Hungary ngập trong ngân quỹ từ EU

Sau nhiều năm bị đóng băng trong thời kỳ cầm quyền của cựu Thủ tướng Viktor Orban, số tiền này đã được giải phóng sau khi Hungary có nhà lãnh đạo mới, mở ra cơ hội phát triển kinh tế cho quốc gia Trung Âu này.

Ngay sau chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử tháng 4, Thủ tướng Peter Magyar đã bắt đầu các cuộc đàm phán với Ủy ban châu Âu (EC) về những cải cách cần thiết để giải phóng các khoản ngân quỹ bị đóng băng. Tuần trước, Brussels đã phê duyệt việc giải ngân 16,4 tỷ euro và vẫn đang tiếp tục đàm phán về ngân quỹ hàng tỷ euro khác cho Hungary.

Các quan chức tại Budapest thừa nhận họ đang đối mặt thách thức trong việc hấp thụ số ngân quỹ này trước khi hết hạn - tờ báo Financial Times cho hay.

Bộ trưởng Bộ Giao thông và Đầu tư David Vitezy cho biết: “Có những danh sách dự án cần phải đàm phán lại hoàn toàn. Câu hỏi chính là chúng tôi có thể thực tế chi tiêu bao nhiêu trước thời hạn 31/8”.

Các quốc gia thành viên EU có thời hạn đến cuối tháng 8 năm nay để đáp ứng các yêu cầu đối với việc giải ngân các khoản ngân quỹ trong một quỹ hỗ trợ được EU thiết lập trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Quỹ Phục hồi và Khả năng chống chịu (RRF) trị giá 577 tỷ euro được thành lập vào năm 2021, với thời hạn cuối cùng là tháng 12/2026 khi quỹ này hết hạn.

Trước khi các cuộc đàm phán bắt đầu, ít ai cho rằng Chính phủ của Thủ tướng Magyar có thể thuyết phục được EU giải ngân thậm chí chỉ một nửa trong số 10 tỷ euro mà RRF cam kết dành cho Hungary. “Lập trường khởi điểm của EC là 4 tỷ-5 tỷ euro. Chúng tôi đã làm việc để nâng con số đó lên 10 tỷ euro. Đã có những vòng đàm phán căng thẳng trong những tuần gần đây’, ông Vitezy nói.

Hungary đã nhanh chóng thực hiện các điều kiện về chống tham nhũng và pháp quyền của EU liên quan đến các quỹ này. Thủ tướng Magyar thậm chí còn làm nhiều hơn các yêu cầu của EU, bằng cách đóng một lỗ hổng cho phép chính quyền ông Orban tránh khỏi nguy cơ bị Văn phòng Công tố viên Công cộng châu Âu - cơ quan xử lý các vụ gian lận và tham nhũng liên quan tới ngân sách EU - điều tra.

Để ưu tiên việc hấp thụ các quỹ phục hồi, Bộ trưởng Vitezy cho biết 3,7 tỷ euro ngân sách cấp cho các dự án thông thường theo quy định của EU đã được phân bổ lại cho các dự án trong khuôn khổ quỹ RRF, bao gồm việc mua hàng chục xe điện mới cho mạng lưới giao thông công cộng ở Budapest.

Một giải pháp khác là chuyển một phần tiền quỹ RRF vào các chương trình quốc gia, cho phép Budapest sử dụng những khoản đó sau tháng 12 năm nay.

Bộ trưởng Năng lượng và Kinh tế Hungary, ông Istvan Kapitany, cho biết thêm 3 tỷ euro sẽ được phân bổ cho nâng cấp lưới điện, nhà ở giá rẻ và hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhỏ.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Hungary Andras Karman vừa phải đảm bảo việc chi tiêu tuân thủ các quy định của EU, vừa phải quản lý thâm hụt ngân sách có khả năng vượt quá mục tiêu 5% tổng sản phẩm trong nước (GDP) trong năm nay - một di sản của chính quyền tiền nhiệm. Ông Karman cho biết các khoản giải ngân từ EU, bao gồm 6,5 tỷ euro dưới dạng trợ cấp, sẽ giảm bớt áp lực tài chính đối với chính phủ mới.

Theo nhà phân tích Peter Virovacz của ngân hàng ING, triển vọng tăng trưởng kinh tế của Hungary vẫn “ảm đạm”, “một phần do tác động của cú sốc giá năng lượng, và một phần do không còn các yếu tố xuất hiện một lần trong quý 1 năm nay”, khi ông Orban chi tiêu mạnh tay nhằm giành ưu thế trong cuộc bầu cử.

“Chúng tôi cần một phần các khoản giải này chỉ để tránh thâm hụt ngân sách trở nên nghiêm trọng hơn. Nhưng dù sao đi nữa, việc giải ngân các khoản quỹ EU cho Hungary là tích cực về mặt tín dụng. Những khoản giải ngân sẽ hỗ trợ ngân sách, củng cố vị thế tín dụng của chúng tôi và thúc đẩy nền kinh tế”, ông Karman phát biểu.