Định hướng phân loại phát triển nhà ở theo 4 nhóm

Chiều 9/6/2026, Bộ Xây dựng đã tổ chức hội nghị giao ban công tác tháng 5 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm tháng 6/2026. Tại hội nghị, Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản đã báo cáo nhiều nội dung quan trọng, trong đó có các giải pháp thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, xác định nhà ở cho thuê là “trụ cột chiến lược về an sinh xã hội từ nay đến năm 2030”.

Theo lãnh đạo Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, công tác phát triển nhà ở xã hội trong thời gian qua đã đạt được kết quả rất tích cực: năm 2025 đã hoàn thành hơn 103.000 căn. Tính riêng 5 tháng đầu năm nay đã khởi công thêm 40 dự án với quy mô 34.383 căn. Lũy kế đến nay, cả nước đang triển khai hơn 720.000 căn, đạt 72% so với chỉ tiêu 01 triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030, trong đó, đã hoàn thành hơn 180.000 căn, giúp cho hàng trăm nghìn hộ gia đình được cải thiện nhà ở.

CHUYỂN ĐỔI MẠNH MẼ TƯ DUY VỀ NHÀ Ở

Tuy nhiên, Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản cũng nhìn nhận thị trường bất động sản nhà ở vẫn còn một số tồn tại, vướng mắc như: lệch pha cung - cầu: dư nguồn cung cao cấp, thiếu nhà ở giá phù hợp; Cơ cấu sản phẩm thiên về nhà ở để bán, thiếu nhà ở cho thuê dài hạn đáp ứng nhu cầu thực; Giá nhà quá cao, gấp nhiều lần so với mức thu nhập trung bình, khiến người lao động tại các đô thị lớn khó tiếp cận; Cơ chế ưu đãi chưa đủ sức hấp dẫn để thu hút khu vực tư tham gia đầu tư nhà ở cho thuê...

Trước tình hình đó, trong thời gian qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã đưa ra nhiều quan điểm chỉ đạo định hướng phát triển nhà ở thời gian tới, với nhiều điểm mới như:

Chuyển đổi mạnh tư duy về nhà ở từ chỗ chủ yếu phát triển nhà ở thương mại sang đồng thời cả nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Trong đó, nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, nhất là công nhân, người lao động, cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang...

Phát triển nhà ở theo cơ chế thị trường có sự định hướng, quản lý hiệu quả của Nhà nước. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua thể chế, chính sách, quy hoạch và công cụ tài chính, tín dụng.

Phát triển nhà ở phải đặt trong tổng thể quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch phát triển khu công nghiệp, giao thông công cộng... Ưu tiên gắn nhà ở với mô hình đô thị định hướng giao thông công cộng, khu vực cải tạo, chỉnh trang đô thị, các khu công nghiệp và hành lang kinh tế quan trọng, hạ tầng đồng bộ.

Huy động đa dạng nguồn lực, không chỉ ngân sách nhà nước; sử dụng hiệu quả các nguồn lực của Nhà nước để dẫn dắt, thúc đẩy thị trường, tạo động lực huy động nguồn lực tư nhân tham gia.

Bên cạnh nhà ở để bán, cần ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng động lực và các hành lang kinh tế quan trọng.

Thực hiện chỉ đạo của Lãnh đạo Đảng và Nhà nước, Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản đã tham mưu Bộ Xây dựng phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương để thực hiện sơ kết tình hình thực hiện Chỉ thị số 34-CT/TW ngày 24/5/2024 của Ban Bí thư, làm cơ sở hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật có liên quan.

Đồng thời, sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và các pháp luật khác có liên quan, trình Quốc hội thông qua vào kỳ họp tháng 10/2026. Trong đó, thể chế hóa đầy đủ đường lối, quan điểm của Tổng Bí thư: định hướng phân loại phát triển nhà ở theo 4 nhóm (nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ, nhà ở chính sách); ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê với giá hợp lý từ nguồn lực của Nhà nước; có chính sách ưu đãi về đất đai, tài chính, thuế, tín dụng… đối với dự án nhà ở cho thuê dài hạn theo hướng tạo động lực đủ mạnh để thu hút dòng vốn tư nhân và các quỹ đầu tư dài hạn tham gia.

Bộ Xây dựng cũng đang nghiên cứu, xây dựng hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn riêng cho từng loại hình nhà ở, đặc biệt là nhà ở cho thuê, nhà lưu trú công nhân, nhà ở sinh viên và nhà ở dành cho người cao tuổi; nghiên cứu mô hình quản lý, vận hành nhà ở cho thuê dài hạn theo hướng chuyên nghiệp.

KHẨN TRƯƠNG RÀ SOÁT, ĐÁNH GIÁ NHU CẦU, CHUẨN BỊ QUỸ ĐẤT

Để bảo đảm việc phát triển nhà ở cho thuê sát với nhu cầu thực tế, Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương khẩn trương rà soát, đánh giá tổng thể nhu cầu về nhà ở, đặc biệt là nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ, mô hình và loại hình nhà ở phù hợp với điều kiện của địa phương;

 Rà soát lại quỹ đất tại các khu đô thị, khu kinh tế, khu công nghiệp, khu công nghệ cao và khu vực đô thị hóa nhanh để chủ động giải phóng mặt bằng, chuẩn bị quỹ đất sạch, kết nối đồng bộ để phát triển nhà ở cho thuê; Trên cơ sở quy định pháp luật hiện hành, chủ động triển khai đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê từ nguồn vốn ngân sách địa phương đảm bảo chất lượng, áp dụng giá thuê dài hạn phù hợp với khả năng chi trả của người dân; Sử dụng có hiệu quả Quỹ nhà ở quốc gia tại địa phương để thực hiện đầu tư xây dựng, tạo lập quỹ nhà ở cho thuê trên địa bàn.

Nói về công tác này, tại Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam nhiệm kỳ 2026 - 2031 mới đây, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cũng đánh giá đến nay, nguồn cung nhà ở dành cho người thu nhập thấp và nhà ở cho thuê dài hạn vẫn còn hạn chế, trong khi giá nhà ở vẫn ở mức cao so với khả năng chi trả của đa số người dân. Đây là những vấn đề cần được giải quyết căn cơ và quyết liệt hơn trong thời gian tới. Chính phủ đã làm việc với các địa phương nhằm triển khai chiến lược phát triển nhà ở cho thuê, từng bước chuyển từ tư duy sở hữu sang sử dụng nhà ở. Mục tiêu là bảo đảm mọi người dân đều có chỗ ở phù hợp, đặc biệt là người lao động và các đối tượng thu nhập thấp.

"Cùng với việc đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội, các địa phương đang tích cực triển khai các chương trình, dự án nhà ở cho thuê; nhiều doanh nghiệp cũng đã đăng ký tham gia đầu tư. Các dự án nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê phải bảo đảm đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng công trình và hạ tầng đồng bộ, góp phần nâng cao điều kiện sống cho người dân. Thông qua các chính sách hỗ trợ của Nhà nước, nhất là về tín dụng và lãi suất, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê được kỳ vọng sẽ đáp ứng tốt hơn nhu cầu an cư của người lao động có thu nhập thấp”, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhận định.