 - 70 km, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng lấy nước ngọt phục vụ sản xuất và sinh hoạt.

Diễn biến này cho thấy, dù không phải năm hạn mặn lịch sử nhưng nguy cơ thiếu nước ngọt vẫn hiện hữu. Tại nhiều địa phương ven biển, đặc biệt là khu vực cuối nguồn, tình trạng thiếu nước sinh hoạt cục bộ vẫn có thể xảy ra khi mặn lên cao kéo dài. Một số hệ thống thủy lợi lớn như Gò Công tỉnh Tiền Giang cũ, nay là Đồng Tháp), Nam Măng Thít hay Long Phú - Tiếp Nhật (tỉnh Vĩnh Long) đứng trước nguy cơ không bảo đảm nguồn nước ổn định trong những thời điểm đỉnh mặn.

Không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt, xâm nhập mặn còn tác động trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp vốn là trụ cột kinh tế của toàn vùng. Khi nước mặn xâm nhập sâu vào nội đồng, việc lấy nước tưới cho lúa, cây ăn trái và nuôi trồng thủy sản gặp nhiều khó khăn. Nhiều địa phương buộc phải điều chỉnh lịch thời vụ, chuyển đổi cơ cấu cây trồng hoặc tạm ngừng sản xuất ở một số khu vực để tránh thiệt hại.

Một trong những nguyên nhân chính khiến xâm nhập mặn gia tăng là sự suy giảm dòng chảy từ thượng nguồn sông Mêkông. Lượng nước về đồng bằng trong mùa khô giảm khiến khả năng đẩy mặn suy yếu, tạo điều kiện để nước biển lấn sâu vào nội địa. Trong bối cảnh đồng bằng sông Cửu Long phụ thuộc phần lớn nguồn nước từ bên ngoài, bất kỳ biến động nào ở thượng nguồn cũng có thể tác động trực tiếp đến toàn vùng.

Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu đang làm gia tăng các hiện tượng cực đoan như nắng nóng kéo dài, lượng mưa giảm và mực nước biển dâng. Các yếu tố này không chỉ khiến xâm nhập mặn diễn ra thường xuyên hơn mà còn khó dự báo hơn. Đặc biệt, sự kết hợp giữa triều cường và dòng chảy suy giảm trong cùng một thời điểm có thể khiến mặn tăng đột biến, vượt ngoài kịch bản dự báo thông thường.

KHAI THÁC NƯỚC NGẦM: “THỦ PHẠM” CON NGƯỜI

Ngoài yếu tố tự nhiên, các tác động từ con người cũng góp phần làm trầm trọng thêm tình trạng này. Việc khai thác nước ngầm quá mức trong nhiều năm qua đã dẫn đến sụt lún đất tại nhiều khu vực, làm gia tăng nguy cơ xâm nhập mặn.

Để khắc phục tình trạng trên, các chuyên gia khuyến nghị cần từng bước giảm khai thác nước ngầm, chuyển sang sử dụng nước mặt và phát triển các hệ thống cấp nước tập trung nhằm bảo đảm an ninh nguồn nước lâu dài.

Trước nguy cơ xâm nhập mặn gia tăng, Chính phủ và các địa phương đã chủ động triển khai nhiều giải pháp ứng phó. Các công trình thủy lợi kiểm soát mặn – giữ ngọt tiếp tục được vận hành linh hoạt nhằm bảo vệ sản xuất và cung cấp nước sinh hoạt cho người dân. Đồng thời, công tác dự báo, cảnh báo cũng được tăng cường, giúp người dân và chính quyền chủ động hơn trong việc điều chỉnh kế hoạch sản xuất.

Nhiều công trình thủy lợi kiểm soát mặn, giữ ngọt tiếp tục được vận hành linh hoạt nhằm bảo vệ sản xuất và cung cấp nước sinh hoạt cho người dân. Ảnh minh họa

Bên cạnh các giải pháp công trình, nhiều địa phương đã đẩy mạnh các biện pháp phi công trình như chuyển đổi cơ cấu sản xuất phù hợp với điều kiện nước mặn, lợ; nâng cao ý thức sử dụng nước tiết kiệm; tích trữ nước ngọt trong mùa mưa. Một số mô hình thích ứng như nuôi trồng thủy sản nước lợ, trồng cây chịu mặn bước đầu mang lại hiệu quả, góp phần giảm thiểu thiệt hại do xâm nhập mặn gây ra.

Về lâu dài, các chuyên gia cho rằng đồng bằng sông Cửu Long cần chuyển đổi mạnh mẽ tư duy phát triển theo hướng “sống chung với mặn”. Thay vì chỉ tập trung chống mặn, cần coi đây là một yếu tố tự nhiên để thích ứng và khai thác hợp lý. Việc tăng cường hợp tác quốc tế trong quản lý nguồn nước sông Mekong cũng là yếu tố quan trọng nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững của toàn vùng.

Xâm nhập mặn ở vùng châu thổ này không còn là hiện tượng bất thường, mà đang dần trở thành thách thức thường trực trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Vì vậy, nếu không có các giải pháp đồng bộ và lâu dài, nguy cơ thiếu nước, suy giảm sản xuất và ảnh hưởng đến sinh kế của hàng chục triệu người dân sẽ ngày càng rõ rệt. Ngược lại, nếu chủ động thích ứng, vùng đất “chín rồng” vẫn có thể tìm được hướng đi bền vững trong điều kiện tự nhiên đang thay đổi nhanh chóng.

-Anh Khuê