Bộ Công an đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định về hoạt động của sàn dữ liệu nhằm hình thành môi trường giao dịch dữ liệu minh bạch, có kiểm soát, thúc đẩy phát triển sản phẩm, dịch vụ dữ liệu, hỗ trợ đổi mới sáng tạo và kinh tế dữ liệu.

Dự thảo Nghị định gồm 9 chương, 38 điều với mục tiêu bảo đảm an ninh, an toàn dữ liệu, bảo vệ quyền dữ liệu, quyền riêng tư; tăng khả năng giám sát, kiểm toán, truy vết và xử lý vi phạm.

Theo dự thảo tờ trình, sàn dữ liệu quốc gia là sàn dữ liệu do Trung tâm Sáng tạo, khai thác dữ liệu thuộc Trung tâm dữ liệu quốc gia, Bộ Công an xây dựng, quản lý, vận hành, duy trì hoạt động, giám sát điều hành.

Về phân loại, Bộ Công an đề xuất 2 sàn dữ liệu gồm sàn dữ liệu quốc gia và sàn dữ liệu khác.

"Sàn dữ liệu quốc gia" là sàn cung cấp dữ liệu, các sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu từ nguồn cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia, các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, cơ sở dữ liệu khác do cơ quan Đảng, nhà nước, Ủy ban Mặt trận tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị xã hội quản lý và dữ liệu do tổ chức, cá nhân khác cung cấp. 

Còn “sàn dữ liệu khác” được cung cấp dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu từ nguồn cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành do cơ quan chủ quản của sàn dữ liệu đó quản lý (đối với các tổ chức cung cấp dịch vụ sàn dữ liệu là đơn vị sự nghiệp công lập) và dữ liệu do tổ chức, cá nhân khác ngoài nhà nước cung cấp.

Các sàn dữ liệu này phải bảo đảm mức độ an toàn hệ thống thông tin từ cấp độ 3 trở lên và khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu với sàn dữ liệu quốc gia. Sàn dữ liệu quốc gia đồng thời là đầu mối giám sát, kiểm tra, đánh giá hoạt động của các sàn khác.

Về hoạt động thử nghiệm trên sàn dữ liệu, dự thảo cho phép bên mua truy cập, xử lý và phân tích dữ liệu trong môi trường kỹ thuật số biệt lập, bảo mật để đánh giá chất lượng, tính phù hợp của sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu trước khi giao dịch chính thức.

Hoạt động thử nghiệm nhằm hỗ trợ bên mua kiểm tra chất lượng dữ liệu và thử tích hợp dữ liệu với dữ liệu riêng để nghiên cứu, phát triển mô hình phân tích, trí tuệ nhân tạo hoặc tạo sản phẩm mới mà không cần sao chép, di chuyển dữ liệu gốc ra khỏi hệ thống của sàn dữ liệu.

Dự thảo cũng quy định nguyên tắc vận hành môi trường thử nghiệm theo hướng tách biệt với hệ thống chính thức của sàn dữ liệu; dữ liệu chỉ được lưu trữ, xử lý trong phạm vi hạ tầng của sàn; không được tải về, sao chép hoặc trích xuất trái phép.

Đồng thời xác định quyền, nghĩa vụ của tổ chức cung cấp dịch vụ sàn dữ liệu, bên bán và bên tham gia thử nghiệm trong việc bảo đảm an toàn, bảo mật dữ liệu, kiểm soát kết quả đầu ra và trách nhiệm pháp lý khi có vi phạm.

Theo tờ trình dự thảo, tổ chức tham gia giao dịch phải được thành lập hợp pháp; cá nhân phải có năng lực hành vi dân sự đầy đủ; trường hợp kinh doanh ngành, nghề có điều kiện thì phải đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định pháp luật.

Quy trình giao dịch trên sàn dữ liệu bao gồm: đăng ký tài khoản giao dịch và tài khoản thanh toán; đăng ký, kiểm tra, đánh giá và niêm yết sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu; khởi tạo và xác lập giao dịch; giao kết hợp đồng điện tử; thanh toán; bàn giao dữ liệu; xác nhận quyền tài sản đối với dữ liệu; đánh giá, phản hồi sau giao dịch; và giá dịch vụ của tổ chức cung cấp dịch vụ sàn dữ liệu.

Theo đó, mọi giao dịch phải được thực hiện thông qua tài khoản giao dịch và tài khoản thanh toán đã đăng ký trên sàn dữ liệu; sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu chỉ được niêm yết sau khi được kiểm tra, đánh giá bắt buộc; việc mua bán, trao đổi phải được xác lập bằng hợp đồng điện tử theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử.