Sáng 31/7, Hội nghị Châu Á của Hiệp hội Kinh tế lượng khu vực Đông Á và Đông Nam Á năm 2026 (AMES 2026) khai mạc tại Hà Nội. Sự kiện do Hiệp hội Kinh tế lượng (Econometric Society), AVSE Global và Trường Đại học Thương mại phối hợp tổ chức...

Với sự góp mặt của 300 nhà khoa học quốc tế, trong đó có GS. Lars Peter Hansen (Nobel Kinh tế 2013), sự kiện không chỉ là một diễn đàn trao đổi chuyên môn mà còn là cơ sở quan trọng để đưa các nghiên cứu lý thuyết thành hành động thực tiễn, định hình các chính sách kinh tế vĩ mô trong kỷ nguyên nhiều biến động. 

Đây là lần thứ hai Việt Nam vinh dự được lựa chọn làm điểm đến cho sự kiện danh giá này, tiếp nối thành công của kỳ AMES 2024 tại Thành phố Hồ Chí Minh. Điều này cho thấy sự ghi nhận ngày càng lớn của cộng đồng khoa học quốc tế đối với năng lực nghiên cứu cũng như sự hội nhập sâu rộng của nền học thuật Việt Nam.

SỰ KIỆN HỌC THUẬT MANG TẦM VÓC QUỐC TẾ 

Với sự tham gia của gần 300 nhà nghiên cứu, học giả đến từ khoảng 30 quốc gia và vùng lãnh thổ, diễn đàn có sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu từ các cơ sở giáo dục, nghiên cứu uy tín thế giới như Đại học Harvard, MIT, Columbia, Chicago, Cambridge, Trường Kinh tế Luân Đôn, Đại học Tokyo, cùng đại diện từ Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

Điểm nhấn trọng tâm của sự kiện năm nay là Bài giảng Amartya Sen được trình bày bởi Giáo sư Lars Peter Hansen (Đại học Chicago) – Chủ nhân giải Nobel Kinh tế năm 2013. Bên cạnh đó, hội nghị bao gồm 6 bài phát biểu tại phiên toàn thể từ các giáo sư danh tiếng và 63 phiên song song. Theo thống kê từ Ban tổ chức, chương trình đã tuyển chọn hơn 250 công trình nghiên cứu xuất sắc từ hơn 600 bài gửi tới để đưa ra thảo luận chính thức.

Phát biểu khai mạc hội nghị, PGS.TS Nguyễn Hoàng, Hiệu trưởng Trường Đại học Thương mại, chỉ rõ thế giới đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi vô cùng sâu sắc. Hàng loạt yếu tố mang tính bước ngoặt như biến động địa chính trị, biến đổi khí hậu, cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo và sự thay đổi về nhân khẩu học đang đặt ra những yêu cầu hoàn toàn mới đối với khoa học kinh tế.

"Để đưa ra những quyết sách đúng đắn trong bối cảnh đó, chúng ta cần nhiều hơn những kinh nghiệm thực tiễn. Chúng ta cần những bằng chứng khoa học đáng tin cậy, những phương pháp nghiên cứu tiên tiến và sự hợp tác chặt chẽ giữa các nhà khoa học trên phạm vi toàn cầu", PGS.TS Nguyễn Hoàng nhấn mạnh.

GIẢI QUYẾT BẤT ĐỊNH VĨ MÔ BẰNG BẰNG CHỨNG KHOA HỌC

Chia sẻ sâu hơn về vấn đề này dưới góc độ thực thi, GS. Nguyễn Đức Khương, Đại học Cambridge, Chủ tịch AVSE Global khẳng định bài toán then chốt hiện nay là phải truyền tải được những ngôn ngữ khoa học kinh tế phức tạp sang ngôn ngữ hành động. Điển hình như câu chuyện nâng cao năng suất lao động và năng lực đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp Việt Nam. Chúng ta không thể chỉ thiết kế chính sách trên lý thuyết mà cần có sự đo lường tác động cụ thể, học hỏi từ các mô hình tăng trưởng của quốc gia đi trước nhằm tạo ra bệ đỡ chống chịu các cú sốc toàn cầu.

Theo GS. Nguyễn Đức Khương, chìa khóa để đưa chính sách đi vào đời sống và phát huy hiệu quả chính là một hệ sinh thái dữ liệu quốc gia. Dữ liệu này bắt buộc phải đáp ứng tiêu chí "đủ", phải "sống" và có độ chính xác tuyệt đối. Khi làm chủ được nguồn dữ liệu này, Việt Nam mới có khả năng dự báo những thay đổi cấu trúc kinh tế và phản ứng nhạy bén trước các rủi ro ngoại sinh như đứt gãy chuỗi cung ứng hay biến động năng lượng toàn cầu.

Hơn thế nữa, để khoa học thực sự tạo ra sức bật, cần có sự phối hợp chặt chẽ theo mô hình hệ sinh thái "Ba Nhà": Nhà nước, Nhà khoa học và Doanh nghiệp. Dù các nhà nghiên cứu hàn lâm không phải lúc nào cũng hiện diện trực tiếp trong bộ máy chính quyền, nhưng chính những nghiên cứu đo lường, những minh chứng khoa học mà họ mang lại từ các diễn đàn như AMES 2026 sẽ đóng vai trò là "đầu vào" để các cơ quan điều hành xây dựng chính sách dài hạn.

Bên cạnh các phiên thảo luận chính thức, PGS.TS Nguyễn Hoàng khẳng định giá trị của hội nghị còn nằm ở những cuộc trao đổi bên lề. Rất nhiều ý tưởng nghiên cứu có tầm ảnh hưởng toàn cầu được khởi nguồn từ chính những mạng lưới hợp tác, kết nối giữa các học giả đến từ các nền văn hóa khác nhau trong các sự kiện như thế này. Đây đồng thời là cơ hội vàng để các nghiên cứu sinh và ứng viên tìm kiếm việc làm trong môi trường học thuật quốc tế.