Đề xuất điều chỉnh các tiêu chí môi trường, giảm đối tượng phải thực hiện ĐTM

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường 2020 đang được Bộ Nông nghiệp và Môi trường lấy ý kiến. Một trong những nội dung quan trọng trong dự thảo Luật đã quy định nội dung đơn giản hóa các quy định về tiêu chí môi trường trong phân loại dự án; cắt giảm đối tượng phải thực hiện thủ tục hành chính; đơn giản hóa quy trình thực hiện, tiếp tục phân quyền mạnh mẽ cho địa phương, giảm tiền kiểm, tăng cường hậu kiểm nhằm nâng cao vai trò, trách nhiệm của chủ dự án trong thực hiện thủ tục hành chính về môi trường.

GIẢM ĐỐI TƯỢNG PHẢI THỰC HIỆN ĐTM

Trong dự thảo tờ trình, dự án luật hướng tới đơn giản hóa quy trình thực hiện, tiếp tục phân quyền mạnh mẽ cho địa phương, giảm tiền kiểm, tăng cường hậu kiểm nhằm nâng cao vai trò, trách nhiệm của chủ dự án trong thực hiện thủ tục hành chính về môi trường.

Cụ thể, bổ sung quy định mới theo hướng tiếp tục cắt giảm đối tượng phải thực hiện ĐTM đối với dự án trong khu, cụm công nghiệp, các dự án không thuộc loại hình có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao, dự án có quy mô, công suất nhỏ và không có yếu tố nhạy cảm về môi trường.

Dự thảo cũng sửa đổi quy trình thẩm định theo hướng chỉ ban hành thông báo kết quả thẩm định (không phê duyệt kết quả thẩm định ĐTM) đối với các dự án thuộc đối tượng ĐTM đơn giản. Tiếp tục phân quyền cho địa phương theo hướng Bộ chỉ thực hiện thẩm định đối với các dự án có phạm vi tác động lớn, liên vùng hoặc liên quan đến điều ước quốc tế mà Bộ là cơ quan đầu mối.

Sửa đổi, bổ sung một số quy định về căn cứ cấp giấy phép môi trường theo hướng rõ ràng, minh bạch hơn để bảo đảm đúng phạm vi cần kiểm soát, quản lý của Luật Bảo vệ môi trường; bổ sung thêm đối tượng không phải có giấy phép môi trường là “dự án đầu tư trụ sở làm việc của cơ quan thực hiện dịch vụ hành chính công; cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông”.

Dự thảo luật cũng sửa đổi quy định về thẩm định cấp giấy phép môi trường theo 02 hình thức: trình tự, thủ tục rút gọn hoặc đầy đủ.

Theo đó, các dự án có tính chất và lưu lượng nước thải, khí thải xả ra môi trường ít có tác động xấu, được thực hiện theo trình tự, thủ tục rút gọn (với hồ sơ, biểu mẫu đơn giản; thực hiện toàn bộ trên dịch vụ công toàn toàn trình, không thành lập Hội đồng thẩm định, không tổ chức kiểm tra thực tế; thời gian thẩm định ngắn). Các dự án còn lại được thực hiện theo trình tự, thủ tục đầy đủ.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng quy định này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ quan nhà nước trong việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, phân bổ nguồn lực hợp lý, hiệu quả, tập trung kiểm soát chặt chẽ các dự án có tác động xấu tới môi trường, giảm tải nguồn lực hành chính đối với các dự án ít có tác động xấu tới môi trường.

Không những thế, điều này còn tạo lập môi trường thông thoáng, minh bạch, thuận lợi cho doanh nghiệp trong việc rút ngắn thời gian để sớm triển khai hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh.

Ngoài ra, dự thảo luật cũng bổ sung quy định khuyến khích các tổ chức chính trị- xã hội tham gia xây dựng, triển khai chương trình Nhãn sinh thái để xã hội hóa việc chứng nhận Nhãn sinh thái Việt Nam...

PHÂN LOẠI DỰ ÁN ĐẦU TƯ THÀNH 3 NHÓM, 2 HÌNH THỨC LẬP BÁO CÁO VÀ THẨM ĐỊNH, PHÊ DUYỆT ĐTM

Dự thảo cũng sửa đổi bổ sung theo hướng tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa việc phân quyền cho địa phương thực hiện thủ tục hành chính về môi trường, đơn giản hóa các thức lập hồ sơ; cải cách quy trình, kết quả thực hiện.

Theo đó, sửa đổi theo hướng lược bỏ, đơn giản một số tiêu chí về môi trường để phân loại dự án đầu tư; làm căn cứ để Chính phủ quy định chi tiết danh mục dự án phải thực hiện ĐTM.

Cụ thể, ngoài tiêu chí có yêu cầu chuyển đổi đất trồng lúa 2 vụ đã được sửa đổi tại Luật số 146/2025/QH15, dự thảo Luật lần này đã lược bỏ thêm một số tiêu chí về môi trường như: khu dân cư tập trung; nguồn nước được dùng cho mục đích cấp nước sinh hoạt; yêu cầu di dân, tái định cư.

Đối với tiêu chí các dự án có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường thực hiện tại nội thành, nội thị (khu dân cư tập trung) và xả nước thải vào nguồn cấp nước sinh hoạt đã được kiểm soát bằng yêu cầu bắt buộc áp dụng quy chuẩn kỹ thuật về môi trường ở mức độ cao hơn (áp dụng theo phân vùng theo quy hoạch môi trường).

Đối với yếu tố yêu cầu di dân, tái định cư không xét là yếu tố nhạy cảm về môi trường, các dự án có thực hiện di dân, tái định cư được thực hiện theo pháp luật về đầu tư, đầu tư công và pháp luật về đất đai.

Dự thảo luật quy định 2 hình thức lập báo cáo và thẩm định, phê duyệt ĐTM theo mức nguy cơ tác động xấu đến môi trường của dự án.

Trong đó, dự án có nguy cơ tác động xấu đến môi trường mức độ cao (nhóm I) phải lập báo cáo ĐTM chi tiết và phải thẩm định, phê duyệt kết quả thẩm định.

Dự án có nguy cơ tác động xấu đến môi trường (nhóm II) chỉ lập báo cáo ĐTM đơn giản và chỉ phải thẩm định để ban hành thông báo, không thực hiện thủ tục phê duyệt kết quả thẩm định.

Với dự án không có nguy cơ tác động xấu đến môi trường (nhóm III) không phải lập báo cáo ĐTM, chỉ đăng ký môi trường hoặc cấp Giấy phép môi trường trước khi triển khai thực hiện.

Theo cơ quan soạn thảo, việc phân loại dự án để áp dụng đối tượng, hình thức thực hiện ĐTM dựa trên kinh nghiệm quốc tế.

Dự thảo luật sửa đổi quy định về thẩm quyền thẩm định báo cáo ĐTM của Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhằm đẩy mạnh phân quyền cho địa phương.

Theo đó, Bộ chỉ tập trung giải quyết cho các dự án lớn, có khả năng ảnh hưởng đến hoạt động của nhiều đối tượng (dự án hạ tầng khu công nghiệp); dự án đầu tư xây dựng quy mô lớn được Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư; dự án có liên quan đến điều ước, công ước quốc tế mà Bộ được giao là cơ quan đầu mối thực hiện (thực hiện dịch vụ xử lý chất thải nguy hại; nhập khẩu phế liệu)…